2 tuoi da day thi co the do u nao

Thứ sáu, 24 Tháng ba 2006, 10:36 GMT+7
2 tuoi da day thi co the do u nao
Mot em be 4 tuoi day thi som dieu tri tai BV Nhi Trung Uong. Anh do bac si Dung cung cap.

Hien tuong "hanh kinh" deu dan hang thang cua chau be hon 2 tuoi o Dong Nai nhieu kha nang la do mot khoi u vung nao gay nen. Tuy nhien, khoi u buong trung cung co the la nguyen nhan dan den tinh trang chay mau nay.

Thac si Vu Chi Dung, Pho truong khoa Noi tiet - chuyen hoa - di truyen Benh vien Nhi Trung uong, cho biet, cac truong hop co bieu hien "thay thang" khi moi vai tuoi nhu chau be o Dong Nai khong phai la qua hiem. Thinh thoang, khoa van tiep nhan cac truong hop tuong tu, gan day nhat la mot be gai nguoi Lang Son, moi ra vien cach day khoang mot tuan. Trong y hoc, day la hien tuong day thi som, goi la som khi no xuat hien truoc 9 tuoi o tre trai va truoc 8 tuoi o tre gai. O be gai se co cac trieu chung nhu phat trien tuyen vu, vung sinh duc phat trien, moc long mu, co the hanh kinh; be trai phat trien co bap, vo giong, duong vat phat trien...

Day thi som o tre co 2 loai: that va gia. Goi la day thi som that la khi cac bieu hien nhu hanh kinh, phat trien tuyen vu... co nguon goc tu su thanh thuc trong nao va tuyen sinh duc. Nhung tre nay co he xuong phat trien som nen cao hon han ban be cung tuoi, co quan sinh duc cung truong thanh (be trai tinh hoan lon, be gai co buong trung, tu cung phat trien). O truong hop day thi gia, cac thay doi co the xuat phat tu su roi loan o co quan khac.

Tu 1996 den 2005, khoa Noi tiet - chuyen hoa - di truyen cua Benh vien Nhi Trung uong da tiep nhan dieu tri 71 tre day thi som, trong do nu chiem 2/3. Trong 48 tre gai duoc phat hien, hon mot nua la day thi som that, nghia la co nguyen nhan tu cac benh u nao, nang nuoc tuyen yen, teo nao, dong kinh, sau xuat huyet nao. Tuy nhien, gan 82% so tre day thi som that khong phat hien duoc nguyen nhan. Trong cac be gai day thi gia, nguyen nhan thuong gap la u buong trung; mot so tre bi hoi chung Mc Cune Albright (mot benh di truyen chua ro nguyen nhan, voi bieu hien dien hinh la day thi som, co cac mang sac to mau ca phe sua tren da), tang san thuong than hoac u o tuyen nay.

Bac si Dung giai thich, so di cac ton thuong o nao co the gay day thi som la vi "trung tam" dieu kien qua trinh nay nam o vung duoi doi tuyen yen trong nao. Vung duoi doi tiet ra hooc mon GnRH de dieu khien viec san xuat cac hooc mon gioi tinh la FSH va LH - hai san pham thuc day qua trinh day thi. Cac khoi u va ton thuong vung nao co the lam roi loan viec tiet ra GnRH va gay day thi som. Vi vay ma co nhung chau be tuy moi 3-4 tuoi nhung da hanh kinh, tuyen vu va co quan sinh duc ngoai phat trien nhu mot thieu nu.

Hau nhu ngay nao, Benh vien Nhi Trung uong cung tiep nhan nhung tre gai co bieu hien phat trien som tuyen vu. Trong nhieu truong hop, trieu chung nay tu mat sau mot thoi gian.

Cach day hon 10 nam, o mot xa ngoai thanh Ha Noi cung luc co 50-60 chau co phat trien tuyen vu som, Benh vien Nhi Trung uong ve kham khong tim ra nguyen nhan. Mot thoi gian sau, hien tuong nay tu het. Cac bac si cho rang cac loai thuoc, thuc pham chua nhung chat tuong tu hooc mon gioi co the la nguyen nhan.

Hanh kinh o be gai thuong la bieu hien cua day thi som thuc su, do he sinh duc da phat trien thuan thuc, nhat la khi hien tuong tren xuat hien deu dan moi thang. Tuy nhien, cac truong hop u buong trung cung gay chay mau tu tu cung, doi khi cung theo chu ky. Ngoai ra, cac polyp trong co quan sinh duc cung co the la nguyen nhan khien be gai bi chay mau. Vi vay, theo bac si Dung, de xac dinh nguyen nhan gay day thi som cho chau be 3 tuoi nguoi Dong Nai ke tren, cha me can dua chau den mot trung tam noi tiet chuyen khoa nhi de kham.

Khi nhap vien, truoc het cac bac si se tham kham xem ngoai hanh kinh, chau co cac bieu hien day thi khac (nhu vu phat trien…) khong; dong thoi do chieu cao, chup X-quang xuong va xet nghiem mau. Neu em be co chieu cao phat trien hon han so voi tuoi, xuong co cot hoa som, hooc mon vung duoi doi tang, chung to chau bi day thi som that. Khi do, cac bac si se tim nguyen nhan tren nao bang cac xet nghiem hinh anh nhu CT, MRI, soi day mat... Truong hop nguoc lai, chau be se duoc sieu am vung bung xem co u o buong trung, tuyen thuong than hay khong. Neu khong thay gi, benh nhi duoc xep vao loai vo can va phai theo doi dinh ky 3 thang mot lan de de phong cac benh tiem an.

Rieng voi truong hop em be nguoi Dong Nai, do chau chua nhap vien nen chua the dua ra chan doan chinh xac. Nhung neu dung la chau hanh kinh deu dan moi thang, tuyen vu phat trien nhu thieu nu thi nhieu kha nang la day thi som that, nguyen nhan tu vung nao.

Bac si Vu Chi Dung khuyen cao, khi tre co bieu hien day thi som, du chi don thuan la phat trien tuyen vu, cha me can dua tre di kham ngay de loai tru cac nguyen nhan nguy hiem ke tren. Neu benh duoc xac dinh, tre can duoc dieu tri theo nguyen nhan (chang han neu co u thi dieu tri u). Cac truong hop day thi som that vo can truoc day thuong khong duoc dieu tri, nhung gan mot nam nay thuoc chua benh nay da co o Viet Nam. Benh vien Nhi Trung uong da tiem Diphereline cho cac tre nay moi thang mot lan. Thuoc nay co cau truc gan voi hooc mon GnHR cua vung duoi doi, khi vao co the se chiem lay cac thu the cua hooc mon nay khien no khong the phat huy duoc tac dung thuc day qua trinh day thi. Viec tiem thuoc se duoc duy tri cho den khi tre buoc vao tuoi day thi thong thuong. Chi phi tien thuoc kha dat, khoang 2 trieu dong moi lan tiem.

Neu khong duoc dieu tri, tuy theo nguyen nhan gay benh, tre day thi som co the bi nguy hiem tinh mang do cac benh tu nao, hoac khi truong thanh co chieu cao kem hon ban be cung lua, hoac vo sinh. Nhung tre day thi som thuong bi ton thuong tam ly nang ne, khi ra ngoai de bi lam dung tinh duc ma khong biet tu ve do tam ly khong truong thanh tuong xung voi the chat, tham chi co the mang thai.

Be trai cung day thi som

Trong 71 truong hop day thi som duoc phat hien tai Benh vien Nhi Trung uong, co 23 be trai; phan lon la day thi som that. Ngoai 1/3 so truong hop vo can, cac nguyen nhan thuong gap nhat la u vung nao, so hau, nao ung thuy, teo nao, dong kinh, ton thuong vung duoi doi, Cac ca day thi som gia thuong do tang san hoac u nam hoa tuyen thuong than. Theo bac si Dung, khi be trai co bieu hien day thi som, truoc het phai kham loai tru u nao vi day la nguyen nhan nguy hiem nhat de doa sinh mang.

Khong nhu o be gai, cac truong hop day thi som o tre trai co the phan biet that-gia de dang bang cach kham co quan sinh duc ngoai. Neu la day thi that, tinh hoan cua tre co kich thuoc lon, tham chi nhieu tre co the xuat tinh. Neu la day thi gia thi khong bao gio co hien tuong xuat tinh, tinh hoan co kich thuoc be tuong duong voi tuoi that cua tre mac du duong vat co the phat trien voi kich co cua nguoi truong thanh.

Ngoai viec dieu tri theo nguyen nhan, day thi som that o tre nam cung duoc dieu tri tot bang thuoc Diphereline.

Theo Thanh Nhan - (VNE)

Viet Bao
 
Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: 2 tuổi đã dậy thì có thể do u não
Các tin khác:

Xem tiếp ...

Tin suc khoe