Tu bo nuoc My ve lam gia lang

Thứ năm, 21 Tháng hai 2008, 10:34 GMT+7

Tu bo nuoc My sau hon hai nam dinh cu theo dien HO de tro ve lam nuong ray. Den cuoi nam 2007, ong duoc tin nhiem bau giu chuc gia lang Plei Bong.

...Que huong la tat ca

Do la gia Der o lang Plei Bong, xa Ayun (Mang Yang - Gia Lai). Dau xuan 2008, gap Der dang trong bo trang phuc cong nhan, chan tay lam lem voi vua, chung toi to ra ngac nhien nhung ong tra loi hon nhien: “Toi lam phu ho khong phai kiem tien sinh song ma di lam giup nguoi ta, mung cho lang nay co them mot can nha khang trang moc len...”.

Ngua dau danh uc hop nuoc la chua trong qua bau kho roi dua cho toi, ong noi: “Uong di, den day duong xa chac khat nuoc lam! Khong so dau bung dau, nuoc mat lanh, toi moi lay tu ngoai giot ve day. O ben Hoa Ky, nguoi ta thuong noi la giau co nhung khong the co phut giay dan da nhu the nay dau!”.

a
Gia Der
Thoi tre, Der di linh biet kich, sau sau nam hoc tap cai tao tro ve, vi chua co kinh nghiem trong san xuat nen cai doi cu rinh rap. Nam 1998, co mot nguoi ban o TP Ho Chi Minh den nha mai moi ru Der di theo dien HO sang My. Nguoi nay hua rang moi chi phi, thu tuc giay to se lo mien phi het, chi can Der dong y la duoc may bay dua di.

Anh ta con cho biet, o ben My co rat nhieu nguoi Bahnar dang sinh song va khi sang do Der con duoc nhan rat nhieu tien... Thuc tinh luc dau Der khong muon di nhung roi sau lai nghi: “Nay co dip, minh di thu the nao. Vi nghe nguoi ta don rang o ben My co nhieu tien lam, biet dau minh sang do se tro thanh nguoi giau co, do cho vo con suot ngay di lam ray...!”.

The nhung cai uoc mo duoc doi doi ay da dan tat khi Der chinh thuc dat chan len dat My. Truoc mat Der la mot can phong thue tro nam biet lap giua khu nong trai rong lon cua nguoi My. Cuoc song buon te qua vi khong co ba con, ban be than thich. Hang ngay chi co Der va Y Klam (dan toc K’Ho, tinh Lam Dong) quan quyt ben nhau (hai nguoi deu song doc than nen duoc nguoi ta ghep vao o cung mot phong).

Sau do vai thang, Der duoc gioi thieu di lam cong nhan cho mot nha may lap dat thiet bi nong lanh trong nha. Cong viec don gian, khong nang nhoc lam nhung gio giac lam viec cu ram rap den tung phut, theo Der ke thi “neu chi can di cham mot phut la bi tru luong”. Der khong the quen voi chuyen nay. Voi lai lam viec luon tay nhung muc luong trung binh chi nhan duoc 800 USD/thang, sau khi tru tien thue nha, an uong va cac dich vu thiet yeu khac, tiet kiem lam cung chi con du 200 USD/thang.

So tien du neu so sanh voi gia nam USD/to pho o ben My thi chang bo ben gi! Con neu ru vai nguoi quen di nhau suong suong thi coi nhu het sach. Vai thang, nua nam, tiet kiem lam Der moi gui ve cho vo con duoc 200-300 USD. O dat My, neu khong co tien thi khong the bao lanh cho vo con sang ben ay nen Der danh bo tay.

Tam su voi chung toi ma khuon mat Der van dong lai nhung noi buon: “Luc dau, toi tuong sang do se nhan duoc su dai ngo lon lam, vi minh di theo dien HO, ai de sang do cung chi la thang lam thue du an. Ben canh khong co ba con than thuoc, ban be, nen cai bung cu buon mong lung kho ta. Nhung mon an quen thuoc (com lam, thit nuong, kien vang, ca dang, ruou can...) da khong con trong bua an hang ngay, cu nho den la ua nuoc mat!”. Di lam ve met, Der va Y Klam chi biet vui dau vao ngu hoac xem tivi, Chu nhat di le o nha tho Thien Chua giao (danh rieng cho nguoi Viet Nam)...

Cai buon cang don nen vi: “Ngay xua toi dang hoc lop 3 thi nghi, khi sang ben ay co di hoc tieng Anh (nguoi Viet Nam day) ma cai chu chang nhet vao cai dau duoc. Khong biet chu thi dau dam di choi, tien lai it, nhieu luc muon di dao xa mot chut nhung chi so gap bon say ruou, bon dau gau tom lay gay su, roi cho no don...”.

Nhu con chim nhot trong long lau khong the chiu noi, co mot vai lan Der phai “vung ra” di tham A Sro (nguoi Bahnar, que o Kon Tum). De den tham gia dinh A Sro duoc phai di oto mat hon mot gio dong ho. Cai thu la khi den nha A Sro thi tha hoi noi tieng Bahnar ma A Sro thi bi tat nen buon chuyen mai cung khong chan. Den do khong nhung duoc uong ruou, hat cho nhau nghe (tuy khong co cong chieng) ma con duoc nghe tieng tre con khoc cuoi va duoc an bua com quay quan dam am dung y nghia gia dinh Viet Nam...

Cang lau, noi buc boi vi co don, trong vang noi xu nguoi cu bam duoi suy nghi, noi nho nha, ban be, buon lang ruot thit nhu co ai do dang cao xe trong bung. Hom do, Der noi y dinh cua minh voi moi nguoi la muon duoc ve lang. Vi neu co co nua, khong kheo Der phai... lam ma o xu nguoi.

Ngay ve

Xa que moi hon hai nam ma khi quay ve, Der thay buon lang da doi thay qua nhieu. 100% duong lang da duoc do be-tong phang ly, dien thap sang keo ve tung noc nha, nha moi thi nhau moc len san sat...

Khi ong “Viet kieu” ve den nha, ba con trong buon keo den chat cung vong ngoai, vong trong. Ngoai tinh cam lang xom lau ngay moi ve, ai cung muon do xem Der co dem ve nhieu tien “do” khong. Chi den khi nghe Der noi chi co ven ven 1.000 USD thi ai nay im lang nhin nhau, roi phan bi “chua bang mot nua mua bap cua minh ay ma!”.

Ba thang sau ngay Der tro ve, vo Der lan ra om dau roi ve voi Yang. Neu nhu nghe loi nguoi ta o ben ay them it nam nua roi ve thi Der chang bao gio con co hoi de nhin thay mat vo. Der nghi minh con may va nho ve nguoi ban K’lam hoi o cung ben My. Chi bi om dau nhe nhung khong co nguoi than cham soc, tien bac khong co nen anh da bo xac noi xu nguoi. Phut cuoi doi khong duoc nhin mat vo con, khong mot ai vieng khoc. Mac du luc ve Der da thuyet phuc K’lam cung ve nhung K’lam cu co nan o lai vai nam nua de kiem them it tien nen co su moi buon den nhu vay.

Nhieu ba con ho hang gia dinh Der cho biet: Tu ngay tro ve, Der van giu duoc duc tinh quy gia cua nguoi Bahnar: can cu, chiu kho, hang say lao dong san xuat, nhanh chong tai hoa nhap cong dong; den bay gio kinh te cua ong da kha, ong con giup do nhieu nguoi tang gia san xuat, giai quyet nhieu vu viec “com khong lanh, canh khong ngot”, loai bo nhieu hu tuc lac hau ra khoi doi song cong dong...

Thu nhap cua gia dinh dat hon 30 trieu dong/nam. Der cuoi: “Neu so sanh ra dau co thua gi thu nhap ben My ma lai duoc o cung voi nguoi than trong gia dinh... Cai le sung suong don gian ay dung chi co o trong buon lang ruot thit cua minh ma thoi!”.

Hang say viec nuong ray, nhiet tinh tham gia cong tac xa hoi, song co uy tin, cuoi nam 2007 Der duoc dan lang Plei Bong bau lam gia lang, trach nhiem nang ne hon voi buon lang. Nghe noi ve chuyen co mot so nguoi nhe da ca tin o mot so noi bi ke xau lua phinh vuot bien trai phep voi giac mo hao huyen: khong lam ma duoc sung suong, duoc o trong nha lau, xe hoi...

Der rit mot hoi thuoc khet let, cham rai nha len troi, xua tay: “Cai quy luat o doi la phai co lam thi moi co an, dung mo tuong vien vong! O bat ky noi nao, cai giau no nam o hai ban tay va khoi oc cua minh, chi co ham hoc, ham lam thi moi giau co duoc, dung nghe loi ke xau xui giuc de lam hai chinh cuoc doi minh. Khong co o noi nao suong bang noi cha sinh me de dau...”.

Den nay, cuoc song hau het cac gia dinh lang Plei Bong da kha han len. Chang ai de y den chuyen vuot bien trai phep de chay theo giac mo hao huyen. Ho cu ngam tu chuyen “den xu nguoi” tim van may cua Der ma chon con duong dung.

  • Theo Vu Nam (bao Phap luat TP.HCM)

Viet Bao
 
Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Từ bỏ nước Mỹ về làm... già làng
Các tin khác:

Xem tiếp ...

Phong su tong hop