Nhung ky niem nho ve dong chi Le Duc Anh

Thứ sáu, 01 Tháng mười hai 2006, 06:33 GMT+7

- Ngay 1/12 la sinh nhat nguyen Chu tich nuoc Le Duc Anh. Chung toi xin gioi thieu bai viet cua nguyen Thu tuong Vo Van Kiet ve nguoi dong chi cua minh...

Nhung ky niem nho ve dong chi Le Duc Anh
Nguyen Chu tich nuoc - Dai tuong Le Duc Anh.

Toi va anh Le Duc Anh biet nhau co the ke toi ba thoi ky: Chong My, sau giai phong o Mien Nam va ra Trung uong. Thoi chong Phap toi it biet vi anh Le Duc Anh o mien Dong, toi o mien Tay. Sau nay chi duoc nghe noi lai ve anh.

Thoi gian chong My, toi duoc biet nhieu ve anh Le Duc Anh tuc Sau Nam va co thoi gian chung toi cung phu trach trong mot chien truong (Quan khu 9).

Sau ngay mien Nam hoan toan giai phong, toi duoc giao phu trach cong viec o thanh pho Ho Chi Minh, con anh Sau Nam cong tac o Bo tu lenh Quan khu 7. Sau Dai hoi 5 (1982) Trung uong rut toi ra dam nhan Pho Chu tich Hoi dong Bo truong va Chu nhiem Uy ban Ke hoach Nha nuoc. Sau Dai hoi Dang toan quoc lan thu 7, chung toi cung duoc phan cong giu nhung trong trach cua dat nuoc: Anh Le Duc Anh giu cuong vi Chu tich nuoc cung khoa voi anh Do Muoi lam Tong Bi thu, con toi la Thu tuong Chinh phu, anh Le Quang Dao, sau la anh Nong Duc Manh lam Chu tich Quoc hoi.

Het nhiem ky, chung toi khong tai cu vao Dai hoi dang toan quoc lan thu 8 vi tuoi tac. Anh Do Muoi, anh Le Duc Anh va toi duoc Ban chap hanh Trung uong yeu cau lam Co van cho den het khoa 8.

Toi muon noi ro hon ve con nguoi va su nghiep cua dong chi Le Duc Anh qua cac thoi ky chung toi biet, cung cong tac voi nhau.

Moi luong duyen "Hoa - Thuan"

Thoi chong My, cac anh Tran Van Tra, Le Duc Anh, lan luot ve mien Nam va cung cac anh Hoang Van Thai, Le Trong Tan, duoc tang cuong vao Bo chi huy Mien. Lan dau tien khi chung toi gap nhau la sau khi anh Sau o mien Bac vo Bo chi huy Mien. Chung toi chi gap nhau trong cac cuoc hop (thuong la hop TW Cuc mo rong) co nhung dong chi cua Bo chi huy Mien. Qua danh gia va ban chu truong, co dip trao doi y kien ve cac van de co lien quan toi Quan khu Sai Gon - Gia Dinh (T4), toi thay anh Anh la nguoi chiu lang nghe va co y kien can nhac, can trong (dung la mot can bo tham muu co tam).

Sau Tet Mau Than 1968, truoc khi anh Sau Nam va anh Ba Buong xuong Quan khu 9, trong khi quan dich rao riet binh dinh, lan chiem, kiem soat dat, kim kep dan, thi trong mot so van de lon ve chu truong khong thong nhat trong Thuong vu Khu uy (tap trung la giua dong chi Bi thu Khu uy va dong chi Tu lenh Quan khu). Anh Sau Nam va anh Ba Buong da duoc Trung uong Cuc dieu dong xuong thay cho dong chi Dong Van Cong va dong chi Muoi Tho. Viec thay doi nay vua co yeu cau cua tinh hinh chien truong va cung co van de noi bo. Luc do toi dang cong tac o tren Sai Gon.

Den cuoi 1970, dau 1971, Trung uong Cuc dieu toi xuong thay dong chi Ba Buong (Bi thu Khu uy). Tinh hinh luc nay dang rat cang thang, dich dang tap trung binh dinh, tai chiem lai nhieu vung ta da mo rong sau Mau Than. Toan quan khu dang gap kho khan. Vung can cu U Minh Thuong, U Minh Ha va khu can cu Rung Duoc (Nam Can, Ngoc Hien), khong noi nao ngoai tam phao cua dich. Toi nho mai, trong lan dau tien du hop Thuong vu Khu uy o U Minh Ha: 5 ngay hop phai di chuyen dia diem 3 lan.

Viet den day, toi nho lai truoc khi roi Trung uong Cuc, dong chi Pham Hung cho toi xem cac bao cao gan nhat cua Khu uy va Quan khu ve tinh hinh Khu 9, trong do co buc dien cua anh Sau Nam gui Bi thu Trung uong Cuc Pham Hung, cuoi buc dien co hai cau tho:

"Ngon ngang nhu moi to vo,
Chung toi co gang lan mo tien len".

Tinh hinh ca mien Nam noi chung, Quan khu 9 noi rieng dung la rat kho khan. Tai Khu 9, tong tien cong Tet Mau Than 1968, chung ta da mo rong vung giai phong va tranh chap manh khoang 800.000 dan, den 1970 dau 1971, chi con tren 200.000 dan. Trong can bo, dang vien va trong cac luc luong vu trang luc do co hien tuong dao dong, kha pho bien nhu: Tinh trang uong ruou, say ruou, khong chi o can bo, chien si cap huyen, tu tieu doan, ma ca cap Khu, tinh, o ca cap trung doan... Da co nhung ton that cua mot so don vi bam tru trong dan danh dich do say ruou. Trang phuc cua quan chu luc cua Khu va quan tap trung cua tinh thi du thu quan ao nhu du kich xa. Hoat dong van hoa thi giai tan bot cac doi van cong va han che hoat dong, khong khi trong dan tram lang va cang thang...

Diem thuan loi va cung la cai con lai lon nhat trong Khu uy va Quan khu luc do la doan ket, thong nhat cac chu truong ngan chan va day lui ke hoach binh dinh cua dich, on dinh tinh hinh chinh tri tu tuong trong dang bo, de ra chu truong cam uong ruou trong can bo cac cap va trong quan doi. Do la su gop phan co y nghia nhat tu khi anh Ba Buong va anh Sau Nam xuong Khu 9.

Khi xuong thay anh Ba Buong, toi va anh Sau Nam cung Khu uy tiep tuc cung co thuan loi nay, nam vung tu tuong tien cong dich, mo rong dat, gianh lai dan la tu tuong nhat quan, xuyen suot trong toan dang bo nham danh bai ke hoach binh dinh dac biet cua dich - cot loi cua "Viet Nam hoa chien tranh" cua My - Thieu o dong bang song Cuu Long.

Dieu dang mung nhat la quyet tam chinh tri cua Khu uy va Quan khu luon vung vang. Long tin cua cac cap uy dang va trong cac don vi quan doi doi voi Khu uy va Quan khu cung rat cao. Nhan to co y nghia quyet dinh la o day, go "moi to vo" cung la o day. Toi va anh Sau Nam sat canh cung Thuong vu Khu uy gan bo voi nhau trong moi viec. Kho khan tuy nhieu nhung chung toi da nhin thay su thanh cong trong tuong lai cua Quan khu Tay Nam Bo.

Nhan day nhac lai mot chi tiet: Anh Sau Nam ve quan khu truoc nen dat bi danh la "Chin Hoa" (den nay, toi cung chua ro la tai sao anh lai dat ten la Hoa); toi xuong sau doi ten la "Tam Thuan", vi thoi danh Phap, toi o mien Tay quen goi thu Tam (Tam Kiet), nay tro lai chien truong cu toi dat ten lai cung thu Tam, nhung la Tam Thuan. Khi rap lai ten moi anh Sau Nam la Hoa, ten moi cua toi la Thuan, thanh mot cap "Hoa - Thuan" - mot su trung hop ngau nhien, rat hen, nhu co luong duyen.

Tu day, moi khi co chu truong trong Thuong vu Khu uy, anh Sau Nam cung cac dong chi trong Thuong vu va Khu uy vien trong dang uy Quan khu to chuc trien khai thuc hien. Thuong vu Khu uy dat tron niem tin vao Quan khu uy, Tu lenh Quan khu la dong chi Chin Hoa (Le Duc Anh).

Vi Tu lenh cuong nghi

Tu cuoi nam 1971 va den het nam 1972, tinh hinh Quan khu 9 da co phan sang sua ro net, trong cac cap uy dang va quan dan Tay Nam Bo da giam bot cang thang va phuc hoi dan khong khi chien thang cua Mau Than. Huong tien len, day lui binh dinh, mo rong vung da co co so kha vung, khong con "lan mo" nua. Cho dung cua Quan khu va Khu uy on dinh hon.

Nhung ky niem nho ve dong chi Le Duc Anh
Nguyen Chu tich nuoc Le Duc Anh va cac ba me VN anh hung.

Co mot su viec, mot chu truong cua Khu uy va Quan khu toi rat nho truoc khi xuong Khu 9, do la chu truong van dong trong toan quan khu cam uong ruou (tinh hinh nhu neu o tren). Do la mot chu truong rat dung, nhung khi thuc hien lai khong thanh cong. Can bo chien si trong cac don vi, tham chi ngay ca cac dong chi trong cap uy vien van con len lut uong ruou. Hon mot thang sau khi xuong Khu 9, toi duoc Thuong vu Khu uy dong y, trong mot chuyen di cong tac cac tinh va den tham, lam viec voi don vi quan doi phia nam song Hau, toi phat hien va trao doi voi cac dong chi Thuong vu Tinh uy va cac dong chi chi huy trung doan ve chu truong cam ruou. Mot so dong chi tam su voi toi: Khu uy cam, nhung can bo cap Khu van con uong. Neu cap Khu chap hanh nghiem, dut khoat khong uong ruou thi chung toi cam ket se chap hanh nghiem. Toi ve bao cao voi hoi nghi Khu uy (co ca Quan khu), chung toi dat ra ban, co hai cach de chon:

Mot la, neu chung ta thay cap Khu va ke ca Khu uy, Quan khu khong cham dut uong ruou duoc thi chung ta rut chu truong cam ruou (coi nhu khong co chu truong do).

Hai la, tu cap Khu tro xuong, ai da uong ruou thi nhan khuyet diem va sua chua. Toan Khu kien quyet giu chu truong cam ruou, khong mien tru ai.

Khu uy nhat tri chon lua cach thu hai, thong bao cac cap dang va toan quan khu, quyet tam cua Khu uy va Quan khu tu trong dang, can bo, chien si quan khu 9 cham dut uong ruou, tu cuoi 1971 den sau 30/4/1975.

Su kien nay noi len, mot khi su lanh dao, chi dao thong nhat cao va duoc can bo Khu uy va Quan khu guong mau chap hanh chinh quyet dinh cua minh dua ra thi ben duoi tu giac hay chua du tu giac cung phai chap hanh nhu mot menh lenh. O do, vai tro cua nguoi dung dau Khu uy va nguoi dung dau Quan khu va tap the Khu uy co y nghia quyet dinh trong chien tranh mau lua. Toi thiet nghi, bai hoc do van mang tinh thoi su trong hoa binh xay dung dat nuoc hien nay.

Trong luc nay (1972), mot ky niem kho quen co phan rieng tu giua toi va anh Sau Nam, do la luc dong vien thanh nien vao quan chu luc cua Khu (dang luc rat thieu quan so), huy dong ca thanh nien trong cac co quan cap Khu (trong vung kiem soat cua ta gan nhu khong con thanh nien). Vo Dung, con trai lon cua toi, tu mien Bac xin duoc ve cung toi xuong Khu 9. Dung dang cong tac trong luc luong bao ve, cung huong ung va tha thiet xin ra chu luc Khu, toi chap thuan. Sau do, anh Sau Nam duoc tin, anh ra lenh hoa toc cho Trung doan dua chau ve ngay Quan khu bo (y dinh cho Vo Dung hoc phao binh). Nhung lenh den don vi thi chau Dung da hy sinh trong mot tran chien dau. Anh gui thu chia buon va trach toi khong cho anh biet truoc.

Cuoi 1972, dau 1973, Quan khu 9 nhan duoc chu truong cua Trung uong Cuc va Bo chi huy Mien chuan bi gianh thang loi lon ngay sau khi Hiep dinh Paris duoc ky. Phat huy luc luong chinh tri, binh van cao do, luc luong vo trang thi tich cuc yem tro tranh thu nhanh chong mo rong vung, keu goi cac don dich con chiem dong bo ngu tro ve voi dan; khong chu dong danh dich, thi hanh nghiem Hiep dinh Paris (hai ben ngung ban).

Trong the tran moi, chap hanh dung chu truong tren, Quan khu 9 cu the hoa trong chi dao va chi huy phu hop voi tinh hinh chien truong, vua de cao canh giac va tao the chu dong phan cong va tien cong dich. Chung toi bo tri luc luong dia phuong huyen va du kich yem tro truc tiep cho luc luong chinh tri, binh van, chu luc Quan khu va luc luong tap trung cua tinh bo tri lai the tran. Neu dich ngoan co lan chiem, chung ta tap trung go dan, nhung noi dich yeu thi go truoc de mo rong vung, noi dich phong thu con cung thi danh sau. San sang phan cong va tien cong khi tinh the thuan loi sau Hiep dinh Paris.

Dau nam 1973, mot bo phan co quan chi dao cua Thuong vu Khu uy va Bo chi huy Quan khu chuyen han len giua cac huyen tiep giap Long My. Nguyen Van Thieu ngoan co khong thi hanh Hiep dinh Paris, lenh cho Quan doan 4 nguy tiep tuc binh dinh lan chiem (khong ngoai du kien cua Bo chi huy Quan khu), Tu lenh Sau Nam kien quyet chi huy cac don vi danh tra, giu the tran co loi hon cho chien truong... Quan doan 4 cua dich loi dung boi canh cac khu khac khong "chia lua" cung quan khu 9, dich tap trung nhieu tieu doan quyet giu Chuong Thien, lam ban dap de mo rong, tai binh dinh cac vung da mat. Ve phia ta, anh Sau Nam - Tu lenh Quan khu quyet ghim dich va tieu diet chung o Chuong Thien, tao dieu kien de cac tinh mo rong vung, do la ban linh cua nguoi chi huy nam chac tinh hinh va quyet thang dich.

Luc nay, Quan khu 9 dung truoc hai kho khan lon phai can nhac, xu ly va chiu trach nhiem voi cap tren va trach nhiem truoc quan dan Tay Nam Bo, do la:

Ghim dich lai trong khu vuc (Chuong Thien), hay tha long ra de chung mo rong dia ban binh dinh?

Chi dao cua Thuong vu Trung uong Cuc va Bo chi huy Mien - Lenh cho Quan khu giam bot cang thang voi dich, rut mot trung doan ngan chan tuyen truoc ve phia sau, va cac lenh (tu dien 03, 04, 07) khong chi cho Quan khu ma truc tiep xuong cac Tinh doi va Tinh uy.

Truoc tinh hinh kho khan noi com phai xu ly, voi tat ca trach nhiem, Tu lenh Quan khu Le Duc Anh, mot mat quyet danh ghim giu dich o Chuong Thien, khong rut trung doan o tuyen truoc ve. Dong thoi, chung toi cho trieu tap ngay can bo lanh dao va chi huy cac tinh doi tu phia nam song Hau, thong bao va lenh cho cac tinh tiep tuc thuc hien chu truong cua Khu uy va Quan khu, cho lenh moi. Toi cung anh Sau Nam chu tri phien hop hoa toc voi cac tinh (hop tai xa Luong Tam, huyen Long My) bao qua tinh hinh, neu ro chu truong cua Thuong vu Khu uy va Quan khu. Ket qua la, tat ca deu nhat tri cao nhu chi dao, quyet giu dat, giu dan... Khong day mot buoi lam viec, Hoi nghi da ket thuc voi hai yeu cau ve trach nhiem:

Mot la, menh lenh tren het luc nay trong toan Quan khu la kien quyet pha bang duoc am muu pha hoai Hiep dinh Paris cua My - Thieu, khong duoc de mat dat, mat dan, khong co bat cu menh lenh nao cao hon.

Hai la, Khu uy va Quan khu chiu trach nhiem truoc cap tren, cac tinh phai chap hanh nghiem menh lenh cua Quan khu, cua Tu lenh chien truong.

Toi rat xuc dong, chua thay mot hoi nghi nao trong tinh the nuoc soi lua bong ma y kien tren duoi lai thong nhat cao va nhanh nhu vay. Dieu do chung to la nhung can bo phu trach cua cac dia phuong sau sat voi hoi tho cuoc song cua quan va dan o chien truong, dac biet la y chi va long tin cua ho doi voi Quan khu va nguoi Tu lenh cuong nghi cua minh.

Nho vay, Quan khu 9 da vuot qua thu thach lon va duoc danh gia cong bang tu Trung uong Cuc, Quan uy Mien va Trung uong Dang: Khu uy, vai tro anh Sau Nam va luc luong vu trang Quan khu 9 da gop phan xung dang, ke tu sau Hiep dinh Paris.

Cuoi 1973, toi duoc rut ve Trung uong Cuc va sau do, anh Sau Nam cung duoc rut ve Bo chi huy Mien, chung toi cung tham gia chuan bi chien dich Ho Chi Minh lich su, voi Chien thang 30 thang 4 nam 1975, giai phong mien Nam.

Ket thuc giai doan Quan quan, toi duoc phan cong lam Chu tich Uy ban nhan dan cach mang Thanh pho Ho Chi Minh, anh Sau Nam phu trach Tu lenh Quan khu 7. Giai doan nay, chung toi cung hop tac voi nhau rat tot. Bo tu lenh Quan khu 7 dong tai Sai Gon va Sai Gon thuoc dia ban Quan khu 7. Trong giai quyet cac van de ve an ninh va bao ve Sai Gon - Thanh pho Ho Chi Minh va chien tranh bien gioi Tay Nam, co su hop tac chat che giua Thanh uy, Thanh doi voi Quan khu 7.

"Cap bai trung" thoi doi moi

Nhung ky niem nho ve dong chi Le Duc Anh
Nguyen Chu tich nuoc Le Duc Anh va phu nhan chup anh cung vo chong cuu Tong thong My Bill Clinton.

Trong suot hai nhiem ky anh Sau Nam va toi cung trong Ban chap hanh Trung uong, Bo Chinh tri va mot nhiem ky (khoa 8) lam Co van Ban chap hanh Trung uong, chung toi cung tham gia va chung kien su lanh dao cua Dang da dua dat nuoc ra khoi khung hoang, kinh te phat trien, doi song nhan dan buoc dau duoc cai thien ve nhieu mat, quan he quoc te duoc khong ngung mo rong, vi the quoc te cua Viet Nam duoc nang cao, an ninh quoc gia ve chinh tri va quoc phong duoc giu vung va cung co. Voi vai tro cua Bo truong Quoc phong, roi Chu tich nuoc, dong chi Le Duc Anh cung voi tap the lanh dao cua Dang va Nha nuoc da co nhung dong gop quan trong. Anh la nguoi co tam nhin sau va rong trong cac van de chien luoc cua dat nuoc. Tham gia giai quyet cac van de lon thuoc tham quyen Bo Chinh tri, Ban chap hanh Trung uong: nghieng ve phia "chac", "cung" trong chu truong va giai phap.

Trong quan he giua anh Sau Nam va toi, chung toi hieu nhau kha sau tu thoi chong My va xay dung dat nuoc trong hoa binh, co luc (anh Do Muoi la Tong bi thu, anh Nong Duc Manh la Chu tich Quoc hoi, anh Sau Nam lam Chu tich nuoc, toi lam Thu tuong Chinh phu, nhiem ky Ban chap hanh Trung uong khoa 7), thong tin nuoc ngoai binh luan anh Le Duc Anh va toi nhu "cap bai trung".

Ngan ay thoi gian biet anh Sau Nam - Le Duc Anh, co luc cung chien truong, co luc cung o cap lanh dao dat nuoc, anh la mot can bo tham muu tam co, mot vi tuong chi huy cuong nghi, ban linh va dam chiu trach nhiem; mot Bo truong Quoc phong trong thoi binh xay dung co nhieu doi moi trong to chuc va bo tri luc luong quan doi, luc luong vu trang nhan dan; mot trong nhung nguoi lanh dao quoc gia tam co trong thoi ky doi moi dat nuoc.

Tuy nhien, noi nhu vay khong co nghia la moi viec deu hoan hao (va cung khong co ai duoc nhu vay). Song nhin vao chung nhat, 60 nam tu Cach mang thang 8/1945 cho den nay, Anh da di suot cuoc doi tu trong khang chien (chong Phap, chong My hon 30 nam chien tranh tren chien truong mien Nam) va giup ban danh bai bon diet chung Pon Pot o Campuchia (gan 10 nam).

Cong bang ma danh gia, cung khong co nhieu tuong linh nhu anh Le Duc Anh. Voi ngan ay cong suc, tam luc, cong hien cho dat nuoc va Dan toc, anh xung dang duoc tran trong.

Thang 11/2006

  • Vo Van Kiet

Nguyen Thu tuong Chinh phu

Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Phóng Sự Tổng Hợp >>