Cac xet nghiem can lam trong benh dai thao duong

Thứ tư, 23 Tháng hai 2011, 13:38 GMT+7

Khi bi dai thao duong (DTD), duong trong mau se cao va co the gay ra nhieu bien chung (mat, tim, than…) neu khong duoc dieu tri dung. De dieu tri thuong can lam mot so xet nghiem de kiem soat tot benh DTD. Sau day la nhung xet nghiem can lam cho benh nhan DTD.

Cac xet nghiem can lam trong benh dai thao duong
 Xet nghiem duong huyet mao mach

Duong huyet

Duong huyet (DH) tinh mach (phai lam o phong xet nghiem). DH mao mach (lay mot giot mau o dau ngon tay, co the tu thu o nha).

Duong nieu, HbA1c; ceton huyet, nieu; tong phan tich nuoc tieu, lipid mau.

Theo doi DH luc doi (truoc an sang), DH truoc bua an (trua, toi), DH 2 gio sau an. HbA1c moi 3 thang 1 lan. Lipid mau luc doi luc chan doan DTD neu binh thuong thi do hang nam. Dam nieu moi nam mot lan.

DH nhu the nao thi goi la DTD?

De xac dinh co DTD, can phai thu DH tinh mach. O nguoi binh thuong: DH tinh mach luc doi 70 - 100mg/dl (duoc goi la doi khi nhin an it nhat 8 gio truoc khi lay mau). Nguoi bi DTD khi DH luc doi hon hay bang 126mg/dl (it nhat 2 lan thu vao 2 ngay khac nhau).

Chu y: khong duoc dung ket qua DH do bang may thu DH o dau ngon tay de chan doan DTD.

Khi dieu tri DTD, DH bao nhieu thi tot?

Bang duoi day la muc DH can phai dat duoc khi dieu tri.

Cac xet nghiem can lam trong benh dai thao duong
Voi mot so nguoi de bi ha DH (nguoi cao tuoi, roi loan tri giac, an uong kem) khong nen co gang dat toi muc DH ly tuong, chi can giu o muc chap nhan duoc.

Co can phai thu duong trong nuoc tieu hay khong?

Hien nay, thu duong nieu khong con duoc dung pho bien de theo doi DTD nua, vi no co nhuoc diem la khong danh gia duoc truong hop DH khong cao nhieu (tu 120 -180mg/dl). Thu duong nieu cung khong phat hien duoc tinh trang ha DH. Que thu duong nieu co uu diem la gia re. Cach tot nhat de tu theo doi DH hien nay la dung may do DH o dau ngon tay. Tuy nhien, benh nhan van co the dung que thu duong trong nuoc tieu de theo doi tinh trang benh DTD neu khong co dieu kien mua may do DH.

Co the thu DH o nha hay khong?

O nha co the dung may thu DH o dau ngon tay de tu theo doi DH. Day la cach theo doi dieu tri DTD thuan tien va thuong duoc dung hien nay, no giup danh gia tinh trang DTD tot hay xau. Ket qua duoc do tai nha nhanh se giup cho bac si dieu tri DTD tot hon cho nguoi benh.

Neu co may thu DH o nha, nen thu DH may lan trong ngay va thu vao luc nao?

Nen thu DH o nha tai nhung thoi diem sau day:

DH luc doi (truoc an sang), DH truoc bua an (trua, toi), DH 2 gio sau an (sau khi bat dau an), DH luc di ngu (10 - 11g dem).

Voi DTD typ 1: co the thu moi ngay tu 2 - 4 lan tuy truong hop. Can phai thu nhieu lan trong ngay khi dang can dieu chinh lieu tiem insulin de kiem soat tot DH.

Voi DTD typ 2: khong can thuong xuyen nhu DTD typ 1 ma chi can 2 – 3 lan/tuan.

Voi benh nhan DTD noi chung, can thu DH khi co bieu hien ha DH (hoi hop, va mo hoi, chan tay lanh…), goi la ha DH khi chi so DH < 60mg/dl.

Huyet sac to A1c (HbA1c) la gi? Bao lau thi phai thu lai?

Duong glucose trong mau se gan vao huyet sac to (Hb) trong hong cau. Do HbA1c cho biet DH trung binh trong vong 2 - 3 thang truoc do. Binh thuong thi HbA1c khoang 4 -6% cua tong so Hb trong mau. Neu HbA1c tang cao hon binh thuong chung to DH khong kiem soat tot trong thoi gian 2 - 3 thang truoc khi do. Chi can do HbA1c 3 thang 1 lan, vi doi song hong cau la 2 - 3 thang moi thay hong cau moi.

Khi nao thi can phai thu ceton trong mau va nuoc tieu?

Neu DTD khong duoc dieu tri tot, DH tang cao thi trong co the co the sinh ra ceton. The ceton mang tinh acid se co hai cho co the. Tinh trang nay cho biet trong co the nguoi benh dang thieu insulin, benh nhan can phai den gap bac si de duoc dieu tri gap. Nen dung que thu ceton nieu khi gap cac tinh huong sau day: bi cam cum hay sot; DH cao >250mg/dl, buon non, non, dau bung; co thai.

Co can thu dam nieu khong?

Khi benh nhan DTD co nhieu dam trong nuoc tieu la dau hieu cho biet than da bi ton thuong. Co hai muc do tieu ra dam (albumin): tieu albumin vi luong la luong albumin trong nuoc tieu it tu 30 - 300mg/24 gio. Tieu dam dai luong la luong dam trong nuoc tieu nhieu > 300mg/24 gio. Khi co dam nieu, benh nhan can duoc bac si chuyen khoa dieu tri theo doi de tranh bi suy than.

Dung phuong phap nao do dam nieu?

Do dam nieu tai benh vien hay cac trung tam xet nghiem se cho biet chinh xac luong dam trong nuoc tieu hang ngay de danh gia tieu dam nhieu hay it (chu y khong do dam nieu khi moi van dong, nhiem toan ceton, sot, nhiem trung vi ket qua do se khong chinh xac).

Tai sao bi DTD ma phai thu mo trong mau?

Benh nhan DTD thuong hay co mo trong mau tang cao. Khi mo trong mau tang cao se lam benh nhan de mac benh tim mach: nhoi mau co tim, tai bien mach mau nao.

Thu mo mau khi nao? Can phai nhin doi truoc khi di thu mo mau.

Thu nhung chi so gi? Thuong co 4 yeu to can phai do gom: lipid mau, HDL - cholesterol, LDL - cholesterol, triglycerid .

Viet Bao (Theo SK&DS)

 
Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Các xét nghiệm cần làm trong bệnh đái tháo đường
Các tin khác:

Xem tiếp ...

Tin suc khoe