Benh phu khoa Vi sao thuong xuyen tai di tai lai

Thứ năm, 12 Tháng sáu 2008, 10:45 GMT+7

Moi nam, benh phu khoa o chi em phu nu tang cuong tu 15 den 27%, trong do, hien tuong tai di tai lai su viem nhiem la 11% (thong ke cua Bo Y te), day cung la mot canh bao ve nguy co suc khoe cua chi em phu nu.

Do cau tao mo han ra ngoai da nen nhiem trung am ho - am dao la mot benh ly rat thuong gap o phu nu thuoc moi lua tuoi. Cac trieu chung lam sang cua benh: ra nhieu huyet trang hoi, ngua, cam giac nong rat o bo phan sinh duc, co the kem voi cam giac dau khi giao hop. Mac du benh khong gay tu vong tuc thoi nhung mang den nhieu xao tron trong sinh hoat ca nhan va gia dinh cung nhu co anh huong rat xau den tam sinh ly cua nguoi phu nu...

Bai nay de cap den van de vi sao sau khi bi viem nhiem va chua tri, rat nhieu phu nu lai bi tai phat chi trong thoi gian ngan. Tren thuc te, khong phai la bi tai phat, da phan la do nhieu yeu to khach quan, tap trung vao 3 nguyen nhan chinh:

1. Ve sinh

Viec giu gin ve sinh co quan sinh duc la yeu to co y nghia rat quan trong trong cong tac phong ngua benh tat lien quan den phu khoa. Doi voi ben ngoai, can rua sach am ho moi ngay, sau do dung khan sach lau kho truoc khi mac quan lot (uu tien loai quan lot bang vai khong mau).

Mot so phu nu quan niem viec lam ve sinh vung kin voi dung dich ve sinh phu nu chi lau lau moi lam mot lan hoac chi thuc su co nhu cau do khi da nhiem benh phu khoa. Su that, cung giong nhu viec ve sinh co the (tam, goi), cac chi em phu nu nen ve sinh vung kin hang ngay, dac biet la sau khi sinh hoac trong nhung ngay co kinh nguyet. Khi su dung dung dich ve sinh phu nu, can chon lua san pham phu hop, khong nen su dung thuong xuyen qua nhung dung dich san khuan manh, tranh lam xao tron moi truong tu nhien cua am dao.

Sau khi duoc chua tri, cac benh viem nhiem hay nam chi co co hoi quay tro lai khi phan ve sinh bi xem thuong hoac ve sinh khong dung cach. Nguyen nhan nua la do su dung thuoc khong theo lieu luong bac si dieu tri huong dan. Nhieu phu nu do loi nguyen nhan ban ron nen khong theo kham theo lich trinh. Benh co the se khoi chi sau lan dau tien duoc kham va ke toa nhung virus chua duoc diet tan goc se nhanh chong “noi loan” sau mot thoi gian ngan, khi thuoc khong con hieu nghiem hoac nhon thuoc do su dung khong dung lieu luong quy dinh.

Nen nho, nguyen nhan thuong gap nhat cua chung viem nhiem phu khoa chinh la yeu to ve sinh kem dan den vi khuan tan cong va gay nhiem trung am ho - am dao, nhung ben canh do ve sinh qua ky cung la mot nguyen nhan! Vi the, sau khi dieu tri, benh quay ve nhanh chong chi vi cac nguyen nhan chu quan cua nguoi benh ma ho lai khong de y den loi huong dan bac si. Chi nghi don gian, dat thuoc, uong thuoc la du roi, khong can giu gin gi them nua.

Ve sinh phong benh

- Rua vung kin 2 lan mot ngay hoac ly tuong nhat la thuc hien viec do sau moi lan di ve sinh. Neu khong the, hay chuan bi san khan giay am tam thuoc khu trung. Trong nuoc nay khong co con gay kich thich niem mac, co nhieu dau thuc vat lam am, co cac tinh dau thao duoc lam diu va axit sua giup khoi phuc can bang pH. Chi mua loai khan giay co ghi ro rang “dung cho ve sinh vung kin cua phu nu”.

- Thay bang ve sinh hang ngay sau moi 4 gio, khong duoc de lau hon vi tat ca nhung chat ma bang tham vao la moi truong tuyet voi cho vi khuan sinh soi. Ban cang de lau, kha nang bi viem cang cao. Neu ban de bi di ung, hay thien ve loai bang binh thuong, khong tam chat thom.

- Voi loai bang ve sinh dat trong am dao, can thay sau moi 2 gio. Viec de qua lau gay kho am dao va kich thich niem mac, tang nguy co viem nhiem do kich thich vi khuan sinh soi nhanh. Khong dung bang ve sinh dang tam-pong khi bi cac benh viem am dao va co tu cung.

- Han che do lot dang day vi khi di lai, dai mong nhu soi day se chuyen vi khuan tu hau mon toi cac bo phan sinh duc. Ngoai ra, neu do lot bo qua sat vao da thi se ngan da tiep xuc voi khong khi va lam roi loan tuan hoan mau.

- Thuc hien viec kham phu khoa dinh ky du khong co trieu chung gi bat thuong. Thuc te cho thay nhieu truong hop viem nhiem tien trien o giai doan kha tram trong lai duoc phat hien trong nhung lan kham phu khoa. Cac chuyen gia phu khoa deu khuyen cao phu nu tu do tuoi 18 tro len nen di kham phu khoa it nhat moi nam 2 lan. Viec tham kham rat don gian, khong gay dau va rat hieu qua trong viec phat hien cac dau hieu viem nhiem hay tien ung thu.

Anh minh hoa


Phu nu tu do tuoi 18 tro len nen di kham phu khoa it nhat moi nam 2 lan

2. Lay tu chong

Nhieu chi em phu nu thuong xuyen bi lay benh phu khoa tu duong quan he tinh duc voi chong ma khong biet. Bieu hien benh nam khoa it duoc bieu lo ro nhu o nu. Cac vi trung an nap co khi “phat tiet” sau nhieu thang, hoac nhieu nam. Khoang thoi gian nay, khi quan he tinh duc voi vo, quy ong van “hon nhien” truyen benh cho vo nhu thuong. The nhung, de dieu duoc cac ong den benh vien de kham va lam cac xet nghiem cu the thi khong don gian.

Dan ong it khi chiu cong nhan va thien chi hop tac voi vo trong nhung van de lien quan den cac can benh nhay cam o bo phan sinh duc. Chinh vi the, viec dieu tri chung va benh o chi em cung chi mang tinh chat tam thoi. Khi het benh, neu tiep tuc quan he voi chong ma chong van chua dut diem cac can benh cua ho thi viec tai lai la dieu tat yeu. De tranh tuyet doi tinh trang lay benh tu chong, nen dung cac bien phap de phong lay lan la bao cao su hoac cho den khi chong duoc chua tri dut diem, co ghi nhan tu bac si.

Virus lay truyen qua duong tinh duc (chlamydia, trichomonas, trung roi, lau cau khuan, truc khuan, xoan khuan, cac vi khuan ki khi, virus herpes sinh duc, nam) xam nhap vao tu cung gay pha huy su can bang he vi sinh vat, giam chuc nang tuyen phong thu cua am dao. Nhung benh pho bien thuong thay la: lau, giang mai va herpes sinh duc. Day la nhung benh ly phu khoa kha thuong gap va anh huong xau den suc khoe.

3. Tuong la bi tai nhung la trieu chung khac

Trong lan viem nhiem sau, nhieu chi em tuong la minh bi lai nhung thuc te lai la mot benh khac. Tim hieu thong tin de biet ro khi nao dau hieu viem ngua kho chiu la binh thuong va khi nao no tro thanh trieu chung cua viem nhiem. Va khong phai dau hieu giong lan viem nhiem truoc co nghia la ban bi benh giong het lan truoc. Nhung dau hieu ngua thong thuong de chua tri va don gian chi bang nuoc rua phu khoa chua acid lactic. Nhung dau hieu ngua nay co the don gian chi la do di ung xa phong, kinh nguyet hay quan ao qua bo... Neu nhu dau hieu ngua di kem voi sung rat hay tay do noi vung kin thi day la nhung trieu chung cua viem nhiem. Trong truong hop nay, tham kham bac si la su lua chon tot nhat.

Sau khi bi viem nhiem, nhieu chi em co thoi quen thut rua am dao bang dung dich sat khuan co ty le mac benh tro lai cao cap gap 5 lan nguoi thuong. Viec thut rua am dao thuong xuyen bang dung dich nay se pha huy pho vi khuan bi thuong cua am dao. Luc do, do pH cua am dao bi kiem hoa, tao dieu kien cho cac tac nhan gay benh phat trien.

Nguoi khoe manh co co che tu bao ve chong viem nhiem, khien cac glycogen bien doi thanh acid lactic va duy tri do pH dao dong 3,8 – 4, 8 cho moi truong am dao. Binh thuong, tai day co nhieu vi khuan song hoai sinh, trong do phai ke den 7 loai Lactobacilli giup can bang trang thai. Khi dung dich sat khuan pha vo can bang trong moi truong, viem nhiem lai tiep tuc xay ra, khong nhung gay kho chiu ma con anh huong den kha nang sinh san cua phu nu.

Do do, tot nhat binh thuong chi em chi nen ve sinh am ho bang nuoc sach roi lau kho sau khi di tieu, tieu hoac giao hop. Do can bang axit kiem (do pH) o da phu nu thuong la 5, 5. Con do pH trong am dao thap hon nhieu, chi o muc 3, 3. Thien nhien da tao ra moi truong am dao co tinh axit cao hon de co nhung vi khuan gay hai khong song duoc nhung cac tinh trung van de dang tim duong den trung. Moi day, cac nha nghien cuu moi phat hien vai tro cua stress trong su xuat hien benh phu khoa o phu nu. Ho nhan thay rang cang bi stress nhieu thi phu nu cang co nguy co viem am dao. Co the do stress da lam suy yeu he mien dich.

Nhieu nguoi phu nu vi ly do ngai di kham da tu cho phep minh ke toa sau vai lan di kham bac si. Dung la sau doi mat, “vung kin” la mot trong 2 co quan co co che bao ve tu nhien, co the tu ve truoc nguy co viem nhiem bang “he thong phong ve” dac biet. Tuy nhien, khi co nguyen nhan gay xao tron thi co che tu bao ve nay cung “chao thua” truoc su tan cong cua cac loai vi khuan va gay ra tinh trang viem nhiem.

Ghi chu:

Hien nay moi nam tren the gioi co them khoang 500.000 phu nu mac benh ung thu co tu cung (binh quan moi ngay co them 1.400 phu nu mac benh) va co khoang 270.000 phu nu/nam tu vong do ung thu co tu cung, trong do co den 80% la o cac nuoc dang phat trien. Day thuc su la mot nguy co dang bao dong khong chi rieng voi chung benh ung thu co tu cung ma con la cac chung benh phu khoa khac.

Can trang bi kien thuc nham phat hien som va phong ngua cac benh phu khoa bao gom viem am dao do vi khuan, do nam, hoac do trung roi, benh ung thu vu va ung thu co tu cung. Trong mua nang nong nay, nguy co mac nhiem cac benh phu khoa se cang cao hon, trong khi do, hau het chi em deu co kien thuc han che ve cac loai benh phu khoa nhung lai co tam ly ngai di kham de duoc chan doan va tu van.

Co nhung giai doan nguoi phu nu cam thay so tinh duc, ho do loi cho tuoi tac, suc ep cong viec nhung thuc ra thu pham cua thai do ngai “hoat dong” la tinh tang viem nhiem. Ngay nay, hau nhu nguoi phu nu nao cung phai chiu mot benh ve phu khoa nao do, cac benh nay thuong bung phat vao cac tiet Dong – Xuan va He – Thu cho thay rang voi thoi tiet lanh am hay nong am, cong them su lam viec cang thang lam giam kha nang mien dich. Cac benh thuong gap la: viem am dao, viem noi mac tu cung, viem buong trung, viem ong dan trung tao thanh cac vet ton thuong o co tu cung, cac u nang v.v...

(Theo Dep)

Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Tin Sức Khỏe >>