Quoc Tu Giam Truong Dai hoc dau tien cua Viet Nam

Thứ tư, 03 Tháng chín 2008, 15:21 GMT+7

Van Mieu - Quoc Tu Giam tu lau da la mot khu di tich lich su van hoa lon o trung tam Thu do Ha Noi. Dac biet, moi khi xuan ve du khach thap phuong den tham quan, hanh huong rat dong. Su kien xay dung Van Mieu duoc sach “Dai Viet su ky toan thu” ghi nhu sau: “ Nam Canh Tuat nien hieu Than Vu thu 2 (1070) doi Ly Thanh Tong, mua thu thang Tam dung Van Mieu dap tuong Khong Tu-  nguoi sang lap ra nen nho giao phuong Dong va Tu nghiep Quoc Tu Giam Chu Van An, nguoi thay tieu bieu dao cao, duc trong cua nen giao duc Viet Nam.

Voi chu truong chon Nho Giao la he tu tuong chinh tri cua nha nuoc, nam 1075, vua cho mo khoa thi dau tien de chon nhan tai : Den doi vua Ly Nhan Tong (1076) nha vua cho xay dung them nha Quoc Tu Giam, day duoc coi la la truong Dai hoc dau tien cua nuoc ta. Doi nha Tran, Quoc Tu Giam duoc goi la Vien Quoc hoc. Trong Van Mieu co Khue Van Cac (Sao Khue la sao chu ve van hoc). Viec thi cu duoc to chuc dau tien vao nam 1075 duoi thoi vua Ly Nhan Tong toi khoa thi cuoi vao doi Le Chieu Thong (1787).

Khi moi thanh lap, nha truong co ten la Quoc Tu Giam. Nam 1236 duoc doi ten la Quoc Tu Vien roi Quoc Hoc Vien. Den thoi Le duoc goi la Thai Hoc Vien. Du mang ten goi gi, Quoc Tu Giam van la cap hoc giao duc cao nhat thoi phong kien, do trieu dinh truc tiep to chuc va dieu hanh.

Nhiem vu cua Quoc Tu Giam la ren tap si tu, gay dung nhan tai, bao cu cac giam sinh cua nha truong voi trieu dinh de bo dung quan lai. Nha vua than hanh chon cac con chau quan lai va thuong dan tuan tu lam giam sinh. Viec bao cu nguoi lam quan co hai cach la lay nguoi co danh vong (thi) lay nguoi tai duc hon nguoi ma khong can cu vao danh phan (cu). Nha su hoc Pham Huy Chu da nhan xet: “ Bay gio viec lam ay than trong ma truong phap lai nghiem cho nen khong ai dam bao cu thien tu, cac chuc deu xung dang”. Boi vay, Quoc Tu Giam da lam tron trach nhiem tuyen chon nhan tai cho dat nuoc

.vanmieu.bmp

Anh: Khue van cac

Cac sach duoc dung trong nha truong la kinh sach Nho giao, duoc chia lam hai phan. Cac sach nhap mon la Tam tu kinh, So hoc van tam, Au hoc ngu ngon thi, Minh Dao gia huan. Cac sach co ban la Tu thu va Ngu kinh trong do Tu thu bao gom: Luan ngu, Manh Tu, Dai Hoc, Trung Dung; Ngu Kinh bao gom 5 cuon sach la: Kinh thi, Kinh thu, Kinh le, Kinh dich va Kinh Xuan Thu. Ngoai ra, cac giam sinh phai hoc ca cac sach Nam su va Bac su de thong hieu lich su Viet Nam va Trung Hoa. Muon co ten tren bang vang, nguoi hoc thuong phai trai qua “ muoi nam den sach, rui mai kinh su”. Day that su la mot chang duong day kho khan, vat va.

Nhung nguoi duoc giang day trong Quoc Tu Giam  deu la nhung vi quan gioi do vua truc tiep tuyen chon, nhung o thoi Ly, nhung nguoi lam nhiem vu giang day do deu chua co chuc danh cu the. Den thoi Hong Duc the ky XV, vua Le da ban cac chuc danh la: Te tuu: Phung menh trong coi Van Mieu - Quoc Tu Giam, ren tap si tu va kiem luon lam chu te cua Van Mieu; Tu nghiep: La nguoi tro giup cho Te tuu trong viec giang day va trong coi Quoc Tu Giam. Quoc Tu Giam da ghi danh nhung danh nho noi tieng da hoan thanh xuat sac hai nhiem vu nay la Chu Van An, Nguyen Phi Khanh, Ngo Si Lien, Le Quy Don…

Tren nhung tam bia co khac ten nhung nha su hoc, bac hoc, van hoc noi tieng nhu Ngo Si Lien, Le Van Huu (Nha su hoc) Le Quy Don (bac hoc), Luong The Vinh (Toan hoc), Luong Nhu Hoc (ong to nghe in), Ngo Thi Nham (Nha van hoc)...

De chuan bi cho ky thi Hoi, cac giam sinh phai tap trung suc luc vao luyen tap loi “van chuong cu tu”. Noi dung kien thuc duoc trinh bay trong cac the loai: Kinh nghia, Chieu, Che, Bieu, Tho, Phu, Van sach.

Nhu vay, cac quy tac to chuc, hoat dong cua Quoc Tu Giam rat nghiem ngat, noi dung hoc tap cung rat bai ban, quy cu. Vi vay, trong suot gan mot the ky (1076 - 1802), Quoc Tu Giam da dao tao duoc rat nhieu nhan tai, dap ung duoc nhu cau ve doi ngu quan lai phung su cho dat nuoc. Boi vay, Quoc Tu Giam la niem tu hao cua nhan dan ta boi no da the hien truyen thong hieu hoc cua nguoi Viet.

Quoc Tu Giam xung danh la mot cong trinh van hoa lon cua dan toc, niem tu hao cua nhan dan Viet Nam va nguoi dan Ha Noi - Thu do anh hung -Thanh pho vi hoa binh.

Vu Chien

 

 

 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Hà Nội - nghìn năm Thăng Long >>