Nhin tu goc do bien doi khi hau

Thứ hai, 19 Tháng mười 2009, 14:47 GMT+7

Nhung ngay cuoi thang 9 vua qua, nhan dan cac tinh mien Trung – Tay Nguyen lai doi mat voi mot con bao co suc tan pha lon va tran lu kinh hoang trong lich su.


Theo thong ke chua day du, bao so 9 va tran lu lich su da cuop di hon 163 nguoi chet, 17 nguoi mat tich, hang ngan ngoi nha bi sap hoan toan, hon 3 trieu nguoi Viet Nam bi anh huong, uoc tinh thiet hai len den 800 trieu do la.

Day la mot con so kinh hoang du chi uoc doan, neu thong ke chi tiet, thiet hai ve nguoi va tai san chua dung lai o nhung con so nay. Dieu nay mot lan nua giong len hoi chuong canh bao ve nhung bien doi khi hau va nhung quy tac ung xu cua con nguoi voi thien nhien.

Theo danh gia cua ong Bo truong Bo Tai nguyen – Moi truong Pham Khoi Nguyen tai Dien dan giam nhe thien tai va thich ung voi bien doi khi hau to chuc ngay 7 thang 10 nam 2009, Viet Nam nam trong vung nhiet doi gio mua va chiu tac dong truc tiep cua o bao chau A - Thai Binh Duong, mot trong 5 o bao lon cua the gioi.

Mo ta anh. Mo ta anh.
Noi con bao di qua.


Chu tri Hoi nghi, Pho Thu tuong Hoang Trung Hai cho biet, trong 5 nam qua, o nuoc ta, trung binh moi nam thien tai cuop di mang song cua gan 400 nguoi, thiet hai ve tai san uoc tinh tu 1 - 1,5% GDP. Rieng 9 thang dau nam 2009, thien tai da lam 292 nguoi chet va mat tich, thiet hai kinh te uoc tinh khoang 24.000 ti dong.

“VN se chiu tac dong nang ne do bien doi khi hau gay ra. Neu muc nuoc bien dang cao them 1m thi 90% dien tich DBSCL se bi ngap trong mua lu, con mua kho 71% dien tich bi xam nhap man...”. Nuoc ta la mot trong 10 quoc gia co tan suat bi thien tai cao nhat tren the gioi. Dieu do ai cung thay, van de lam the nao de thich ung voi bien doi voi bien doi moi truong, giam nhe duoc thien tai tu goc do hanh xu giua con nguoi voi moi truong tu nhien.

Khong con qua som neu chung ta neu len van de nay. Nhung ton that bao lu da qua lon, dac biet voi nguoi nong dan noi rieng va nguoi ngheo noi chung. Neu nhin nhan mot cach khach quan, su khac nghiet cua thien nhien mot phan la he qua tat yeu tu thai do doi xu voi moi truong. Xin neu ra mot vai vi du o cac dia phuong bi thiet hai trong con bao lu so 9.

1. O thanh pho Da Nang, truoc kia he thong rung phi lao phong ho chan gio duoc trong ven bien den tan Hoi An. Nhung do nhu cau mo duong va xay dung cac khu du lich, resort, chang may choc ma hang chuc hecta rung nay bi xoa so. Trong bao Sangsane nam 2006 va bao so 9 vua qua moi thay hau qua tu viec pha rung phong ho ven bien. Nhung con duong nay bi song bien pha huy. Con duong 5 sao bien thanh bai rac. Viec thiet ke de thich nghi voi dieu kien thuc te chua duoc quan tam dung muc. Con duong Son Tra Dien Ngoc – Cua Dai bi cat phu day len ca met. Nhung resort 5 sao cung bi tan tac theo gio bao. Viec lan bien va huy hoai he sinh thai rung ven bien da cho thay hau qua ro rang.

2. Con o Quang Nam, bao so 9 chua phai la con bao lon nhat, va luong mua trung binh khong phai la cao nhat. Tuy nhien tran lu sau bao duoc xem la lich su. Nhieu dia phuong nhu Dai Loc, Tam Ky, Dien Ban… bi ngap chim trong lu; toc do lu len nhanh chu tung thay, va dinh lu cao hon nhieu so voi nam 1999. Lu rut, cuoc song bi xao tron, bun non cao ca met.

Vi sao lu cang ngay cang hung han vay, phai chang do thien nhien gian du? Tat nhien do con nguoi. Rung dau nguon Quang Nam bao doi nay van am tham bao ve nguoi dan nhung hang chuc nam qua bi tan pha de lay go, khai thac vang sa khoang hay pha rung de trong rung va lam thuy dien... Cac nganh chuc nang Quang Nam thi luon co nhung bao cao day kha quan la da chan dung duoc tinh trang khai thac go lau nhung thuc te qua con bao lu da “loi mat chuot”.

Mo ta anh.
Lu ve tren song Han


Hang ngan met khoi go da khai thac dung quy cach troi tren song Vu Gia va mac duoi chan cau Quang Hue tao thanh dong song go. Nguoi dan dia phuog da huy dong tat ca nhung phuong tien, nhan luc nhung van khong khai thac het dong song go lau nay. Con o cua bien Da Nang, go da giang kin nhung bai bien, loc rung da ban cho con nguoi hay hau hoa cua thien nhien da den?

3. Kon Tum tang toc trong bao lu. Chang may choc ma nhieu lang cua huyen Tumarong da bi san bang. Con lu lon co da tan pha khung khiep nhat trong vong hang tram nam qua. Truoc nhung thiet hai to lon do, ong Ha Ban – Bi thu tinh uy Kon Tum da rut ra nhung bai hoc tuy muon nhung van con kip luc: Nguyen nhan la do rung bi tan pha. De tranh lu khong con cach nao khac la phai di doi nguoi dan den nhung noi o moi on dinh va han che thap nhat viec pha rung…

Tu ba vi du tren cho thay, bat chap tat ca, con nguoi tac dong vao tu nhien mot cach tho bao. Vi loi ich truoc mat, con nguoi xam thuc vao tu nhien mot cach quy mo, co to chuc ma khong nghi den su tai sinh hay can bang sinh thai. Chinh vi vay ma hau qua la chung ta dang doi mat voi nhung thach thuc ngay cang lon tu thien nhien. Khong con la du bao ma hau qua da va dang den voi chung ta.

De han che tham hoa cua thien nhien va thich ung voi bien doi khi hau, ngay tu bay gio, chung ta nen co nhung danh gia nghiem tuc ve nhung hau qua do con nguoi tac dong vao tu nhien. Qua do co nhung giai phap mang tinh chien luoc lau dai de giai bai toan mang tinh toan cau nay.

Thien tai luon tiem an, vi vay, thich ung voi bien doi khi hau la muc tieu hang dau. Lay nhung bai hoc truoc mat de giao duc cho the he sau nang cao nhan thuc bao ve moi truong. Da den luc phai xem thien tai la van de cap bach; thich ung voi moi truong la van de song con; pha hoai moi truong cung la mot toi ac can phai len an.

  • Bai va anh: Do Vinh
Viet Bao
 
Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Nhìn từ góc độ biến đổi khí hậu
Các tin khác:

Xem tiếp ...

Tin Khoa Hoc