Chuyen ve nhung can ham toi mat cua Bac

Thứ hai, 14 Tháng năm 2007, 16:31 GMT+7
Chuyen ve nhung can ham toi mat cua Bac
Lan Na Lua Thai Nguyen (Chien khu Viet Bac).

Mot sang dau thang 5/2007, chung toi den gap Dai ta, PGS. TS Pham Hong, nguyen Vien truong Vien thiet ke Bo Quoc phong tai Benh vien Trung uong Quan doi 108. Tuoi 76 cung can benh hen man tinh khong cho ong nhieu thoi gian tro chuyen voi chung toi, nhung ky uc ve nhung lan duoc tham gia truc tiep xay ham bao ve cho Bac Ho tu ngay o An toan khu den khi Nguoi ve Phu Chu tich van rat sang ro.

Ky 1: Nhiem vu dac biet o An toan khu

“Khi duoc lenh bi mat rut khoi mat tran, khong ai trong chung toi co the doan truoc viec don vi lai tro ve An toan khu (ATK), xay dung can ham kien co cho Bac Ho va Trung uong Dang de phong de quoc My co the su dung bom nguyen tu nhu da tung lam o Nhat Ban trong the chien thu 2”, Dai ta Pham Hong mo dau cau chuyen.

Cuoc hanh quan trong dem

Chien cuoc giai doan 1953-1954 dien ra vo cung cang thang, ca dich va ta gianh nhau tung tac dat. Thang 11/1953, Phap bat ngo cho quan nhay du xuong Dien Bien Phu. Dau nam 1954, Trung doan cong binh mo duong Thang Loi duoc lenh hanh quan cap toc len Tuan Giao, bi mat mo duong toi can cu Dien Bien Phu de chuan bi cho chien dich danh chiem cu diem nay. Thang 2/1954, giua luc nhiem vu mo duong con dang bon be, mot mat lenh tu tren dua xuong: “cat” Tieu doan 333, don vi co tieng trong toan quan khi do ve thuc hien nhiem vu khac.

Lien tuc nhung ngay sau do, can bo Trung doan Cong binh Thang Loi di lai nhu thoi ve tan tung trung doi lua chon anh em chien si voi nhung tieu chuan cuc ky gat gao, dac biet la dao duc chinh tri va suc khoe de bo sung vao Tieu doan 333. Nhieu chien si trong tieu doan cong binh nay khi do da nghi toi mot nhiem vu cuc ky trong dai dang cho doi phia truoc, co the la mot chien dich con lon hon Dien Bien Phu, nhung cu the lam gi, thoi gian khi nao, o dau... thi khong ai biet va cung khong the doan ra.

Sau gan mot tuan, khi troi vua xam toi, toan don vi nhan lenh hanh quan cap toc. Ca tram nguoi, nai nit that gon nhe buoc di trong dem. Khau hieu cua cong binh la “di truoc ve sau”, yeu to bi mat da tro thanh mau xuong cua dong doi boi buoc chan cua ho di den dau la chien dich mo ra o do nen may bay trinh sat cua Phap luon bam sat got chan cua ho.

Vi xac dinh la nhiem vu toi mat, anh em trong don vi cu mai miet di, khong ai dam do hoi voi chi huy ve muc tieu tran danh sap toi, nhung kinh nghiem chien truong giup ho nhan ra: buoc chan dang di ve phia Tay. Toi tuy la can bo quan ly ban do cho ca trung doan, lai la trung doi truong nhung van quyet tam... khong doc ban do. Ly do rat don gian, thoi diem do biet kich cua Phap hoat dong rat rao riet, da co khong it can bo bi bat coc ngay trong vung tu do. Bat ky luc nao cung co the dung dau voi dich, de phong truong hop lo sa vao tay giac thi cung... khong biet gi de ma khai.

Truoc rang dong va truoc khi may bay trinh sat xuat hien, doan nguoi lai di vao rung, con duong mon duoc nguy trang bang bui cay va se duoc dep di khi doan nguoi tiep tuc bang rung vuot suoi vao luc troi xam toi. Moi ngay don vi di duoc khoang 30 - 40km. Cu nhu vay, den ngay thu 14 cua cuoc hanh quan thi don vi toi diem tap ket: huyen Yen Son tinh Tuyen Quang, nam trong ATK, vung dat thanh cua cuoc khang chien truong ky.

Chien cong khong co khoi sung

Truoc mat chung toi la mot ngon nui, cay coi um tum, cach khong xa noi lam viec cua Bac. Day la diem duoc chon lam can ham tranh bom va lam viec cua Trung uong Dang va Chinh phu, cac chien si trong don vi xac dinh “song de da, chet mang theo”.

Mac du la don vi co tieng trong toan nganh cong binh luc do nhung truoc yeu cau dat ra cho cong trinh ham ngam quan trong bac nhat nay, cac chien si trong Tieu doan 333 van khong khoi ban khoan. Boi vi, day la lan dau tien anh em cong binh phai pha nui lam can ham kien co nhu the trong khi trong tay ho chi co cuoc, xeng va long quyet tam cao hon moi nui cao.

Nhat cuoc dau tien bo vao vach nui sung sung vao khoang cuoi thang 2/1954. Kho khan lon nhat la lam the nao dao duoc dung huong. Vi khong co may kinh vi thuy chuan, nhung nguoi linh dao ham co sang kien dung 2 ong kim tiem thuong dung de tri sot ret cho bo doi, roi mat nuoc trong ong tiem de lay thang bang. Cung voi do, hang loat cac diem moc duoc dung len, nguoi linh su dung mat ngam va dung day cang tu hai ben suon nui de xac dinh 2 cua ham o hai diem can bang nhau. Moi trung doi “phu trach” mot cua ham.

Tung to chien si 6 - 7 nguoi lam mot, thay phien nhau, nguoi truoc dap da, nguoi sau cao dat ra sau, xuc vao ki tre (mot loai vat dung dan bang tre, dung de hot), hai nguoi sau nua keo ra. Khap cac u cay, khap cac bia rung tung nhom nguoi lo nho. Nguoi truoc met, nguoi sau thay. Nguoi truoc met nga, nguoi sau tien len... chia nhau theo 3 ca lam thong dem thong ngay.

Cong cu huu dung nhat khi do la loai cuoc ngao ngan chung 3 - 4 tac, cang dao vao sau cang phat huy tac dung, nguoi dao phai trong tu the ngoi bet tren mot chan, mo mam dao tung nhat cuoc giua long nui toi den nhu muc. Mot phan vi dao tung doan ngan, nhung quan trong hon la dao hep va an sau vao long nui da, thieu duong khi nen mot thoi gian sau, don vi duoc trang bi mot so loai quat be lo ren de thong gio.

Quy cach chuan cua ham la moi chieu khoang 1,9m. Kich thuoc nay vua du khi huu su co the vua lam noi hoi hop cung nhu nghi ngoi cua Trung uong Dang.

Viec to chuc phong tranh, bao ve rat phuc tap, doi hoi tinh to chuc, tu giac cao, boi le khong chi dan bom trut xuong ma con gian diep, biet kich tim cach xam nhap. De dam bao bi mat tuyet doi cho cong trinh, cac don vi thuc hien lenh han che dung thuoc no, chi cho nao da cung qua, khong the pha bang thu cong moi su dung. Luong thuoc no dung cho moi lan cung chi tiet kiem du de pha “om”, vua khong gay tieng no vua giup viec dap da do gian nan hon.

Trong khi do, mot day chuyen khac la luc luong lam khung go lot ham. Quy chuan cu cuoc vao duoc gan 1m mot top vao ghep go. Go lay gan do nhung phai that kin, sau do duoc tam nhua duong truoc khi dua vao lot ham. Dat da lay tu trong ham cung phai do di that xa, tranh may bay trinh sat phat hien “dat moi”.

Nhung ngay do anh em chien si bi sot ret, om met nhieu lam, thuoc ki ninh khong co du nhung ky la thay suc nguoi phoi phoi. Nhung yeu cau buc thiet tu chien truong cung nhu du tru kha nang phan cong lon cua ke dich, ai ai trong don vi cung nhu thay thoi gian ben got sau chan, khong cho nguoi nao duoc phep ngung tay.

Phong trao thi dua duoc phat dong trong toan don vi, mot chien si cua tieu doan nguyen la dau bep tai hang an noi tieng tren pho Hang Buom da duoc tang danh hieu Anh hung Lao dong ngay tai khu vuc ham ngam dang khai pha.

Ky niem voi Bac Ho

Ngay 7/5/1954, tin chien thang Dien Bien Phu doi ve cung luc voi thong tin ve hoi nghi Geneve tim kiem giai phap hoa binh cho Viet Nam. Lien tuc trong nhung ngay do, can bo cap tren toi noi chuyen voi chien si trong don vi ve “khong ao tuong vao hoa binh”. Cong viec dao ham cua chung toi van tiep tuc suot dem ngay...

Sau hon 5 thang thi cong, cong viec dao ham ket thuc khi cuoc khang chien truong ky chong Phap thang loi. Tren thuc te, hai ben cua ham da duoc dao sau vao ben trong hon 100m nhung chua “gap” duoc nhau. Va su thuc, can ham nay cung chua mot lan duoc “kinh” qua bom dan nhung voi hang chuc ngan ngay cong, dao va van chuyen ra khoi long dat hang van tan dat da, moi met duong ham thuc su la ket tinh tinh cam, tri tue, y chi quyet chien, quyet thang cua bao chien si.

An tuong manh me nhat voi chung toi la nhung ky niem tu nhung lan gap Bac. Do la vao moi cuoi tuan, duoc cung ngoi xem phim voi Bac Ho tai bai dat trong. Cac vi lanh dao ngoi giua, chien si ngoi sau. Toi nho nhung bo phim duoc chieu khi do la “13 dung si”, “Vaxili tro ve”... hau het la phim Nga. Khong khi do vua than mat vua linh thieng. Mac du sau nay, tren con duong binh nghiep, toi con duoc gap Bac nhieu lan nhung ky niem nay van la sau sac nhat.

(Con tiep)

Phuc Hung (ghi)

Viet Bao
 
Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Chuyện về những căn hầm tối mật của Bác
Các tin khác:

Xem tiếp ...

Bai bao hay