Nhung chiec may bay dau tien do Viet Nam che tao

Thứ hai, 01 Tháng hai 2010, 10:13 GMT+7

Chung toi tim den Bao tang Phong khong – Khong quan trong anh nang vang am ap hiem hoi cua mua dong Ha Noi. Tiep chung toi la Thuong ta Nguyen Huu Dac, Giam doc Bao tang.

Thuong ta Nguyen Huu Dac cho biet, nam 2010 la nam co nhieu y nghia, dien ra nhieu su kien lon cua dat nuoc nhu Dai le ky niem 1000 nam Thang Long – Ha Noi, 80 nam ngay thanh lap Dang Cong san Viet Nam, 35 nam giai phong hoan toan mien Nam thong nhat dat nuoc…

Trong boi canh day y nghia nhu vay, vao ngay 2/2/2010 Bao tang Phong khong – Khong quan se to chuc trien lam: “Trung bay san pham cong nghiep hang khong Viet Nam, nhung chiec may bay dau tien do Viet Nam thiet ke, che tao”.

Nhung chiec may bay do Quan doi Viet Nam san xuat - Anh: Song Ha
Nhung chiec may bay do Quan doi Viet Nam san xuat - Anh: Song Ha Nhung chiec may bay do Quan doi Viet Nam san xuat - Anh: Song Ha Nhung chiec may bay do Quan doi Viet Nam san xuat - Anh: Song Ha
Nhung chiec may bay do Quan doi Viet Nam san xuat - Anh: Song Ha

Chung toi xin gioi thieu den ban doc ve lich su “Nhung chiec may bay dau tien do Quan doi Viet Nam che tao”. Du kien tat ca nhung chiec may bay nay se duoc trung bay trong trien lam.

1. May bay canh quat trinh sat loai nho TL-1

Vao thang 3/1978, quan uy Trung uong da hop va phe chuan du an “Xay dung co so thiet ke va che thu may bay canh quat loai nho” va cho phep Quan chung Khong quan trien khai thuc hien.

Luc bay gio, Trung tuong Truong Khanh Chau - Vien truong Vien Ky thuat quan su Khong quan (sau nay la Thu truong Bo Quoc phong, luc ay dang mang quan ham Thieu ta), chu nhiem du an da hoach dinh cac buoc tinh toan, che tao thu. Voi phuong phap thiet ke mo phong theo may bay Rallye-220 GT cua hang Aerospatiale, Phap.

Cong viec truoc tien la can cu vao yeu cau ve tinh nang ky/chien thuat can phai dat duoc de tinh toan thiet ke ra hinh dang khi dong cua may bay. Sau do, chuyen sang tinh do ben cua cac khau chiu luc trong may bay, roi tien hanh thiet ke ket cau than, canh, khung vo may bay va cac bo phan khac. Viec cuoi cung la ve cac ban ve tong the, ban ve lap rap cum nhom va ban ve cac chi tiet de gia cong che tao.

Khau kho nhat trong qua trinh thiet ke va che tao la viec gia cong, che tao cac chi tiet cua may bay. Trong dieu kien thieu may moc, viec gia cong chu yeu la thu cong, cac ky su thiet ke va ky su cong nghe phai phoi hop that chat che de cac chi tiet thiet ke co the gia cong duoc.

Tuy nhien, khong tranh khoi nhieu chi tiet rat kho gia cong, doi hoi co may ep chuyen dung cong suat lon, nhung bo khuon kich thuoc lon va do chinh xac cao. Cac ky su cong nghe cung voi nhung cong nhan lanh nghe da co sang kien che tao ra may ep thuy luc ap suat hang tram tan cung voi nhung bo khuon go khuon cao su de che tao ra nhung khung suon may bay theo dung ban ve. Nhieu chi tiet phai lam di lam lai rat nhieu lan. Vi du de hoan thanh khung so 1, phai ep toi 14 lan moi thanh cong.

Sau 3 nam kien tri thiet ke, che tao theo tieu chuan Luat Hang khong Lien bang Far-25 My, chiec may bay loai trinh sat lien lac TL-1 dau tien ra doi. Thang 8/1980, chiec may bay duoc che tao xong va dua bay thu nghiem tai san bay Hoa Lac. Phi cong thu nghiem la Nguyen Xuan Hien (sau nay la Tong Giam doc Tong Cong ty Hang khong VN).

May bay trinh sat, lien lac TL-1 - Anh: Song Ha
May bay trinh sat, lien lac TL-1 - Anh: Song Ha

Trong chuyen bay thu nghiem ngay do, moi nguoi deu rat hoi hop. Tren san bay, cu 200m lai bo tri mot can bo, ky su dung de quan sat chuyen dong cua may bay. Trong lan tang toc dau tien tren mat dat, may bay da gap truc trac, cang truoc lac, lam gay thanh do. Ca nhom thiet ke lai tap trung ngay dem khac phuc. Va cho den ngay 25/9/1980, chiec may bay da cat canh chuyen dau thanh cong o do cao 200m.

Sau do, TL-1 da hoan thanh chuong trinh bay thu voi 10 chuyen bay va 102 phut tren khong. TL-1 la may bay do Viet Nam che tao (tru dong co), dat toc do 220 km/h, do cao 1.400mc, cung duong xa nhat la tu Hoa Lac sang Gia Lam dai 75km. Do chuc nang lam mat dong co yeu nen khong dam bay cao hon.

Viec che tao thanh cong may bay TL-1 da ghi mot dau moc quan trong tren con duong phat trien cua nganh ky thuat hang khong Viet Nam.

2. May bay huan luyen

May bay huan luyen HL-1

Sau khi che tao thanh cong may bay trinh sat, lien lac TL-1, Bo Quoc phong va Bo Tu lenh Khong quan tiep tuc giao nhiem vu che tao thu may bay huan luyen HL-1 cho Vien Ky thuat quan su Khong quan tu thang 1/1981.

Da co kinh nghiem, nen khi thu nghiem, HL-1 da bay "ngon lanh" ngay trong lan dau cat canh. May bay HL-1 da bay hoan thanh tot dep chuong trinh bay thu voi day du 10 bai bay, 23 lan cat ha canh va 10 gio bay tren khong.

May bay huan luyen HL-1 - Anh: Song Ha
May bay huan luyen HL-1 - Anh: Song Ha

Thiet ke cua may bay HL-1 co so do khi dong va nhung dac tinh toi uu cua 3 mau may bay tham khao la Pilatus P3 cua Thuy Sy, Zlin 526 cua Tiep Khac va Jak 18y cua Lien Xo.

May bay HL-1 co 2 cho ngoi doc, voi dong co IO-470F, co bo tri he thong hoa luc.

Ket qua bay thu cho thay no co day du tinh nang cua mot may bay dao tao phi cong. May bay co toc do 275 km/h, tran bay 4600m, toc do lon nhat dat 356 km/h, thoi gian bay lon nhat tu 2 gio 30 phut den 4 gio (co thung dau phu), va trang bi 8 roc ket tan cong muc tieu.

Tinh nang ky chien thuat cua may bay HL-1 da duoc kiem nghiem, sai so khong lon so voi cac tham so tinh toan thiet ke.

Ngay 24/7/1984, Chu tich HDBT Pham Van Dong da xuong san bay Gia Lam tham, ra tan duong bang chuc mung thanh cong cua Vien va quyet dinh thuong 1 chiec o to Latvia 12 cho ngoi cho bo phan thiet ke che thu di cong tac.

May bay huan luyen HL-2

Sau khi che tao thanh cong may bay trinh sat lien lac va may bay huan luyen, Dai tuong Van Tien Dung, Bo truong Bo Quoc phong goi y: nen tien hanh che tao may bay dau nuoc vi nuoc ta co bien, song, ho co the dung lam phuong tien lien lac toi cac dao xa.

Qua trinh thiet ke, che thu duoc phan lam 2 buoc:

Buoc 1: hoan thien thiet ke theo mau HL-1.

Buoc 2: Sau khi bay thu tot se lap them phao dau nuoc. Phuong an duoc chon la dung phao khong dung loai than thuyen.

Dau nam 1985, viec thiet ke bat dau. Nam 1986 tien hanh thi cong den thang 3/1987 may bay HL-2 duoc che tao xong.

May bay huan luyen HL-2 - Anh: Song Ha
May bay huan luyen HL-2 - Anh: Song Ha

Ve so do khi dong va tinh nang ky - chien thuat tuong tu nhu HL-1 nhung chi khac la 2 goc venh V lon hon de tang tinh on dinh.

Ngay 26/4/1987 may bay HL-2 da cat canh thanh cong chuyen bay dau tien. Den ngay 29/4/1987 ket thuc bay thu buoc 1.

Vi nhung nguyen nhan khach quan buoc 2 cua de tai nay la lap phao de ha canh tren mat nuoc da khong the thuc hien duoc.

3. May bay luong dung sieu nhe VNS-41

De chao mung 60 nam ngay thanh lap QDND Viet Nam, 15 nam ngay hoi Quoc phong toan dan, vao thang 2/2004, Dai tuong Pham Van Tra, Bo truong Bo Quoc phong ky quyet dinh giao nhiem vu cho quan chung Phong khong – Khong quan thuc hien du an: “Che tao may bay luong dung sieu nhe VNS-41”.

VNS-41 la may bay luong dung (thuy phi co) nhe duoc nha may A41 thuoc Cuc Ky thuat Phong khong - Khong quan nghien cuu san xuat dua vao kieu may bay cua Nga la Che-22 "Korvet" da mua lai tu Philippines. Day la mot loai may bay co the ha canh tren mat dat va mat nuoc.

May bay dai 6,970 met, cao 2,535 met, tam bay toi da 200-300 km, tran bay 3.000m va cho duoc 2 den 3 nguoi. May bay duoc gan hai dong co Rotax-582 (64 ma luc) cua Ao.

May bay luong dung sieu nhe VNS-41 - Anh: Song Ha
May bay luong dung sieu nhe VNS-41 - Anh: Song Ha

VNS-41 se duoc dung cho tuan tra rung va cac muc dich nong nghiep cung nhu cho the thao, du lich va su dung thuong mai. May bay co binh tru nhien lieu co suc chua 80 lit, cho phep bay lien tuc trong 4 tieng dong ho voi van toc tu 120 den 135 km/h. De lay da cat canh, can khoang tu 50 den 70 tren mat dat hoac 200 den 300 met mat nuoc. Trong luong cat canh toi da la 780kg. Toan bo than chinh, than duoi, canh giua cua may bay duoc lam bang vat lieu composite cao cap voi muc do noi dia hoa la 70%.

Du an phat trien may bay nay bat dau vao thang 6 nam 2003 va thang 9 nam 2005 thi thuc hien chuyen bay thu nghiem dau tien thanh cong tai ho Tri An, tinh Dong Nai.

Cho den nay, day la loai may bay duoc san xuat thanh cong, hien duoc dua vao su dung lam nhiem vu huan luyen tai trung doan 916 va sap duoc dua vao su dung thuong mai tai Viet Nam.

Trai qua mot thoi gian dai lam cong tac chuan bi, ngay 2/2/2010 nay cac hien vat, hinh anh nhung chiec may bay do Viet Nam thiet ke, che tao se lan dau tien duoc cong bo rong rai doi voi cong chung trong nuoc va the gioi. Qua do se giup khach tham quan hieu ro hon nhung thanh tuu khoa hoc hang khong ma Quan chung Phong khong – Khong quan dat duoc tu truoc toi nay.

  • Song Ha
Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Tin Khoa Học >>