Thang long hoi tu cua nghe thuat co gia tri tham my cao

Thứ ba, 08 Tháng chín 2009, 09:06 GMT+7
Thang Long la kinh do cua nuoc ta qua hang tram nam, trai qua bao doi vua quan phong kien, noi day da tro thanh noi hoi tu cua nguoi tai tren nhieu linh vuc tu khap moi mien dat nuoc trong do dac biet ke den nhung con nguoi tai hoa tren linh vuc nghe thuat.

Co the noi Thang Long la manh dat nuoi duong nhung tai nang do va cung chinh nhung con nguoi tai hoa do tao nen mot dac trung tham my rieng co cua nen nghe thuat Thang Long.

Net dac trung tham my cua nghe thuat Thang Long chinh la tinh da dang, tinh tinh chon va tinh tham my cao. Tinh da dang the hien o cho nghe thuat Thang Long phong phu ve cac loai hinh nghe thuat tu van hoc, am nhac, hoi hoa den kien truc, dieu khac, san khau. Tinh tinh chon the hien o cho cac san pham van hoa nghe thuat phuc vu cho tang lop nhan dan lao dong nhung dong thoi phuc vu cho thi hieu cua tang lop thi dan, vua quan trieu dinh von doi hoi nhieu su tinh vi ve chat luong cua san pham. Tinh tham my the hien o cho nghe thuat Thang Long mang tinh muc thuoc, tri tue va co tinh to chuc cao.

noithatco.gif

Do noi that thoi xua

Khong kho khan khi ta co the nhan thay nhung gia tri nghe thuat cua Thang Long thong qua nhung san pham tinh te con duoc truyen lai va luu giu den ngay nay. Nhung gia tri nghe thuat do duoc the hien tren nhieu phuong dien nhu am nhac, hoi hoa, dieu khac, kien truc.

Kien truc kinh thanh Thang Long mang trong minh mot dau an rieng. Mac du khu vuc Hoang thanh den nay chi con lai dau tich tren nen cu voi nhung manh ngoi, gom su con sot lai cua thoi ky Ly – Tran – Le – Nguyen nhung van cho ta hinh dung ra duoc quy mo rong lon va hoanh trang va tinh tinh vi trong tung chi tiet trang tri kien truc cua cac cung dien. Trong sach “Dai Viet su luoc” viet vao cuoi the ky 14 thi cung dien cua vua Ly “cham tro, trang suc kheo leo va dai Chung Tien xay dung nam 1161 co tang tren lop bang ngoi vang, tang duoi lop bang ngoi bac”.

Con theo sach “Van hien thong thao” cua su gia Trung Quoc Ma Doan Lam thi vua Ly o trong mot toa cung dien nguy nga, cao bon tang son mau do, cac cot cham ve rong phuong, than tien, cuc ky trang le. Nhung cong trinh kien truc Thang Long chiu anh huong sau sac cua cac tu tuong triet hoc phuong Dong nhu thuyet Am – Duong, Ngu hanh va dac biet la co su hai hoa giua thien nhien va con nguoi. Tieu bieu ve kien truc ton giao chinh la kien truc chua Mot cot voi hinh anh mot ngoi chua duoc dung tren mot cai cot da nam ngay giua ho, dinh cot no doa sen nghin canh, tren bong sen dung rieng mot toa dien mau xanh, trong dien dat pho tuong vang tai nang nhan duc, vong quanh ho la day hanh lang, tuong ve; co ao Bich Tri bao quanh; moi ben deu bac cau vong de di qua.

Thang long hoi tu cua nghe thuat co gia tri tham my cao

Tranh to nu

Phia san cau dang truoc, hai ben ta huu xay dung bao thap luu ly... Chi voi su mo ta do cung goi cho ta muong tuong ve mot ngoi chua quy mo to lon, dep de nhung cung gan lien voi thien nhien tao nen su yen binh va thanh tinh. Canh quan thien nhien the hien duoc su gan voi tich Phat, co yeu to phong thuy ro ret tao nen hai yeu to dao va doi gan bo voi nhau. Roi ca nhung kien truc nhu Van Mieu sau nay la Thap But, Dai Nghien da the hien ro net dep cua tam hon nguoi Viet coi trong tri thuc, tai nang cua con nguoi, coi trong manh dat tai hoa dia linh nhan kiet cua bon phuong ve Thang Long hoi tu.

Thang Long – Ha Noi la noi hoi tu, giao luu van hoa dong – tay, kim - co nen cac nghe nhan o day co dieu kien tiep xuc voi cac quan niem tham my, ky thuat ve tranh cua bon phuong boi vay tranh Hang Trong co net tinh te, bay buom, em ai ca ve net va mau.

Tranh Hang Trong noi tieng o vung dat kinh ky chinh boi cac nghe nhan deu la nhung nguoi kheo ve tu khap noi tap trung ve kinh thanh. Nghe nhan ve tranh Hang Trong dieu kien tiep xuc voi loi song, phong cach cua nhung nguoi thi dan nen tranh ho lam ra chu yeu la phuc vu cho nhung nguoi dan thanh thi. Chinh boi vay, nhung de tai duoc nghe nhan the hien thuong mang net thanh tao, ve dep nhe nhang, uyen chuyen cung rat tinh te, dap ung duoc nhu cau tham my cao cua nhung nguoi dan thanh thi.

Nhung buc tranh To nu, Tu binh, Ca chep trong trang... da minh chung cho tai nang cua nghe nhan tranh Hang Trong va la nhung tac pham dat dau an rieng cho tranh Hang Trong ma bat ky dong tranh dan gian nao cung khong so sanh duoc. No khac hoan toan voi nhung  tranh ga, tranh lon, Danh ghen, Dam cuoi chuot... cua tranh Dong Ho.

Chinh nhung khac biet nay ma neu vi tranh Dong Ho la tranh cua nhung nguoi nong dan chat phac, hien hau, gian don, thi tranh Hang Trong la tranh cua nhung nguoi dan thanh thi mang net dai cac nhung khong kem phan tao nha, nhe nhang.

Mot mon nghe thuat tao nha khong kem, co the coi Thang Long la noi xuat xu hoac it nhat cung la manh dat de cho no duoc phat trien, thang hoa chinh la mon nghe thuat hat a dao. Theo su sach ghi chep lai thi nghe hat a Dao xuat xu tu dat Thang Long – noi hoi tu nhung bac vuong ton, cong tu, khach phong luu voi nhung nhu cau huong thu doi song tinh than phong phu.

Khi con nguoi voi nhung tai hoa tri thuc duoc nay no thi nhu cau thuong thuc nghe thuat cua doi song tinh than dac biet la am nhac cang doi hoi phai co su chau chuot trong ca am thanh va ngon tu. Nang hat a dao len thanh mot mon nghe thuat, mot thu choi tao nha, mot loai nhac thinh phong cua gioi quy toc, thuong luu, nho si moi thuc su lam cho bo mon nay con ton tai mai. Va chi co manh dat kinh thanh Thang Long, noi hoi tu nhung con nguoi hao hoa moi co nhung nu ca, nhung nhac cong tai nang tao nen mot nghe thuat hat a dao lam dam say long nguoi.

Thang long hoi tu cua nghe thuat co gia tri tham my cao

Tuong adida chua Phat Tich

Mot linh vuc khong the khong nhac den khi noi ve nghe thuat tham my cua Thang Long chinh la dieu khac. Ngay tai chua Phat Tich (thuoc huyen Tien Du, Bac Ninh) van con luu giu duoc mot buc tuong Phat bang da duoc khac vao the ky 11 va mang dam dau an cua nghe thuat dieu khac thoi Ly. Co the noi, phong cach nghe thuat dieu khac tuong thoi Ly mang dam tinh ly tuong hoa, tinh quy pham hoan chinh trong cach the hien bo cuc can xung. Va dau an do van duoc the hien trong dieu khac ung dung tai vung dat Thang Long.

Nhung san pham ung dung duoc cac tho thu cong lam ra tai Thang Long  khong chi phuc vu cho sinh hoat doi song hang ngay ma con dap ung duoc nhu cau tham my trong trang tri noi that, trong tho cung o cac cong trinh ton giao tin nguong. Chinh nhu cau doi hoi cao ve mat tham my trong cac san pham ung dung cua cuoc song hang ngay cua cac bac quyen quy, phong luu khien cho nhung nguoi tho thu cong muon ton tai duoc phai khong ngung nang cao tay nghe, nang cao trinh do tham my the hien qua cac san pham thu cong va vo hinh chung da tao ra mot gia tri tham my cao cua vung dat kinh ky.

Nhung nguoi tho thu cong Hang Bac, Hang Khay, Hang Theu... tao ra cac san pham tuong nhu muc dich chinh la phuc vu sinh hoat hang ngay nhung khi den Thang Long, truoc su doi hoi cao ve mat tham my, nhung san pham do khong chi tot ve mat chat luong ma mat tham my cua no cung rat duoc coi trong. Nho su thuan loi trong tiep xuc nhung gia tri van hoa tot dep hoi tu noi day ma san pham cua ho da khong chi noi tieng mot thoi ma no con tro thanh nhung vat chung cho su tai hoa, kheo leo cua nguoi tho kinh thanh Thang Long xua.

Co the thay ro, manh dat kinh ky voi nhung con nguoi tai hoa hoi tu da tao ra mot  net dac trung nghe thuat rieng cua Thang Long. Nen nghe thuat do co gia tri tham my cao, khong chi dap ung nhu cau cua cuoc song hang ngay ma no con thoa man duoc ca nhung gia tri doi song tinh than phong phu cua nguoi Thang Long. Thang Long van luon xung dang la kinh do bac nhat, noi the hien su tai hoa cua nguoi dan Viet trong suot qua trinh lich su phong kien cua dat nuoc ta.

Vietbao (Theo: Nguoi Ha Noi)

 
Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Thăng long - hội tụ của nghệ thuật có giá trị thẩm mỹ cao
Các tin khác:

Xem tiếp ...

Ha noi nghin nam thang long