Net dep van hoa cua ngay Tet co truyen Chol Chnam Thmay

Thứ năm, 23 Tháng tư 2009, 17:32 GMT+7

Net dep van hoa cua ngay Tet co truyen Chol Chnam Thmay
Dap nui cat de mong duoc dieu lanh. (Anh: Cong TTDT Ca Mau)
Tet Chol Chnam Thmay mang y nghia la don mung nam moi, mung them mot tuoi, tuong tu nhu Tet Nguyen dan cua nguoi Viet, voi hy vong nam moi den se dem lai nhung dieu may man. Ngoai ra, Tet Chol Chnam Thmay con co y nghia cham dut thoi ky nang han, buoc sang thoi ky co nuoc troi doi dao de chuan bi cho vu mua toi.

Tet duoc dien ra vao giua thang 4 duong lich (thang 3 am lich), khong co dinh ngay, hang nam deu do cac nha thien van boi toan an dinh, tinh theo vong quay trai dat quanh mat troi trong mot nam se dinh ra duoc ngay, gio cu the trong nam do. Nam nay, Tet Chol Chnam Thmay dien ra trong ba ngay 14, 15, 16 thang 4 duong lich (nham ngay 20, 21, 22 thang 3 Am lich).

Di den nhung khu vuc co dong dong bao Khmer sinh song, chung ta se bat gap khong khi nao nhiet cua ba con chuan bi Tet co truyen cua minh. Nao la chuan bi an mac gon dep, nhang, den, gao, ruou, thit, lam banh…de phuc vu cho viec an uong, dai khach va dang cho nha chua. Moi nguoi sua sang ban tho Phat, trang hoang nha cua, quet don san nha, ket cong chao…Trong dem giao thua, tren ban tho co bay san 5 nhanh hoa, 5 den cay, 5 cay nhang, 5 hat com va nhieu loai trai cay. Cha me, ong ba tap hop con chau lai , ngoi xep chan ve mot phia truoc ban tho to tien, dot nhang den, vai ba cai de tien dua Teveda cu va ruoc Teveda moi, mong duoc ban phuc lanh. Ho tin rang Teveda la ong tien duoc troi sai xuong cham soc dan chung trong thoi gian

Tet Chol Chnam Thmay dien ra trong ba ngay:

Ngay thu nhat goi la Thngay Chol Chnam Thmay (ngay vao nam moi) (le ruoc “Mah Sangkran moi”). Le nay co the to chuc som hay muon trong ngay, mien la chon dung gio tot, theo quan niem cua nguoi Khome. Moi nguoi duoc tam goi, mac quan ao dep, mang nhang den, le vat den chua dang len cac vi su va duoc nghe cac vi chuc tung nam moi. Duoi su dieu hanh cua ong Acha, moi nguoi xep hang di vong quanh chinh dien 3 lan de lam le chao mung nam moi. Dem lai, nghe cac vi su tung kinh cau an nam moi, cau cho “Quoc thai dan an” va huong duoc 4 phap cua duc Phat (song lau, sac dep, an vui va suc manh), roi duoc nghe cac vi thuyet phap ve y nghia cua le Chol Chnam Thmay va sau do thanh nien nam nu cung nhau mua hat truoc san chua.

anh4.jpg
Dong bao dan toc chuan bi com de dang cho su sai. (Anh: Cong TTDT Ca Ma

Ngay thu hai goi la Thngay Von-boch: moi gia dinh lam le dang com buoi som va buoi trua cho cac vi su sai. Theo dao Phat Tieu thua, thi cac ngay le tin do di chua lay Phat co bon phan mang com va thuc an dang cho su sai va lang nghe cac vi chuc tung, cau an, thuyet phap giang dao, roi cac thanh nien nam nu vui choi truoc san chua. Buoi chieu, nguoi ta lam le “dap nui cat” (Puon phnom khsach) ngay tai khuon vien chua, de mong gap duoc dieu lanh. Tap tuc nay cung bat nguon tu mot su tich cua mot tho san ban gan voi ma thuat cau mua cua nguoi xua.

Ngay thu ba goi la Thngay Lon-sak (ngay them tuoi), moi chinh la ngay chanh cung la ngay cuoi tet, tuong tu nhu hai ngay dau, sau khi da dang com sang cho cac vi su o chua, nguoi ta lam le tam tuong Phat bang nuoc co uop huong thom, roi sau do tam cho cac vi su cao nien o chua, nham rua sach het cai cu, nhung bui bam cua tran the trong nam cu, de buoc sang nam moi voi mot than the sach se va hoan toan moi. Tiep theo do la le cau sieu (Bang Skol), cac vi su duoc moi den thap luu giu hai cot cua nhung nguoi qua co de cau kinh, mong vong linh cua ho som duoc sieu thoat. Den trua, moi nguoi ve nha de lam le tam tuong Phat tho trong tung gia dinh, de to long tuong nho va biet on duc Phat, roi chuc mung cha me, ong ba, dang banh trai de ta on, dong thoi cung de rua nhung dieu khong may cua nam cu de sang nam moi van su nhu y. Tet Chol Chnam Thmay duoc ket thuc.

 Trong ba ngay hoi Chol Chnam Thmay, ba con Khmer con di tham hoi, mung tuoi nam moi cho nhau, chuc nhau suc khoe, cuoc song yen vui, phat dat. Toi den, nguoi ta dot phao thang thien, tha dieu, danh quay lua... Cac cu gia ke chuyen than thoai, co tich cho con chau. Gai, trai tham gia cac cuoc hat doi dap aday, hat duke, mua romvong...

Viet Bao(Theo Ca Mau Portal)
 
Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Nét đẹp văn hóa của ngày Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây
Các tin khác:

Xem tiếp ...

Phong tuc tap quan