Xung dot quan su tren Bien Dong khong phai la tat yeu

Thứ năm, 26 Tháng mười một 2009, 20:49 GMT+7

Tai phien hop chieu 26/11, Hoi thao khoa hoc quoc te voi chu de: “Bien Dong: Tang cuong hop tac vi an ninh va phat trien o khu vuc” tap trung thao luan ve cac dien bien gan day lien quan toi Bien Dong.

Mo ta anh.
Nha nghien cuu Duong Danh Hy (trai) trao doi ben le hoi thao. Anh: XL
Cac dai bieu da de cap toi nhung hoat dong hop tac cu the trong thoi gian qua nhu ngoai Tuyen bo chung ve ung xu o bien Dong (DOC) ky nam 2002 giua ASEAN va Trung quoc con co thoa thuan tay ba nghien cuu dia chan (JMSU) giua Viet Nam, Trung quoc va Philippin; hop tac nghien cuu hai duong giua Viet Nam va Philipin (JOMSRE); hop tac giua Viet Nam va Trung quoc tren khu vuc Vinh Bac bo; giua Viet Nam va Malaysia trong viec nop bao cao chung ve them luc dia keo dai va cac hoat dong cuu nan cho cac tau danh ca va ngu dan.

Tuy nhien, cac dai bieu cho rang trong vai nam gan day, tinh hinh tranh chap tren Bien Dong tro nen cang thang va phuc tap hon.

Chu nghia dan toc lam van de nhay cam

Ve nguyen nhan cua tinh hinh nay, mot so hoc gia cho rang mot so ben lien quan toi tranh chap da don phuong tang cuong hoat dong khang dinh chu quyen, nhu suu tam them bang chung lich su va phap ly, cung co vi tri chiem dong, xay dung nhieu cong trinh tren cac dao va bai da phuc vu muc tieu phong ve va danh ca. Mot so nuoc da rao riet tang cuong tiem luc kinh te va quan su cung nhu van dong ngoai giao de ho tro cac yeu sach chu quyen.

Mot so hoc gia cho rang suc manh cua nen kinh te Trung quoc, chuong trinh hien dai hoa quan doi (nhat la hai quan), nhu cau nhap khau nang luong lon hon cua kinh te Trung quoc va canh tranh chien luoc giua Trung quoc voi cac nuoc lon khac da lam tang moi lo ngai cua cac nuoc lien quan doi voi doi hoi lanh tho cua Trung Quoc tren vung bien Dong.

Tuy nhien, cac hoc gia deu nhan manh rang ve co ban, Trung Quoc dang thi hanh chinh sach doi ngoai hoa binh va hop tac va do do khong muon tranh chap tren bien Dong lam anh huong den chien luoc lon cua minh.

Co y kien cho rang su dien bien phuc tap trong tinh hinh noi bo cua mot so nuoc cung nhu viec chu nghia dan toc dang len o mot so quoc gia cung lam cho van de tro nen dac biet nhay cam, lam cho cac nuoc tro nen kho nhan nhuong nhau hon.

Gan day, viec cac nuoc trong vung bien Dong soan thao va nop bao cao ve them luc dia keo dai theo yeu cau cua Lien hop quoc da tro thanh mot dip de cac nuoc khang dinh chu quyen, lam day lai lan song khang dinh – phan doi giua cac nuoc co chung tranh chap chu quyen tren Bien Dong. Dien hinh nhat la viec Trung Quoc chinh thuc dua ra Duong Luoi bo de phan doi cac nuoc khac nop bao cao ve them luc dia keo dai.

Ngoai ra, viec nhieu nuoc tang cuong hoat dong khai thac tai nguyen trong khu vuc (tham do va khai thac dau khi, danh ca) da dan den tinh trang tranh dua trong khu vuc. Tinh hinh phuc tap hon do trong linh vuc khai thac dau khi co su tham gia cua cac cong ty da quoc gia. So luong ngu dan bi bat giu cung tang len.

Tinh the "be tac gay hai"

Mot so hoc gia nhan xet ngoai viec dua ra Tuyen bo ASEAN ve Bien Dong (1992) va DOC (2002), ASEAN chua coi van de Bien Dong la uu tien, chua thuc su tro thanh co che khu vuc huu hieu trong viec giam cang thang lien quan toi tranh chap Bien Dong, chua day manh duoc cac bien phap xay dung long tin, cung nhu co bien phap huu hieu quan ly tranh chap va xung dot tiem tang…

Cac hoc gia thong nhat rang voi xu the hoa binh va hop tac khu vuc hien nay, voi quan he nhin chung tot dep giua ASEAN va Trung quoc, tinh trang le thuoc lan nhau ngay cang tang giua hai ben, va su xuat hien cac van de toan cau can toi no luc hop tac cua cac ben, co co so de cho rang xung dot, nhat la xung dot quan su quy mo lon, tren Bien Dong khong phai la tat yeu; va cac nuoc nho trong khu vuc co co hoi tham gia xay dung giai phap cho tranh chap tai Bien Dong.

Nhieu hoc gia du doan la kho co the dat duoc mot giai phap cho tranh chap Bien Dong trong thoi gian ngan. Tham chi mot hoc gia con canh bao nguy co xay ra tinh the “be tac gay hai”, theo do cac nuoc vua be tac trong viec tim kiem giai phap vua day manh cac bien phap khang dinh chu quyen lam tinh hinh tro nen phuc tap.

Hoi thao quoc te ve Bien Dong lan thu nhat tai Ha Noi co su tham gia cua nhieu dai bieu trong nuoc va quoc te. Trong so 150 dai bieu, co 54 dai bieu quoc te den tu cac trung tam nghien cuu co uy tin o 22 quoc gia bao gom Indonesia, Malaysia, Philippines, Thai lan, Lao, Trung Quoc, Han Quoc, Nhat Ban, An Do, va cac nuoc khac nhu Australia, My, Nga, Anh, Phap, Duc, Nauy, Thuy Dien, Canada. Dai dien cua mot so su quan nuoc ngoai tai Ha Noi cung tham gia hoi thao.

  • Xuan Linh
Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Tin Tức >>