Ho Truc Bach voi Ho Tay va Duong Co Ngu

Thứ ba, 18 Tháng năm 2010, 09:19 GMT+7
Ho Tay va Ho Truc Bach nguyen chi la mot. Tu The ky XVII, nguoi dan danh ca quanh vung dap con bo nho tu Yen Hoa xuong Yen Ninh cho khoi di vong, roi song vo, thoi gian xo lo, nam nao cung phai dap lai cho vung, thanh ra con duong co ten De Co Ngu (nghia la giu cho vung). Nguoi Phap cai tri Ha Noi, von quen doc chu Viet cung khong co dau giong, lau dan chech ra thanh Duong Co Ngu.

9.jpg

 Duong Co Ngu xua

Khoang dau nhung nam 1960, Duong Co Ngu duoc mo rong, Bac Ho truc tiep dat ten cho no la Duong Thanh Nien. Do la con tau xanh khong bao gio dam, la mot bo cua Ho Truc Bach tho mong, tru tinh da chung kien su co mat cua nhieu the he nguoi Ha Noi.

Goc ho nay, nguyen co mot hanh cung cua Chua Trinh Doanh, cung do sau thanh noi an tri nhung cung nu co toi hoac ve gia. Ho trong dau chan tam va tu det lua, thu lua trang nga, mem, mong, cuc dep, goi la lua Lang Truc, va cai ten Truc Bach ra doi, manh Ho Tay ngan ra cung mang luon ten ay: Ho Truc Bach.

Dau be la le thuong tinh, hang nghin nam, hang tram nam, hai con ho nay ngay nay da bi thu hep di nhieu do lan chiem, co le mot phan cung do long nguoi bi hep di hon truoc chang?

Thoi Chua Trinh, Ho Truc Bach con trong sen, thom nuc mot vung. Lang Ngu Xa do dan 5 lang co nghe duc dong cua cac dia phuong tu hoi ve day lap nghiep, ngay nao lua lo cung nghi ngut, xen ke voi huong hoa sen, con duoc ghi trong bai phu lung danh "Tung Tay Ho" mot thoi cua Nguyen Huy Luong lam nam 1801 voi cau:

Lieu bo kia bay to biec phat pho, thoi oanh gheo hai phuong det gam
Sen vung no nay tien xanh lac dac, lua dom ghen nam xa gay lo...

Mot bai phu chi doc van: van Ho. Va nguoi lam phu da tai hoa, sau, Pham Thai, nha tho tru tinh cung tai hoa khong kem, viet bai phu: Chien Tung Tay Ho, cung van van ay, co y phan bac nguoi truoc va cung la phan doi nha Tay Son... da tro thanh mot giai thoai van chuong cua ke sy Bac Ha lung danh thien ha.

10.jpg
 
Duong Thanh Nien nay.

Ho Truc Bach khong rong, dung ben nay van nhin thap thoang bong nguoi ben bo kia. Tren Duong Thanh Nien long gio va tran trang, ta moi cam nhan duoc guong nuoc song lan tan kia la quy gia nhu the nao...

That sung suong khi dung tren Duong Thanh Nien nhin ra phia Tay, guong ho mu suong trong hoang hon long gio, va nhin ve phia Dong, ta don gio Ho Truc Bach long long mat ruoi thit da, tung mo toc pham tran bui bam. Hang cay hoa ban tim da no nhieu mua, day cay xoan tay cu dang nhung dia xoi gac cho mua He nong tham. Ho Truc Bach phai tro ve voi thanh khiet, thoang dang cua nguyen hinh no tu bao doi.

Xung quanh Ho Truc Bach co mot so cong trinh kien truc, di tich lich su, van hoa noi tieng: Goc ho phia Tay la Den Quan Thanh - Quan tho Thanh Tran Vu, mot nhan vat hinh tuong Viet Nam, ong Thanh da giup An Duong Vuong tru ma quay pha khi xay Thanh Co Loa va cung la mot nhan vat than thoai Trung Quoc la ong Thanh tran giu phuong Bac.

Den Quan Thanh duoc xay dung tu doi Vua Ly Thai To (1010-1028). Dac biet, den co pho tuong Thanh Tran Vu bang dong den cao 3m96, nang 3.600kg, chu vi la 3m50 do nhung nguoi tho Lang Ngu Xa duc nam 1677. Cu Trum Trong, nguoi tho ca duc tuong Thanh Tran Vu cung duoc duc tuong tho tai den.

Phia Dong ho co Chua Chau Long, hay Chau Long Tu, gan bo voi vi Cong chua nha Tran ten la Khiet Co. Chua toa lac tren mot qua nui co hinh dang con rong nam nha ngoc nen chua mang ten Chau Long, duoc khoi dung tu thoi Ly - Tran, den The ky thu XIX duoc xay dung lai nhu ngay nay. Chua Chau Long la mot cong trinh dieu khac co gia tri noi tieng da duoc Nha nuoc xep hang Di tich van hoa nghe thuat.

Phia Bac ho la Chua Than Quang, chua co pho tuong Phat Adida bang dong duc lien khoi lon nhat Viet Nam, khoi duc nam 1949 den nam 1952 thi hoan thanh. Tuong cao 3m9, chu vi 11m, nang 14 tan la mot cong trinh nghe thuat vo cung quy gia khong chi o Viet Nam ma con cua The gioi.

Nam gon trong long Ho Truc Bach nuoc trong xanh, phang lang, em a co hai dao, dao lon o me ho phia Dong goi la Dao Ngu Xa - thuong goi la Lang Ngu Xa. Cac cu trong lang thuong ke ve lich su lang minh nhu sau: Vao khoang dau The ky XVII, co 5 nguoi dan ong thuoc nam thon cua vung Thuan Thanh, tinh Bac Ninh cung den Kinh do tim viec lam, cung gap nhau o khu dat day co moc phia Dong Ho Truc Bach, bao nhau dung leu, dap lo duc dong, dan dan ho dua vo con gia dinh ra sinh song lap nen lang nghe duc dong goi la Lang Ngu Xa - Nam Chang.

Vietbao (Theo:  Hanoimoi)

 
Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Hồ Trúc Bạch với Hồ Tây và Đường Cổ Ngư
Các tin khác:

Xem tiếp ...

Ha noi nghin nam thang long