Vao Rung Thieng xem khi

Thứ bảy, 17 Tháng một 2004, 15:39 GMT+7
Vao Rung Thieng xem khi
Phong vien Thanh Nien cung Zieng,
Do la mot khu rung nguyen sinh den nay van con bao ton duoc nhieu loai dong thuc vat quy hiem, nhat la cac loai linh truong...ma tu bao doi nay, nguoi dan toc Ca Do o xa Pa Tang (Huong Hoa, Quang Tri) va ca cac xa lan can tuyet doi khong ai dam buoc chan vao. Tuong truyen, chi can ban hai mot chiec la, be mot canh cay, bat mot con thu nho...ban cung co the bi Giang trung phat chet ngay... Nhom phong vien chung toi da co mot cuoc "tham hiem" Rung Thieng day thu vi...

Tu nga ba Tan Long, tren quoc lo 9, thuoc dia phan huyen Huong Hoa (tinh Quang Tri), chung toi theo tuyen duong lia re ve phia Tay Nam, mot nhanh chien luoc cua duong Truong Son huyen thoai trong chien tranh, thang huong A Doi, Pa Tang. Con duong ngoan nghoeo voi nhung deo doc khuc khuyu, quanh co chay qua nhung ban lang heo lanh. Thinh thoang, ca nhom phai xuong xe dat bo qua nhung doan duong dang duoc thi cong ngon ngang vat lieu va da dam lom chom. Xuat phat luc 12 gio trua, tai Tan Long, nhung phai xam toi chung toi moi dat chan den duoc Tram kiem soat bien phong Xa Heng, cua ngo cua xa bien gioi Pa Tang. Noi co khu Rung Thieng voi bao cau chuyen ly ky, huyen bi.

Rung Thieng huyen bi

Vao Rung Thieng xem khiBiet chung toi co y dinh kham pha Rung Thieng, thieu uy Tran Duy Long, quyen Tram truong Tram Kiem soat bien phong Xa Heng, sau khi lam thu tuc dang ky luu tru trong khu vuc bien gioi, can dan: "That tinh thi cung chang co gi nguy hiem trong khu rung ay dau, nhung do la phong tuc duoc truyen tu doi nay sang doi khac, nen nguoi dan toc thuong kieng cu vay thoi. Tuy nhien, muon vao thi ngay mai cac anh phai lam viec voi chinh quyen xa de ho bo tri cac gia lang lam thu tuc (cung than nui xin cho nguoi vao rung) cho nguoi dan duong ma di." Ngu mot dem that dai voi bao hao huc tai tram bien phong Xa Heng, sang hom sau chung toi den UBND xa Pa Tang. May man, xa dang co cuoc hop trien khai cong tac chuan bi tuyen quan nam 2004, nen tat ca cac can bo chu chot deu co mat dong du. Sau khoang 30 phut hoi y, Chu tich UBND xa Pa Tang, Am Ke thong bao: "Cac nha bao muon vao Rung Thieng thi phai dua tien de lam mot le cung, khoang 100.000 dong". Chung toi dong y. Am Ke lai "hop" voi cac can bo de cu nguoi dan duong. Nhung roi cu ai ho cung lac dau tu choi. Chung toi that vong tro ve tram bien phong iu xiu...

Chu tich xa Am Ke, cho biet: "Ngay ban than toi cung chua bao gio vao do, nghe nguoi ta ke rang, cach day lau lam co mot gia dinh o ban Xa Tuong vao rung bat ca o con suoi ve an, ca nha an xong lien lan dung ra chet!" Rieng thay giao Luu Ngoc Bac, nguoi dan toc Pa Co, lai cho biet: "Khi len cong tac tai day, toi co nghe cac gia lang ke rang: cach day lau lam, tai khu vuc Rung Thieng co mot ban dan toc sinh song, sau do ca ban bong nhien lan dung ra chet sach khong con mot ai (thay Bac cho rang nguyen nhan cua vu chet tap the do co the do bi dich benh khong co thuoc chua). Tu do, khu rung tro thanh mot noi tru ngu cua nhung bong ma rung ron ma nguoi dan toc khong ai con du can dam de buoc vao. Ong Am Thi, Chu tich Mat tran xa, bo sung them: "Thoi chien tranh, co mot trung doi hau can cua quan giai phong den dong trong khu rung, nhung sau do da bi dich nem bom hy sinh sach khong con mot ai..." Chinh nhung cai chet tham khoc nhu the da lam cho Rung Thieng duoc phu trum them nhieu huyen bi.

Doi voi nguoi dan toc Ca Do tai Pa Tang (mot bo lac co su pha tron sac toc giua nguoi Van Kieu, Pa Co va Lao, thuoc mien Tay, Quang Tri, giap bien gioi Lao), khu rung la noi ngu tri cua Giang, do la noi che cho cho muon thu ma con nguoi khong duoc dong den. He ai xuc pham lieng bi Giang bat nga benh ma chet. Truoc day, cu cach hai nam mot lan, nguoi dan Pa Tang phai to chuc mot le cung trau tai Rung Thieng. Nghi le cung duoc cac gia lang dam nhiem, chu tich xa cung phai dong tien, gop nep, dong gao cho le cung nay. Nhung nam mat mua, co the khat lai voi than linh de 6 nam to chuc mot lan. Nhung le cung "gop" nay phai co du 4 con trau lon, de den chuc con, heo ga khong ke het. Le cung dien ra suot ngay, cac chang trai, co gai nhay mua trong tieng cong chieng va hat nhung bai hat co y nghia: cau cho dan ban trong ngo thi duoc trai ngo to, trong lua thi duoc nhung gui day, san thu thi gap nhung con thu to...Nhieu nguoi con theu det: "nhung con thu rung bi nguoi di san ban bi thuong chay tron vao Rung Thieng cung duoc Giang "thoi" cho lanh vet thuong, con nguoi di san neu duoi con thu ma no da chay vao Rung Thieng thi cung phai dung lai, khong truy duoi nua...Neu vao, cac gia lang biet duoc se bi phat trau, thap nhat la ga. Chinh nhung dieu cam ki nhu vay da ngau nhien bien Rung Thieng tro thanh noi tru ngu an toan cua nhieu loai dong thuc vat quy hiem.

Dan khi Rung Thieng va ga "con troi"

Dang loay hoay chua biet phai vao Rung Thieng bang cach nao, bong chi Loan, mot chu quan nguoi kinh len Pa Tang buon ban chuc nam nay, mach leo: "Cac anh cu len ban Loa, hoi "Mo dun Zieng?" (nha thang Zieng o dau?), cho han chuc ngan han dan cho ma di. Oa day, ngoai thang Zieng ra khong ai dam vo rung mo!" Chi Loan goi Zieng bang thang, nhung thuc ra anh ta cung da ngoai 40 tuoi. Nguoi dan tai Pa Tang van goi Zieng la dua "con troi" vi chi co Zieng la vo ra Rung Thieng nhu com bua ma chang viec gi. Nhung con thu trong Rung Thieng cung chi co duy nhat mot minh Zieng dam dat bay. Nhung moi lan bay duoc Zieng chi ban cho nguoi kinh, chu dan ban dia khong ai dam an. Chi Loan ke: "Cach day khoang chuc nam, khi tui moi len day lam an, nghe noi Rung Thieng co nhieu may lam, toi co dat dieu kien voi UBND xa xin vao rung khai thac may, doi lai toi se ui cho xa mot con duong vao ban xa nhat. Hoi do, ca xa da nhat tri, nhung chi co gia lang Am Phi cuong quyet khong cho, cuoi cung chinh quyen cung danh chiu thua. Sau do, biet Zieng la nguoi duy nhat co the vao rung tui lap muu cho han tien de han vo rung keo may. Moi keo duoc mot it thi bi dan ban phat hien. Ho doi phat trau. Toi choi khong phai may cua toi. Xa moi Zieng len, nghe dau han bao: Tui doi, tui lam de kiem tien, Giang co bat thi bat tui, khong bat xa. The roi moi chuyen cung qua. Tu do, rat hiem nguoi vo rung khai thac, san bay thu..."

Chung toi gap me Zieng, gam tau thuoc di giua duong. Ba cu sau mot hoi ngo ngac khong hieu chuyen gi da gat gu dan len ray tim gap "dua con troi" dang tuot lua. Sau khi biet y dinh muon vao Rung Thieng xem khi, chop hinh... chu khong co y xau, Zieng vui ve nhan loi. Tu KM so 36 tren tuyen duong lia, men theo con suoi, chung toi da xam nhap Rung Thieng.

Du da duoc trang bi giay di rung cua bien phong, chung toi van khong tai nao di kip Zieng. Anh ta nhu con soc, thoat hien thoat bien trong canh rung gia voi nhung tan cay co thu duong kinh hon ba bon nguoi om voi day dac may, giang rung va day gai dan kin mit. Thinh thoang Zieng dung lai chi nhung dau chan lon rung, nai, hoang, nhim...con moi tinh va bao: "Chi thay dau, kho thay chung lam, chung nhanh hon nguoi nhieu. Phai dat bay moi bat duoc." Co noi vet mau nai bi sen rung can van con tuoi bam tren la non. Het leo rung den loi suoi. Co luc chung toi phai bo moi chui qua duoc nhung vat may dan day dac. Sen rung chui vao tan trong dui hut mau nhuc ngua that kho chiu. Zieng bao: "Co khi gap khi, cung co khi khong. Neu co con cho, chung se xua lu khi chay len cay cao de thay hon". Dang noi, bong Zieng dung lai ra dau chung toi im lang: "Khi, co khi!" Nguoc nhin len canh rung chung toi chang thay gi trong khi Zieng cu bao:" Khi, khi, ca dan!" De giup chung toi tan mat chung kien dan khi nhay mua tren mot cay co thu chot vot, Zieng dua chung toi ra bo suoi de nhin vao. Nhung canh cay nhu co gio thoi ao ao. Phan Thanh Binh (PV bao SGGP tai Mien Trung) la len: "Oi! Khi, ca dan luon anh oi!" Toi nhin theo va that su sung suong khi tan mat thay nhung chu khi thao lao nhin chung toi do xet. Roi chung lap tuc mat hut sau nhung tan la um tum... Sau tham trong rung thieng, chung toi con duoc Zieng dan di xem xac hai chiec xe giai phong 3 cau bi trung bom con nam ri ret. Nhieu giao thong hao va ham cong su van con nguyen dau. Dieu do, chung to noi day tung la don tru cua quan giai phong...Tuy nhien, den nay chua co tu lieu lich su nao nhac den (?) Thi hai cac anh co the van con nam im dau Vao Rung Thieng xem khido giua rung gia u tich!

Xe chieu. Chung toi ra khoi Rung Thieng. Nang da lim tat sau nhung ban lang yen a. Bao doi roi, nguoi dan Pa Tang van song binh yen nhu vay va truyen nhau luu giu nhung dieu cam ky, de ho con co duoc mot canh rung gia hiem hoi, quy gia nhu chinh su sung kinh to tong va nhung dieu thieng lieng nhat. Canh rung van con do nhu mot dau hoi ve nhung dieu huyen bi. Phai chang, Rung Thieng la mot tin nguong bieu trung cho thai do song biet tran trong tu nhien va di duong nhung tai nguyen quy bau ma chi co dong bao vung cao moi co duoc? Tu rung thieng, chung toi chot nghi den su tan pha rung xay ra khap noi dang tro thanh quoc nan ma lau nay cac bien phap van chi la "bat ran dang duoi"...

Bui Ngoc Long

Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Phóng Sự Tổng Hợp >>