Cu rua Ho Guom xuat xu tu Thanh Hoa

Thứ ba, 01 Tháng ba 2011, 06:00 GMT+7
Thoi Ly, su sach da nhieu lan nhac toi su xuat hien cua rua khong lo o Thang Long. Rieng cuon Viet su luoc da hon 20 lan nhac toi rua. Som nhat la chuyen nguoi dan vung Gia Lam dang con rua lon co 6 mat 3 chan len vua Ly. Sau do, cac trieu vua Ly deu duoc dang rua khong lo, co ca rua mang hinh Ha do lac thu tren lung, co chu Thien De tren nguc. Nhung con rua khong lo, ky quai, co nhung thu chu “ninh” vua duoc dang len rat nhieu, mang hoi huong truyen thuyet hon la thuc te. Nhung du la truyen thuyet, thi no cung phan anh rang, tung co rua vao thoi Ly o Thang Long.
Tin lien quan

» “Cu” rua Ho Guom la ba ba khong lo?
» Rua ho Guom la loai moi hay giai Thuong Hai?


Cu rua Ho Guom xuat xu tu Thanh Hoa?
Con rua bat duoc o ho Quynh Lam (TP. Hoa Binh) hien trung bay o bao tang tinh. Theo chu thich cua bao tang thi day la con ba ba 300 tuoi!

Ngoai viec tranh cai cu rua la rua, giai, hay ba ba khong lo, thi viec tranh cai cu rua Ho Guom den tu dau cung chua nga ngu va cac gia thuyet ma cac nha nghien cuu dua ra cung chua thuc su thoa dang. Trong thoi diem nay, viec tim cach cuu chua cu rua la quan trong nhat, song viec tim hieu thau dao ve lai lich cu rua cung la viec quan trong, de co phuong huong tim kiem, nhan giong, bao ton cho sau nay.

Trong tam thuc nguoi Viet, cu rua la linh vat, la thanh than, song xet ve goc do khoa hoc, thi cu rua cung la sinh vat, khong the dung ngoai quy luat sinh tu. PGS. Ha Dinh Duc tin rang, cu rua Ho Guom da co tuoi nhieu tram nam, song cung co y kien bac bo dieu do, rang tuoi tho cua rua mai mem nuoc ngot chi 150 nam. Du cu da 700 tuoi, hay moi hon 100 tuoi, thi co ve nhu cu rua Ho Guom dang o doan cuoi cua cuoc doi roi. Chung ta se phai chap nhan quy luat thuc te, rang mot ngay nao do, cu rua than yeu cua chung ta se tu Ho Guom len… long kinh.

Cu rua Ho Guom xuat xu tu Thanh Hoa?
Theo PGS. Ha Dinh Duc thi rua Ho Guom co xuat xu tu Thanh Hoa.

Dieu quan trong khong kem gi viec cuu chua cu rua, do la nhanh chong tim ra dong huong cua cu. De tim duoc hau the, nham bao ton loai rua dac biet o Ho Guom, nhat thiet chung ta phai xac dinh duoc noi tung co nhieu giong rua nay. Xac xuat tim duoc rat it, nhung khong phai khong co hy vong. Trong khi cac nha khoa hoc trong nuoc chi gioi tranh cai loanh quanh tren dien dan, trong cac cuoc hoi hop, thi cac nha khoa hoc phuong Tay rat tich cuc di thuc dia.

Cu rua Ho Guom xuat xu tu Thanh Hoa?
Rua Ho Guom trong den Ngoc Son.

Nhung ngay lang thang o cac dam, ho ven song Hong, toi nghe nguoi dan ke nhieu ve may ong Tay toc vang, mui lo hang ngay ngoi ven ho nhai banh mi, dan ong nhom vao mat tim tam hoi rua. Nhu anh chang Nguyen Xuan Thuan, can bo cua mot to chuc nghien cuu rua quoc te, da tung bo 3 nam troi an nam ben dam Minh Quan de tim rua. Su kien tri cua cac nha khoa hoc phuong Tay suot may nam qua, da mang lai hieu qua vo cung lon lao, do la tim kiem, bao ton duoc mot cu rua nang ngot ta o ho Dong Mo, hien la ca the rua nuoc ngot khong lo thu 4 cua the gioi.

PGS. Ha Dinh Duc, nha rua hoc hang dau Viet Nam cho rang, rua Ho Guom cung loai voi rua khong lo co o vung Tho Xuan (Thanh Hoa). Theo suy doan cua ong, co the Le Loi da dem rua tu Thanh Hoa ra tha o ho Luc Thuy. Ly do PGS. Duc tin nhu the la vi, vao thoi Ly Cong Uan doi do ve Thang Long, khong thay ai noi o Luc Thuy, tuc Hoan Kiem co rua to. Rua Ho Guom chi xuat hien khi Le Loi len ngoi.

Cu rua Ho Guom xuat xu tu Thanh Hoa?
Mat trong mai giai khong lo o xa Minh Quan (Yen Bai).

Trong mot so sach co cung co noi ve loai rua khong lo o vung Lam Kinh (Thanh Hoa), lung to bang chiec chieu doi, quan nhau duc ca doan song. Roi co chuyen mai con rua nguoi dan bat duoc o Lam Kinh to den noi 3 nguoi chui vao tru mua khong uot, roi con rua khong lo keo cung luc ca 2 con trau mong xuong song. Truyen thuyet Le Loi chay giac o Lam Kinh co mot con ba ba khong lo di sau xoa dau vet, roi duoc Le Loi phong than, cung them khang dinh su ton tai cua loai nay o Thanh Hoa…

Nhung con rua da cong bia trong den chua dinh mieu o Thanh Hoa cung rat giong voi rua Ho Guom. Dieu nay khang dinh rang, nghe nhan xua da rat quen thuoc voi loai rua nay, nen moi tao tac giong nhu the. PGS. Ha Dinh Duc cung da mang mau so rua Ho Guom vao Thanh Hoa so sanh roi, moi dam dua ra nhan dinh nhu vay.

Cu rua Ho Guom xuat xu tu Thanh Hoa?
Dau giai o dam Minh Quan.

Ngoai ra, PGS. Ha Dinh Duc cung cho rang, neu rua Ho Guom co goc gac o Ha Noi, thi nhung ho khac, dac biet la Ho Tay cung phai co rua chu? Tai sao chi Ho Guom, khong phai ho lon lam moi co? Ban chat cua cac Ho o Ha Noi la do song Hong tao thanh, do qua trinh boi lap, con nguoi tac dong, moi tao thanh nhung ho nuoc khac nhau.

Phai cong nhan, nhung phan tich, nhung co so khoa hoc gom ca thuc te lan truyen thuyet cua PGS. Ha Dinh Duc ve nguon goc cua rua Ho Guom tu Thanh Hoa kha thuyet phuc. Quan diem cua ong, rua Ho Guom la loai moi, khong lien quan den loai rua ma noi khac goi la con giai hoac ba ba khong lo (vi nhu con rua o Dong Mo).

Cu rua Ho Guom xuat xu tu Thanh Hoa?
Bo cot rua luu giu 40 nam trong chua Hung Ky.

Tuy nhien, khong phai ai cung dong tinh voi y kien cua ong Duc. Nha nghien cuu Bui Thiet cho rang, tu thoi Ly, su sach da nhieu lan nhac toi su xuat hien cua rua khong lo o Thang Long. Rieng cuon Viet su luoc da hon 20 lan nhac toi rua. Som nhat la chuyen nguoi dan vung Gia Lam dang con rua lon co 6 mat 3 chan len vua Ly. Sau do, cac trieu vua Ly deu duoc dang rua khong lo, co ca rua mang hinh Ha do lac thu tren lung, co chu Thien De tren nguc. Nhung con rua khong lo, ky quai, co nhung thu chu “ninh” vua duoc dang len rat nhieu, mang hoi huong truyen thuyet hon la thuc te. Nhung du la truyen thuyet, thi no cung phan anh rang, tung co rua vao thoi Ly o Thang Long.

Cu rua Ho Guom xuat xu tu Thanh Hoa?

Tham chi, nhieu co su con noi ro thoi Ly vung Thang Long co nhieu ao dam, cac cu rua khong lo bo lom ngom. Roi chuyen nam 1080, vua Ly cho duc chuong Giac The, nhung khong treo duoc len chua Dien Huu (Mot Cot) vi nang qua, toi 7,3 tan, danh phai de o ruong trung sau chua. Vung ruong co nhieu rua khong lo song, nen nguoi dan goi la Quy Dien Chung (chuong ruong rua).

Nhieu nguoi cung dat gia thiet rang, rua khong lo cong bia da da xuat hien o Thang Long tu rat som, do do, loai linh vat nay cung phai co mat o Thang Long tu rat lau roi. Vay rua Ho Guom den tu Thanh Hoa, hay rua Thanh Hoa co nguon goc tu Thang Long, hay rua o khap noi duoc dua ve Thang Long, cung nhu con nguoi o tu xu tu ve thu do tu hang ngan nam nay? Ta khong the tro ve 500 nam, hay 1.000 nam truoc de giai dap chinh xac duoc cau hoi nay. Chi co the dua ra ban luan de them phan hieu biet, them phan yeu quy cu rua Ho Guom ma thoi.

Con tiep…

Pham Ngoc Duong

Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Phóng Sự Tổng Hợp >>