Hoi ky cua Cuu hoang Pho Nghi va nhung tinh tiet chua tung duoc cong bo

Thứ sáu, 12 Tháng một 2007, 09:57 GMT+7

Pho Nghi - vi hoang de cuoi cung cua cac trieu dai phong kien Trung Quoc (qua doi ngay 17/10/1967) co mot so phan long dong: Len ngoi, bi phe roi lai duoc quan Nhat dua len ngoi, bi luu day, ngoi tu, roi duoc chinh phu Trung Quoc biet dai; co ba vo nhung van khong co nguoi noi doi...

Hoi ky cua Cuu hoang Pho Nghi va nhung tinh tiet chua tung duoc cong bo Hoi ky cua Cuu hoang Pho Nghi va nhung tinh tiet chua tung duoc cong bo
Pho Nghi va Ly Thuc Hien Pho Nghi va Uyen Dung
Ong co mot cuon hoi ky kha noi tieng la “Nua doi truoc cua toi” den nay da duoc phat hanh tong cong khoang 1 trieu 87 van ban sau 22 lan in bang tieng Hoa rieng o Trung Quoc, chua ke no duoc in o Dai Loan, Hong Kong va dich ra mot so thu tieng khac.

So phan cua tac pham nay cung long dong khong kem chu no, sau hon 40 nam ra doi, no luon bi cat xen noi dung va toi lan in moi nhat nay thi nguoi doc moi co co hoi duoc doc nguyen ban voi moi tinh tiet ma Pho Nghi da ke lai de biet duoc chinh xac nhung gi da xay ra trong mot giai doan lich su day bien dong o Trung Quoc.

Nha xuat ban Quan chung cua Trung Quoc da tai ban va phat hanh tu cuoi thang 12/2006 cuon “Nua doi truoc cua toi” cua Ai-tan-giac-la Pho Nghi co bo sung 16 van chu da bi luoc bo trong nhung lan xuat ban truoc day, nhieu bi mat lich su se duoc lam sang to, trong do co chuyen Hoang hau Uyen Dung thong dam voi nguoi khac va Pho Nghi vi ghen tuc da quang dua tre duoc sinh ra boi cuoc tinh ngang trai do vao lo lua thieu chet...

Ong Manh Huong Vinh, nguoi chiu trach nhiem bien tap cuon sach nay ke voi phong vien: Hoi thang 3/2004, NXB Quan Chung trong khi chinh ly lai nhung ho so tai lieu ve cuon hoi ky nay da bat ngo tim thay ban thao viet lan thu nhat va lan thu hai cua Pho Nghi, trong do co kha nhieu doan khong duoc cong bo trong lan xuat ban dau tien nam 1964. Lan tai ban nay, NXB cong bo toan bo nhung noi dung bi luoc bo do de ban doc duoc biet nhung gi Pho Nghi da ke lai.

Manh Huong Vinh xac nhan: “Dung la co chuyen Pho Nghi quang con Uyen Dung sinh ra do ngoai tinh vao lo lua. Do la tinh tiet cho chinh tay Pho Nghi viet ra. Ong ta tuc toi thieu chet dua be, trong khi do lai noi doi Uyen Dung la giao no cho nguoi anh trai cua ba nuoi ho”. Ve ly do phai luoc bo nhung tinh tiet ay khi xuat ban lan dau, ong Manh noi:

“Khi do chuyen gia Thieu Thuan phu trach viec tham dinh ban thao cho rang nen cat bo mot so tinh tiet khien doc gia khong vui nen da tu luoc bo chung. Nay da qua hon 40 nam, da co the giai mat chung duoc roi!”.

Day la mot doan Pho Nghi ke trong cuon hoi ky do.

“Toi chi co the phat tiet noi tuc gian len ba ay”

Hoi ky cua Cuu hoang Pho Nghi va nhung tinh tiet chua tung duoc cong bo
Thuc Phi Van Tu

“Thuc ra, chuyen ba ay (Uyen Dung) hut thuoc phien la do chu y cua bo va anh trai, tham chi trong van de ngoai tinh cung duoc nguoi anh trai dong tinh, khuyen khich.

Khi toi hay biet thi da rat muon. Lan di tau tu Thien Tan den Dai Lien, nguoi anh ba ay vi danh doi loi ich gi do da ban em gai minh cho mot vien si quan Nhat cung di tren tau.

Nam 1935, khi Uyen Dung da bung mang da chua doi den ngay lam bon thi toi moi biet chuyen. Tam trang cua toi luc do rat kho ta. Toi rat tuc gian, nhung lai khong muon de nguoi Nhat hay biet, nen cach duy nhat la trut gian du len nguoi ba ay...

Co le cho den luc chet Uyen Dung van luon ngu mo va trong giac mong ay, ba mo thay con minh van dang song tren coi doi nay. Ba ay khong biet rang dua tre vua sinh ra da bi quang vao lo lua thieu chet.

Ba ay chi biet la nguoi anh trai o ngoai cung dang thay minh nuoi duong con, nguoi anh hang thang van duoc nhan deu dan tu ba mot khoan tien cap duong cho con.

Sau “Su kien 15/8” thi toi va ba ay chia tay nhau. Nghien ngap nang, lai them suc khoe suy yeu vi benh tat nen mot nam sau thi Uyen Dung qua doi o Cat Lam...”.

Ca doi Pho Nghi co toi 5 vo. Nam 16 tuoi cuoi Hoang hau Uyen Dung va Thuc phi Van Tu; Van Tu ly hon khi ong len Dong Bac theo Nhat. Nguoi vo thu ba la “Tuong Quy nhan” Dam Ngoc Linh cuoi thoi nguy Man Chau. Sau khi Dam Ngoc Linh bi hai chet, nguoi Nhat lai gioi thieu va cuoi cho Pho Nghi “Phuc Quy nhan” Ly Ngoc Cam.

Nam 1945 khi bi bat tren duong tron sang Nhat, Pho Nghi khong mang theo Ly Ngoc Cam. Tuy nhien ba nay van bi dua ve Trung Quoc giam giu roi ly hon nam 1957. Nam 1959, Pho Nghi duoc chinh phu Trung Quoc sap xep cuoi ba Ly Thuc Hien - mot y ta da co mot lan hon nhan that bai.

Co toi 5 vo, hang bay phi tan cung nu nhung Pho Nghi van khong co con. Vay phai chang ong co van de ve kha nang dan ong? Trong “Nua doi truoc cua toi”, Pho Nghi da khong giau giem khi ke lai: Ong rat ham sac duc.

Khi moi hon 10 tuoi, cac thai giam de tranh phai hau ha vua, toi nao cung day cac cung nu vao giuong ngu de hau ong, co khi 2 - 3 co mot toi, ho quan cho ong met lu moi de cho ong ngu.

“Hom sau day toi hoa mat chong mat, nhin mat troi va moi thu deu ra mau vang ech”. Sau nay Pho Nghi hau nhu bi liet duong, phai thuong xuyen tiem cac loai thuoc kich thich co ten Trung Quoc la “Tap bao mang”, “An lac can” vao moi “lam tran” duoc. Thoi ky song cung Ly Ngoc Cam, uoc muon co con cua ong rat manh me, ong da dung moi thu thuoc nhung van khong ket qua.

De den duoc voi ban doc voi ban thao nguyen ven lan nay. “Nua doi truoc cua toi” da phai trai qua so phan kha long dong. Bat dau duoc Pho Nghi viet tu nam 1951, ban thao cuon sach duoc coi nhu la ban khai bao voi chinh quyen tren giay muc. Den nam 1964 khi duoc xuat ban chinh thuc, khi den duoc tay nguoi doc, “Nua doi truoc cua toi” da co ba di ban va 9 lan sua chua.

“Ban in roneo”: Vao nua cuoi nam 1957, tai Trai giam tu binh Phu Thuan cua Quan khu Tham Duong, cuon sach “Nua doi truoc cua toi” duoc in roneo va luu hanh trong Trai voi tinh chat “Ban hoi toi” cua tu binh Pho Nghi duoc hoan thanh sau mot nam ruoi vui dau viet ra giay, dai 20 van chu.

“Ban bia xam”: Thang 1 nam 1960, NXB Quan Chung dem ban roneo noi tren sap chu chi roi in, dong bia mau xam nen con co ten “Ban bia xam”. Cuon sach duoc in va ban han che trong cac co quan thuoc he thong chinh phap va gioi su hoc.

“Ban thao lan thu nhat”: Thang 5 nam 1961, sau khi thoa thuan voi NXB Quan Chung, Pho Nghi da bat tay viet lai cuon sach. Den thang 6/1962, thi ban thao lan dau hoan thanh, duoc giao cho cac chuyen gia va co quan chuc nang tham dinh.

“Ban thao lan thu hai”: Theo y kien tu sua cua cac chuyen gia, Pho Nghi va bien tap vien Ly Van Dat da tien hanh tu chinh lai ban thao lan dau, den thang 10/1962 thi in thanh Ban chu to.

Chinh thuc xuat ban lan dau: Nam 1963, sau khi tong hop y kien cac phia lien quan, Ly Van Dat tien hanh tu chinh, sua chua lai ban thao lan hai, den thang 11/1963, sau them nhieu lan gop y sua chua, ban thao duoc thong qua va den thang 3/1964 thi “Nua doi truoc cua toi” duoc chinh thuc xuat ban.

Mot so net chinh trong tieu su Pho Nghi:

Sinh nam 1905, thang 11/1908, Pho Nghi duoc dat len ngoi Hoang de nha Thanh, lay nien hieu la Tuyen Thong.

Nam 1912, Dan quoc thanh lap, Pho Nghi bi buoc thoai vi nhung theo dieu kien uu dai thi khong phai bo de hieu, van duoc o trong cung cam.

Ngay 1/7/1917, Pho Nghi nghe theo loi Truong Huan tuyen bo phuc hoi de che, khoi phuc nien hieu Tuyen Thong, nhung chi tro lai lam vua duoc 12 ngay roi lai phai thoai vi do Truong Huan that bai.

Nam 1924, Phung Ngoc Tuong gay chinh bien o Bac Kinh. Pho Nghi bi duoi khoi Tu Cam Thanh, sau khi lang thang o mot so noi, Pho Nghi chay vao Cong su quan Nhat.

Thang 2/1925, nguoi Nhat bi mat dua Pho Nghi toi to gioi Nhat o Thien Tan de ong ta khoi phuc hoat dong. Nam 1931, quan Nhat dua ong tron len Dong Bac. Thang 3/1932, ong tro thanh nguoi dung dau “Man Chau quoc”, thang 3/1934 doi thanh Hoang de “Man Chau quoc”, cai hieu thanh Khang Duc.

Sau khi Nhat dau hang, ngay 17/8/1945, Pho Nghi bi Hong quan Lien Xo bat giu tren duong chay tron sang Nhat, bi dua ve giam 5 nam trong trai tu binh o Siberia.

Thang 8/1950, Pho Nghi va cac toi pham chien tranh “Man Chau quoc” khac duoc phia Lien Xo trao cho Trung Quoc, den thang 12/1959 thi duoc toa an toi cao tuyen bo dac xa.

Sau khi ra tu, Pho Nghi duoc bo nhiem lam Uy vien Uy ban Van su, Hoi nghi Chinh tri Hiep thuong toan Trung Quoc (Chinh Hiep); nam 1964 la Uy vien Chinh Hiep. Ong qua doi ngay 17/10/1967 tai Bac Kinh vi benh.

Thu Thuy
Theo Da Kung Pao

Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Phóng Sự Tổng Hợp >>