Song chung voi than chet P3

Thứ ba, 28 Tháng mười hai 2010, 13:19 GMT+7

Ngoai gan 5.000 nguoi dan A Luoi mang noi dau do chiu anh huong cua CDDC thi con hang tram nguoi khac la nan nhan cua bom, min, vat no con sot lai sau chien tranh. Khap vung dat nay, bat cu cho nao cung co bom min. Nguoi khai hoang dat, len nuong ray, tre em choi dua trong vuon nha... khong may giam phai dan, bom min da ra di vinh vien va nhieu nguoi khac bi thuong tat suot doi...

Phan 3: Gian nan cuoc hoi sinh

Ngay 4-4-2010 tai Ha Noi, trong chuong trinh giao luu Nghe thuat huong ung ngay the gioi phong chong bom min, trung tuong Nguyen Tuan Dung, Pho chu nhiem Tong cuc Chinh tri QDNDVN neu ro, VN la mot trong 70 nuoc bi o nhiem bom min lon nhat va chiu hau qua nang ne nhat tren the gioi. Tu 1975 den nay, bom min ton sot da lam hon 40.000 nguoi chet, 60.000 nguoi bi thuong. Tai Thua Thien - Hue, tu 1995 - 2005, toan tinh co 501.100ha dat bi nhiem bom min ton sot; 2.649 nan nhan bom min, trong do, 1.251 nguoi chet, 1.398 nguoi bi thuong.

 Song chung voi than chet P3

Ra pha bom min dem lai su binh yen cho nguoi dan

Theo Phong LDTB&XH huyen A Luoi, so nguoi bi tai nan bom, min tu nam 1975 den nay co 699 nguoi, trong do 147 nguoi chet, 79 nguoi bi thuong nang, mat kha nang lao dong. Chien tranh da lui xa, vung dat “chet” A Luoi phan nhieu da xanh tro lai; nhung ban lang voi nha cua chat choi va nhieu vung dat tru phu bat ngan nhung nguoi dan khong dam khai hoang vi co nhieu bom, min ton sot. Nhieu nguoi khong may giam phai min vinh vien ra di hoac thuong tat suot doi... Noi am anh ay cu deo dang nguoi dan. Ho goi bom min la “than chet” va to chuc cung le nhu cung than linh.

Canh dong Khe Sanh rong 50ha, nam ben duong mon Ho Chi Minh thuoc xa A Roang cung duoc menh danh la “canh dong chet” khi nguoi dan va chinh quyen dia phuong phat hien nhung thung phi chua CDDC mau trang. Tu nam 2.000 den nay, nhieu dong bao dan toc Pa Co, Ta Oi nhiem chat doc, bi chong mat, ngua ngay va ngat xiu. Nhung doi nui ven do, nguoi dan di lam ray phat hien nhung qua bom nam lan loc hoac cuoc phai bom min. Ong Ho Kham (54 tuoi) cho biet: “Truoc day dan lang khong dam dong cuoc, dong dao xuong dat. Vi the, cuoc song luon bi thieu thon. Tu ngay bo doi ve pha bom min, dan lang co dat lam nuong ray, khong phai thieu doi nua, con xay duoc nha, mua tivi, xe may”...

Song chung voi than chet P3

Gia dinh dai uy Le Van Phuong, can bo Cong an huyen A Luoi co hai con chet do trung phai bom min con sot lai 

Ong Ho Giang Nghinh, chu tich UBND xa Dong Son nho lai: “Nam 1991, khi dua dan tu xa Hong Thuy len dinh cu o san bay A-sho, luc luong bo doi da thao go hang ngan dau dan, san ui hang tram ho bom cho ba con co dat lam nha, canh tac. Rieng anh Nguyen Canh Duong (can bo Bo CHQS tinh) da vo hieu hoa hang nghin qua bom, min tren dia ban xa trong suot tam nam troi, duoc menh danh la kien tuong diet than chet”. 

Ong Quynh Thu (Truong ban van dong hoi nan nhan CDDC huyen A Luoi) co ba con bi nhiem CDDC, ba lan bi hoa chat tuoi len nguoi nhung van khong dau hang so phan, danh cuoc doi con lai cham lo cho nhung manh doi bat hanh va thay mat nhung nan nhan CDDC cua huyen, cua tinh dau tranh doi cong ly.

Ong di khap lang ban, tim den tung nha co nguoi bi nhiem dioxin roi ghi chep, tim hieu hoan canh, benh tinh lam tu lieu cung cap cho T.U Hoi nan nhan CDDC, la bang chung de nhan loai biet hau qua ma My da gay ra doi voi nguoi VN. Nam 2009, ong va hai nan nhan CDDC cua VN khac duoc chon tham gia phien toa cong luan Quoc te ve nan nhan CDDC tai Paris (Phap) nhung dung luc dua con ut len con dong kinh, ong danh o lai cham soc con.

Song chung voi than chet P3

Chinh quyen A Luoi, cac nha khoa hoc khuyen cao nguoi dan khong duoc dung nuoc tuy tien o khu vuc nhiem chat doc hoa hoc

Da co rat nhieu hoi thao, hoi nghi cua cac nha khoa hoc Trung uong, chuyen gia nuoc ngoai, to chuc quoc te... nham co phuong an giam thieu thiet hai, ngan chan tac hai cua dioxin tai A Luoi. Nam 2005, TS Phung Tuu Boi (Trung tam Ho tro bao ton tu nhien va phat trien cong dong) va cac nha khoa hoc dua ra phuong an khoanh vung nhiem doc dioxin tai san bay Asho bang hang rao bo ket. Loai cay nay de trong, it ton cong cham soc ma mang lai hieu qua kinh te cao; dong thoi co tac dung ngan ngua su tiep xuc cua nguoi va vat nuoi voi khu vuc nhiem doc. Ngan hang The gioi (WB) tai tro 200.000 cay bo ket gai va keo gai trong lam hang rao bao quanh dat nhiem dioxin. Nhung, tran lu cuoi nam 2005 cuon troi tat ca.

Nhieu luc TS Boi dinh buong xuoi tat ca roi ve Ha Noi, hoi dau “vac tu va hang tong”. Nhung voi quyet tam cua mot nguoi linh song sot tro ve tu chien truong A Luoi va chung kien hang ngan nguoi phai ganh chiu noi dau do CDDC, ong tiep tuc du an. Nam 2007, to chuc War Legacies Project (My) ho tro tren 20.000 cay bo ket gai, keo gai; chinh ong nhan giong va trong tai A Luoi. Hien nay, hang rao cao gan 3m, xanh tot da co lap dioxin tai san bay Asho; ngan nguoi va vat vao ben trong.

De tai khoa hoc “Ngan chat doc dioxin bang hang rao bo ket” da doat giai trong cuoc thi Ngay sang tao VN do WB to chuc. Nhung doi voi TS Boi, khong giai thuong nao lon bang su binh yen, hanh phuc cua nguoi dan.

Song chung voi than chet P3

Nhieu nguoi dan A Luoi trong luc di lam ray da phat hien hoac trung phai bom min

Cong tac ra pha, xu ly bom min tai A Luoi da duoc Trung uong, chinh quyen dia phuong cung cac to chuc quoc te quan tam thuc hien. Ngay 15-5-2008, Thu tuong Nguyen Tan Dung ban hanh Cong van so 724/TTg-KTTH ve viec xu ly von cho du an ra pha bom min huyen A Luoi. Tu nam 2005, Bo CHQS tinh da phat hien, xu ly 27.500 vat no, bom, min; ban giao 5.540ha dat sach cho nguoi dan; gop phan giam thieu dang ke hau qua bom min. Ngay 7-4-2010, Bo Quoc phong, CHQS tinh to chuc le khoi cong du an do tim, xu ly bom, min, vat no khu vuc hai huyen A Luoi, Nam Dong va cac xa thuoc vung chien khu cu cua tinh voi tong kinh phi hon 168,6 ty dong.

Den nay, Bo Ngoai giao Duc da tai tro gan 2 trieu Euro cho hoat dong ra pha bom min tai TT-Hue thong qua to chuc Solidarity Service International va da dat duoc nhung ket qua to lon, gop phan vao su xoa doi giam ngheo va phat trien kinh te xa hoi cua tinh; gop phan tuyen truyen, giao duc ve phong chong tai nan va thuong tich do bom min. Cac du an con ho tro chuyen giao cong nghe va nang cao nang luc cong tac do tim xu ly bom min cho cac luc luong thuoc Bo CHQS tinh, co the truc tiep dam nhan ma khong can su giam sat cua cac Co van Ky thuat nuoc ngoai.

Bat ke ngay dem, mua nang hay nguy hiem, cac chien si bo doi deu ve bat “than chet” giup dan, dem lai su yen binh cho nhieu vung “dat chet”; tuyen truyen, dan van cho nhan dan nang cao y thuc trong viec phong, tranh bom, min. Cong viec nay can lam su dung cam, dam chap nhan hy sinh va tinh thuong bao la cua nguoi linh. Hien o A Luoi van con hang ngan ha dat bi nhiem bom, min can phai duoc tiep tuc lam sach trong thoi gian toi.

 Viet Bao (Theo CATP)

Bai lien quan:

 
Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Sống chung với “thần chết” (P.3)
Các tin khác:

Xem tiếp ...

Phong su tong hop