Thit chuot mot lan trot an

Thứ ba, 24 Tháng tám 2010, 08:00 GMT+7

Ve Dinh Bang mot ngay dau thu. Hang lua ben duong xanh muot vay goi. Chua den mua thu hoach ma tu tinh mo canh dong da nhap nho lung nguoi,lom khom, cam cui... Buoc chan vao lang, tuyet nhien khong thay mot con meo nao nhung hau nhu nha nao cung nuoi cho, ma toan loai cho lai, cho san, cho khung… Tat tat nhung “su la” do deu tro thanh net dac trung cua “lang thit chuot” nuc tieng mien Bac - Dinh Bang.

Thit chuot mot lan trot an⬦

chuot dong va chuot… Ha Noi

Toi hoi tham vao nha ba Cu o thon Thinh Lang, Dinh Bang (Tu Son, Bac Ninh) - mot gia dinh da ba doi san bat, che bien, buon ban va an thit chuot. O mot goc san, con trai, con dau ba Cu dang lam thit chuot. Hai long thep chua nhung con chuot to nhu lon bia beo mup, mat tron xoe, chay loan xi. Vu mua nhieu chuot da danh, ngay thuong van thay nha nha bat chuot va co chuot de an, de ban. Thay toi thac mac “khong le chuot nao cung an duoc?”, ba Cu cuoi xoa “yen tam di, lang nay khong bao gio an chuot nhat, chuot chu, chi thich chuot dong va chuot Ha Noi thoi”.

Toi phi cuoi, nghi ba teu tao noi dua nen cung dua lai “phai la chuot Dinh Bang va chuot Ha Noi chu bac?”, ba khang dinh nhu dinh dong cot. “O day khong goi chuot Dinh Bang, chi co chuot dong va chuot Ha Noi thoi!”. Hoa ra, vi chuot dong mua nay hiem nen thanh nien, trai trang trong lang hang ngay van phai len Ha Noi le la khap cong ranh, ben bai, cac khu cho de bat chuot. Lay luoi nilon bit mieng cong, cam que thoc vao mieng cong ben kia. Chuot chay ra, mac luoi. Ma cai giong chuot, chi can roi den vao mat la dung im, khong nhuc nhich, cu the tom lay, be rang, cho vao ro, the la xong. Cu 10h dem ru nhau dap xe len Ha Noi, chia thanh nhom toa ra cac noi, sau 12h tu lai tai diem hen, khoe chien tich va vac cac tui chuot ve. Nhung con chuot cong, chuot kho, chuot cho nay cung duoc mang chung mot “giay khai tu” la chuot… Ha Noi (!)

Anh Hoan con ba Cu duoc ca nha bau chon la “dung si sat chuot” vi hom nao anh cung la nguoi bat duoc nhieu nhat. Dua tay cho toi xem nhung vet chuot can, anh cuoi bao “hoi dau di bat chua quen, khong kip be rang, bi chung no can cung lo lay dich hach lam nhung may khong sao, gio thi quen, cu nam duoc dau la phai be rang”. Ma be thi chi duoc be mot rang, vi be ca hai cai chuot se chet. Chuot chet thit nhao rat nhanh va co mui tanh, an khong ngon, ban cung chang ai mua. Vi the, dan trong nghe luon quan triet nguyen tac “tha de chuot can con hon chuot chet”.

Hien gio, o Dinh Bang cung chi con mot so it gia dinh kinh doanh va song bang nghe buon ban chuot. Nhung bat chuot de an thi nha ai cung lam quanh nam, ro nhat la sau vu gat. Luc do chuot nhieu va rat beo. Phuong phap bat chuot van theo cach truyen thong nhu ngay xua: dot rom roi quat cho khoi xong vao cac cua hang khac chi chua lai mot cua duy nhat buoc chuot phai chay ra ngoai va... chui vao nom hoac luoi. Cung co nguoi dung cach dat bay chuot thi bat duoc so luong nhieu nhung chuot bi dap gay chan nen thuong chet truoc khi tho san kip “thu hoach”. Con mot cach khac nguoi xua van lam la dao hang nhung rieng gioi san chuot lang Dinh Bang toi ky, boi dao hang se “rut day dong rung”, chuot chay di het. Do do, cach lang nay hay lam nhat van la nuoi cho san chuot.

Nhieu nha khong tiec tien dau tu mot con cho cuc xin chi de… san chuot. Doi voi doi tho san lang Dinh Bang thi meo duoc coi nhu ke thu so mot. No khien cho nguon “thuc an” cua ho ngay mot can kiet. “Nguoc lai cho trong du dan the nhung khong bao gio can chuot. no chi dung chan giu moi thoi”, mot tho san chuot tho lo.

Toi tim den nha anh Dung, mot tho san chuot co tieng trong lang. Buoc vao cong, toi hot hoang khi nhin thay con cho mau trang co de nang den hon 20 can nam goc san. Anh Dung vua ho tong toi vao vua khoe “day la giong cho san rat hiem, to phai bo tien trieu ra mua no day”. Anh cho biet, muon san chuot, quan trong nhat la phai co cho san. Cho phai duoc chon tu nho, mom dai. Sau do day cho no quen san chuot. Xep hang bang gach, nhet chuot vao tap cho cho quen danh hoi dan. Dung cu san chuot bao gom dong dom, dong xu be rang chuot, vot bat chuot, thuong va... rom. Can phan biet ky hang chuot voi hang ran. Anh Dung cho biet nhieu nguoi moi di bat chuot, tho tay nham vao hang ran, bi ran can la chuyen binh thuong. Tuy nhien, nha nao co cho thi cho se co nhiem vu phat hien hang chuot thay chu. Khi phat hien ra con moi, cac chu cho phat ra tin hieu nhu sua inh oi, thuc mom vao chu, dap duoi... Tiep can duoc hang chuot roi phai dao lo de do nuoc. Nhieu con chuot rat ly. Co khi nuoc ngap gan den mom roi no van khong chiu ra. Luc nay phai dung den thuong, lua chieu duoi dan no ra. Nhung con nay thuong la con chien, rat to, beo...

Thit chuot mot lan trot an⬦

Ong Nguyen Van Chin, Pho Chu tich Phuong Dinh Bang cho biet “Van hoa an thit chuot cua nguoi dan Dinh Bang da tro thanh mot net van hoa am thuc doc dao ben canh ruou nep cai hoa vang, banh phu the va gio lua. Viec san bat chuot cung giup bao ve mua mang luon mau mo. Rieng nam 2002, Dinh Bang da tieu diet duoc 50.000 con chuot”

Dat ngang thit than...

Tu nhieu nam nay, xa Dinh Bang da khong con ho doi an. Nha cao tang thi nhau moc len, roi xe may dat tien di lai rinh rich trong lang, the nhung nguoi Dinh Bang van khong the bo duoc cai mon thit chuot tru danh.

Cho chuot Dinh Bang hop tam cuoi buoi chieu. Sang di bat, dau gio chieu lam long sach se, cuoi buoi mang ra cho . Co khi chua day 30 phut da ban xong ca me. Mon an binh dan nay khong he re. Rieng thit chuot song ban o cho lang da len toi 60 nghin/kg. Gan ngang ngua thit lon than ma lai khong san nhu thit lon. Khong phai luc nao muon mua cung co.

Ba ruoi chieu, chi Nguyen Thi Hang o thon Thinh Lang khe ne dat xo chuot gan hai chuc con to bang bap tay xuong dat. Con nao con nay trang non, san chac, nhin qua hao hao… lon bao tu. Thay mo chuot ngon, may nguoi ban hoa qua o cho mo hang 4 con. Thuong thi moi nha cung chi lay 1-2 con lam mot bat xao hoac rang len mot dia an com. Nam phut sau, mot cap vo chong di xe may den nhat 5 con. Cung co them hai nguoi nua den ban, nhung co ve it nguoi hoi. Chi ban chao canh do ri tai toi “chuot hai nha do la chuot dong, chua vao vu mua nen nho con, thit nat chu khong chac va ngot bang chuot ngo, chuot cong nen khong dat hang”. Hoa ra, chuot dong khong phai luc nao cung ngon, co nhung con be qua an chi to tanh ma to qua thi nhieu mo, an de ngay. Phai la giong chuot bai ngo moi chac thit, khong thi nguoi ta van thu chuot cong hon.

Thit chuot mot lan trot an⬦

Nguoi biet an thit chuot thi khen ngon, bo. Nguoi khong an bao gio thi chac luoi, nhan mat “no ban, hoi the an ghe chet, chua ke dich hach…” Toi dem cai thac mac do di hoi nguoi dan o cho Dinh thi duoc biet tu xua den nay xa Dinh Bang chua co ai bi benh hay lam sao do an thit chuot. “Chung toi san chuot nhieu nen co the phan biet duoc dau la con khoe manh, dau la con phai bo di. Dan lang cung co the phan biet duoc con nao bi benh hay khong.

Bac Tho - mot nguoi co kinh nghiem lam chuot gan 50 nam o thon Dinh cho biet nguoi ta chi noi den chuot hach an vao bi benh chu khong biet cu the chuot hach ra lam sao. «Chung toi chi lay bon cai dui voi nguoi cua no. Tat ca deu phai vut het. Co 4 cai hach can phai lam sach se do la hai ben nguc va hai ben ben cua no. Ca may doi nha toi lam chuot roi nhung chua co ai an chuot ma bi benh nay benh no. Nguoi Dinh Bang ma khong biet an thit chuot thi dung co khoe minh la dan Dinh Bang».

“Cho chuot” het hang, cac ba, cac chi luc tuc thu don ro ra, xo chau. Vay la chi trong 30 phut, ho kiem duoc 200 - 300 nghin ngon o. Khong phai mac ca len xuong, khong lo bi e, khong so bi lo von, ke ca hom nao con hang van vui ve mang ve lam bua com chieu dai ca nha.

Nguoi dan o day cho biet gia 60 nghin/kg chuot la gia chung roi, ke ca vu mua nhieu chuot hay luc khan hiem thi cung the. Con khach hang nao dat che bien thanh cac mon an thi moi ky se co gia hon 100 nghin… The moi biet, ngay xua, co the vi ngheo ma phai di san chuot de ban, de an nhung ngay nay, phai la dan “co tien” moi duoc an thit chuot.

Thit chuot mot lan trot an⬦

Ky nghe lam thit chuot…

Ngay tu thoi Phap thuoc da co bai tho ca tung 7 mon thit chuot tru danh cua lang Dinh Bang rang:

Bao gio ban den tham nha

Thuong thuc dac san dam da tinh que

Mua dong xin don ban ve

An mon thit chuot huong que tu hao

Nguoi dan o Dinh bang cho biet, an thit chuot dong rat lanh, nhieu dam, co tac dung manh khi, giam dau, lien xuong …nhung phai biet cach lam. Lam thit chuot cung co quy trinh, khong he don gian. Nuoc phai dun that soi roi hoa them nuoc lanh de nuoc con khoang 80 do C. Chuot dap chet mang nhung vao nuoc da pha cho tuot long, roi dem ra lam long. Phai lay dao sac mong de cao cho sach cac mang long dai va nho. Luc nay thit chuot rat trang, trong sach se. Nguoi ta phai cat bo chan, dau, duoi va nhung la gan bi den, dac biet luu y la bo 4 cuc hoi (hach) o 2 ben ben va 2 ben co chuot, sau do xat muoi that ky roi rua sach. Sau khi da lam sach thi co nhieu cach che bien nhung pho bien nhat van la thit luoc ep la chanh va nau dau phu. Thit luoc chin, vot ra ep thot cho chay bot nuoc mo, de vai gio lay ra chat nho, rac la chanh cham voi muoi chanh tieu, an se gion va dam da hon thit ga. Con mon chuot nau dau thi dung nhung con nho, chat thit thanh mieng, rua voi nuoc muoi cho sach, de len bep rang voi nuoc mam nhung khong duoc day vung noi vi neu day se co mui oi khoi. Khi thit day mui thom thi cho dau phu vao om, luc nhac ra khoi bep them it hanh ram. Ngoai ra nguoi ta con che bien thanh cac mon chuot nau dong, chuot gia cay, chuot ran, chuot xao chua ngot va sot ca chua…

“Vao day, phai an thu thi moi biet, chu nghe thoi thi sao biet het cai ngon cua no”- noi roi ba Cu dat tay toi vao bep. Ba sai thang chau bat ngay 2 con to nhat ngoai long dua di lam thit. Nhoang cai, hai con vat da nam tren thot, non na nhu thit ga. Ba Cu cho it hanh kho vao chao phi mo, roi tung mieng thit. Tieng mo ran keu xeo xeo, mui thit chuot chin, quyen voi mui hanh kho bay len thom diec mui. Nhin dia thit vang rom, toi ua nuoc mieng. Khong noi, do ai biet thit chuot. Toi manh dan gap mot mieng dua len mui, thom lung, cham voi nuoc mam pha gung, cho them ti ot, ti giam, voi cong hanh tuoi, roi tu tu dua vao mieng, nhai cham cham nhu thuong thuc het cai tinh tuy cua dat troi.

Thit chuot mot lan trot an⬦

Thit chuot ngon la the nen nhieu gia dinh trong lang trong do co nha ba Hoa, ngoai so chuot do nguoi nha di bat duoc con la dau moi chuyen gom chuot trong lang de nhap cho cac cua hang do nhau tren Ha Noi. Da thanh le, sang sang, khoang 8h, 9h la ca nha quay quan mo long, lam thit sach se, 10h la khach Ha Noi xuong lay hang. Chieu lai tiep tuc bua di bat chuot.

Khong chi ban thit tuoi song o cho, mot so nha da mo han cua hang phuc vu do nhau, trong do khong the thieu cac mon an tu thit chuot. Anh Cuong, chu cua hang Cuong Lan o xom Chua cho biet: “Nha minh phuc vu ca thit cho, chan ga nuong, long lon… nhung nguoi o xa den hoac dan nhau trong vung van khoai mon thit chuot hon”. Tham chi, khong can vao quan ma sang vao thang nha dan, dat ho lam cho vai mon thit chuot, chieu la co the qua danh chen ngon lanh.

Cai con vat be xiu nay qua that khong ho danh dung dau 12 con giap. Trong su sach Trung Quoc, thoi Tu Hy Thai Hau, chuot non vua sinh da tung duoc che bien thanh mon an het suc tinh vi, cau ky trong nghe thuat am thuc Dong Phuong. Hien, mot so nuoc Chau A van xem thit chuot la mot mon an ngon, bo duong nhu Trung Quoc, Dai Loan, Campuchia, Thai Lan, An Do… O Viet Nam, nhung tuong do la mon an “doc quyen” cua mien Nam Bo thi nay thit “chu Ti” da co mat o nhieu tinh thanh Bac Bo. The moi thay, khong co gi la vo ich, nhung con chuot hoi ham, xau xi, ke luon di pha hoai mua mang… lai co the tro thanh mon an dac san duoc ca mot lang ua thich tu doi nay qua doi khac. Khong chi rieng lang Dinh Bang, thit chuot gio day dang “len ngoi” o thanh pho, no xuat hien ngay cang nhieu trong thuc don cua dan nhau, len loi ca vao bep an cua cac ba noi tro…

Trong sach Hai Thuong Lan Ong cua ta co viet rang: “Dung thit chuot loai chuyen song tren cay de tri chung nga gay xuong hay bi bam dap; bo chuot vao noi dat day kin (khong cho nuoc), thieu thanh tro, lay tro hoa voi nuoc uong het benh suyen. Co nguoi uong ca con, bang cach nuot. Chuot con dung lam thuoc tri bong: bo chuot vao noi dat thieu nhu tren, lay tro hoa voi vaselin boi len vet bong. Cac cu thuong bat o chuot con moi sinh con do hon, ngam ruou uong, tri benh noi ngong. Nghe dau, ngay ca chuot tru - giong chuot nho tho, tiet ra mui hoi thoi dac trung ma sach Tau van ghi rang thit chuot chu an ngon hon ca cac giong chuot khac, va thit chuot chu so che can than truoc khi che bien mon an thi ngot va thom kinh khung, co le khong co mot thu son hao hai vi nao sanh kip. Ma lai co tieng bo duong ich khi con hon ca hai cau va cao ho cot (!)

Thu that, neu truoc day, co ai hoi con vat nao toi ghet va so nhat tren doi, toi se tra loi ngay: con chuot. Nhung tat nhien, do la truoc khi toi ve lang Dinh Bang va duoc thuong thuc mon chuot dong luoc ep la chanh mem ngot hay chuot quay chien don cham mam toi thom phuc…

Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Phóng Sự Tổng Hợp >>