Tai sao bo cau biet dua thu

Chủ nhật, 03 Tháng mười hai 2006, 07:00 GMT+7
Tai sao bo cau biet dua thu
Anh: Yalibnan.

Kha nang dua thu cua loai bo cau da duoc biet den tu thoi Ai Cap co dai, nhung mai gan day bi mat ve no moi duoc kham pha. Theo mot nghien cuu cua Anh, bo cau dua thu don gian chi lan theo cac tuyen duong, giong nhu con nguoi chung ta vay.

Cac nghien cuu truoc day khang dinh rang chim bo cau co kha nang bat chuoc va ghi nho rat tot, nhung co che tao ra nhung kha nang ay van la mot an so. Mot gia thiet duoc nhieu nguoi chap nhan cho rang qua trinh tien hoa duoc thuc day boi kha nang ghi nho dai han, cho phep dong vat nho nhung su kien dac biet o the gioi ben ngoai va nhung hanh vi phu hop voi su kien ay. Do do, de co the sinh ton, kha nang ghi nho dai han o dong vat ngay cang duoc hoan thien.

De tim hieu kha nang ghi nho cua chim bo cau, cac chuyen gia tai Vien nghien cuu khoa hoc quoc gia, Vien nghien cuu than kinh Mediterranean (Phap) cho hai con chim bo cau xem hang nghin buc anh. Sau vai thang, ho cho chung xem lai va huan luyen chung cach dung mo de ve vong tron hoac dau gach cheo len nhung anh ma chung tung nhin thay. Thu nghiem duoc lap lai nhieu lan trong may thang sau do. Ket qua cho thay, so luong anh ma 2 con chim co the nho dao dong tu 800 toi 1.000 chiec.

Bang cach nao ma nhung chu chim tim thay duong ve nha khi bay khoi thanh pho voi chang duong dai hang ngan hai ly? Mot khia canh nao do, chung da dua vao kha nang khuu giac nhu mot chiec dong ho hay la ban. Chim bo cau cung thuong dua vao moi truong tu nhien than thuoc va nhung cot moc ranh gioi nhan tao de nhan biet vung lanh tho gan nha.

Cac nha khoa hoc Anh da chi ra rang, nhung con chim se bay theo duong nho, toi duong quoc lo, bay ngang qua nhung con pho va bay theo duong vong, tham chi dieu nay se khien chuyen bay cua chung tang len mot vai dam. Mot nghien cuu gan day nhan dinh, loai chim bo cau nam bat rat hieu qua nhung con duong khi chung bay co doi. Neu co ban dong hanh, chung se du thong minh de lam con duong ngan lai hon la khi bay mot minh.

Sau 10 nam nghien cuu chim bo cau dua thu thong qua cac ve tinh he thong dinh vi toan cau (GPS), nhom chuyen gia lam viec tai Dai hoc Oxford da vo cung ngac nhien khi phat hien ra rang “cac buu ta vien” khong he tim duong den dia chi nguoi nhan thu bang cach dinh huong theo mat troi. Chung bay doc theo duong lon, chuyen huong o cac giao lo, tham chi vong theo bung binh!

Kham pha moi duoc dang tai tren to Daily Telegraph. Khi tra loi phong van, giao su Tim Guilford cho biet: “Viec nay thuc su khien nhom nghien cuu nga ngua. That an tuong khi chung kien nhung con chim bo cau dua thu bay theo tuyen duong phu Oxford A34, roi bay vong veo tai tram den giao thong truoc khi luon theo bung binh”.

Theo Guilford, chim bo cau co the tu tim duong khi thuc hien cac cuoc hanh trinh dai, ngay ca lan dau tien “lam nhiem vu”. Khi bay nhieu lan tren cung mot tuyen duong, chung thuong nghi ngoi o mot cho quen thuoc tren duong di.

De chung minh them kha nang tim duong ve nha cua nhung chu chim bo cau khac, cac nha khoa hoc da tien hanh vo so thi nghiem khac nhau, ke ca viec cat di day than kinh khuu giac cua chung. Khi mot day than kinh bi cat dut, loai bo cau se khong du kha nang de tim huong ve. Nhung nha khoa hoc dung dau da thua nhan kha nang tim huong bay bang khuu giac cua bo cau.

Mot so loai dong vat khac cung thuong su dung cac loai cong cu de dinh vi huong hay vach ra lo trinh chuyen di cua chung: Loai ga cung co mot “la ban khuu giac”. Loai chim hoa mi thi dua vao anh sang mat troi, cac ngoi sao va nhung goc do cua anh sang duoc biet nhu tia sang phan cuc. Trong hanh trinh du ngoan hang nam toi Mexico, loai buom Monarch cung su dung duong anh sang phan cuc.

Dong vat bien thuong su dung moc dinh vi va tin hieu thi giac tren mat bien de tim thay duong di. Loai ca voi thuong phan biet vi tri dia ly bang am thanh. Loai ca map va rua bien cung su dung dien truong de tim vi tri va danh dau duong di. Trong khi do, loai ca map song o muc nuoc can ngang qua vung xich dao bo bien An Do Duong lai co the nhin troi dem de dinh vi.

(Theo Suc Khoe & Doi Song)

Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Tin Khoa Học >>