Hoc sinh tieu hoc len xe hoa

Thứ năm, 12 Tháng sáu 2008, 17:11 GMT+7

Theo phong tuc cua nguoi Mong o xa Dak Som, huyen Dak Glong, tinh Dak Nong, neu con trai qua 16 tuoi chua hoi vo thi bi dan lang goi la an choi, leu long, khong lo lap gia dinh de lam an. Con gai 14 hoac 15 tuoi chua lay chong thi bi goi la "gai gia".

Cum dan cu Dak Nang, nay la thon 1,2,3… xa Dak Som, huyen Dak Glong, tinh Dak Nong hien co khoang 370 ho dan, chu yeu la dong bao nguoi Mong. Chuyen nhung hoc sinh noi day dang hoc tieu hoc da "len xe hoa" tuong chung kho tin nhung lai co that.

Khong nhung the, su that nay dang ton tai va "bam re" sau trong doi song nhung trai, gai nguoi Mong. Nhung cap vo chong chua du tuoi lam bo, lam me nay da phai dan xa cai chu, xa tuoi tho de vui dau vao bao toan tinh thuong ngay cua cuoc song muu sinh.

Nhung cau chuyen tao hon…

Giang A Nha, nam nay moi 15 tuoi, dang hoc lop 6, Truong THCS Vu A Dinh, xa Dak Som, huyen Dak Glong thi bi bo me bat nghi hoc de hoi vo. Lenh cha me kho choi, vay la A Nha phai lay mot co vo it hon minh 2 tuoi. Sau khi cuoi vo, vi nho ban, nho truong, A Nha van tiep tuc den lop. The nhung, thay minh dang nho ma da lam chong va sap lam bo nen A Nha xau ho, bo hoc luon. Vay la Truong Vu A Dinh (cap tieu hoc va THCS) lai co them mot hoc sinh bo hoc de lap gia dinh.

a
Nhung nguoi me tao hon o Dak Nang dua con len ray.
Co Ha Thi Sen, giao vien Truong Vu A Dinh cho biet: "Trong nam hoc 2007-2008, ke ca khoi tieu hoc va THCS thi Truong Vu A Dinh co 5 hoc sinh nam bo hoc de lay vo, trong do 3 hoc sinh lop 5 va 2 hoc sinh lop 6…".

Doi voi cac hoc sinh nu thi viec bo hoc de lay chong la chuyen "nhu com bua". Don cu, ty le hoc sinh nu o lop 6B Truong Vu A Dinh la 0 %, lop 6 A la 5% va lop 7 chi hon 1%… Phan lon cac hoc sinh nu noi day chua hoc het lop 4 da voi nghi hoc de lay chong.

Em Vang Thi Sau, o thon 3, dang hoc lop 4 thi ong Ly Van Suu, mot nguoi trong thon den nha "dat van de" xin hoi em ve lam vo cho con trai minh. Vay la Sau phai nghi hoc di lay chong. Sau 2 nam, Sau sinh 2 dua con. Dang con o tuoi vi thanh nien ma hien em phai vua cham con, vua lo viec bep nuc, nuong ray. Nguoi me non not nay nhu dang heo dan truoc ap luc cua cuoc song thuong ngay.

Con em Dam Thi Gio, 14 tuoi, co mot nguoi trong thon 36 tuoi, da co mot doi vo va 3 dua con den hoi ve lam vo ke. Vi cha me ung thuan nen dang hoc lop 4 ma em phai nghi hoc de ve nha chong. Hien em moi 15 tuoi ma phai nuoi 4 dua con nho. Cong viec hang ngay da khien em nhu quen rang minh dang con tuoi au tho.

Qua 15 tuoi da goi… "gai gia"

Dieu dang buon la hu tuc bao doi cua nguoi Mong van dang de nang len nhung nguoi dan noi day. Ong Suu boc bach: "Toi biet Luat Hon nhan gia dinh da quy dinh con gai 18 tuoi moi duoc lay chong, con trai 20 tuoi moi duoc lay vo nhung phong tuc cua nguoi Mong ta la vay. Neu con trai qua 16 tuoi chua hoi vo thi bi dan lang goi la an choi, leu long, khong lo lap gia dinh de lam an. Con gai 14 hoac 15 tuoi chua lay chong thi bi goi la "gai gia"…

Cung theo ong Suu, nhieu gia dinh chi muon con trai lay vo som de vua duoc tieng la con ngoan, vua co them nguoi lam, sinh them con, chau de tang lao dong. Co le vi nhung hu tuc nay ma den nay, phan lon cac cap trai, gai o Dak Nang rat it nguoi thuc hien dung Luat Hon nhan gia dinh. Ban than ong Vang Xui Nhe, Truong thon 2 cung con mang nang hu tuc cua dong bao minh. Gia dinh ong co 3 dua con, dua con gai lon nam nay 14 tuoi. Theo ong Nhe thi no sap phai ga chong roi. Nha ta lai "mat" di mot lao dong.

Anh Trang A Su, Pho Bi thu chi doan thon 2 lai con bi dat hon. Nam moi 15 tuoi, Su bi cha me ep cuoi mot co vo 14 tuoi. Vi khong co tinh cam nen hai vo chong o voi nhau chua duoc 2 nam thi "ly hon". Theo tuc nguoi Mong, neu khi da lay nhau, nguoi chong bo vo thi khong viec gi, con neu nguoi vo bo chong thi ben nha gai phai den 100kg lon hoi va mot so tien nhat dinh. Mo A Sang o thon 3, sinh nam 1983 hon nhien ke: "Nam 2006, khi dang hoc lop 5, cha me bat toi nghi hoc de cuoi vo. The nhung hien nay vo chong da bo nhau vi no khong con thich minh nua…".

Viec dang ky ket hon theo luat dang la chuyen hiem o noi day. Quan niem dung vo, ga chong cho con o tuoi vi thanh nien da gay nen nhieu he luy cho cuoc song lua doi, tao ganh nang cho xa hoi. Vi khong chap hanh luat phap ma theo luat tuc nen con trai nguoi Mong co the de dang bo vo va lay vo moi bat cu luc nao. Thuc te, da co nhieu nguoi dan ong noi day co mot doi vo va ba, bon dua con nhung van cuoi mot co vo chua qua tuoi vi thanh nien.

Theo Phong Tu phap huyen Dak Glong thi khong phai nguoi dan o Dak Nang khong biet luat vi hang nam, Phong thuong phoi hop voi xa Dak Som de to chuc nhieu dot tuyen truyen luat cho nguoi dan. Tuy nhien, hien "phep vua van con thua le lang". Nhieu bac cha me van biet luat nhung lai chua ru bo duoc nhung hu tuc lac hau trong quan niem ket hon nen da day con tre roi vao "cai vong luan quan", ket hon som… roi sinh con.

Chia tay Dak Nang, nhin hinh anh nhung be gai mat con "bung ra sua", tren lung cong dua con nho, lam lung quan quat ca ngay ma thay xot thuong. Tuy da roi xa, nhung am dieu cua nhung loi ru con van vang duom mot noi buon man mac. Am dieu cua su trach moc vi cha me da khong cho cac em tuoi tho, khong cho cac em hoc hanh; troi chat cac em boi nhung hu tuc ma le ra can phai ru bo tu lau.

  • Theo Quynh Giang (CAND)

Viet Bao
 
Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Học sinh tiểu học lên... xe hoa
Các tin khác:

Xem tiếp ...

Phong su tong hop