Cach gi de nhan biet som bi soi mat

Thứ năm, 10 Tháng mười một 2011, 14:59 GMT+7

Soi mat la trong long ong mat co nhung vien soi nho, to, hay bun mat o vi tri trong gan hoac ngoai gan, o tui mat. Benh co the gay viem phuc mac mat, soc nhiem khuan, chay mau tieu hoa… rat nguy hiem.

Soi mat hinh thanh nhu the nao?

Nguoi ta thay co hai loai soi mat thuong duoc hinh thanh la soi cholesterol va soi sac to mat.

 Loai soi cholesterol: vi mot ly do nao do lam cho cac thanh phan dich mat thay doi ty le: nong do cholesterol tang len, nong do chat lam tan (muoi mat - lecithin) giam xuong, khi do cholesterol ket tua tao ra nhung tinh the la tien de cho su hinh thanh soi mat. Nhung yeu to lam giam bai tiet muoi mat gom: benh o doan ruot cuoi lam giam hap thu muoi mat; nguoi beo: du tru muoi mat giam, san xuat muoi mat tang nhanh nhung khong nhanh bai tiet; nguoi cao tuoi. Nhung truong hop lam tang tong hop cholesterol: che do an giau calo, dung thuoc oestrogen, cloflbrat. Vai tro cua tui mat: tui mat tai hap thu nuoc nen lam cho cholesterol duoc co dac hon; dong thoi tui mat tiet ra chat mueus co tac dung lam cho cholesterol va sac to mat de bi ket tua.

Cach gi de nhan biet som bi soi mat
 Nguoi bi soi mat can co che do an han che mo dong vat.

Su hinh thanh soi sac to mat: o Viet Nam va cac nuoc Dong Nam A hay gap loai soi nay. Nguyen nhan la do trung giun dua hoac xac giun lam “nhan” cho sac to mat va canxi bam vao gay soi. Neu giun dua len duong mat no gay nhiem khuan va tang ap luc trong duong mat, gay ra nhung vet loet xuoc va sau do la nhung chit hep xo vong o nhung nhanh mat phan thuy gan, phia tren vong xo ong mat gian to, mat bi u dong dan dan tu do hinh thanh soi mat.

Bieu hien cua benh soi mat

Mot nguoi bi soi mat se co cac dau hieu sau: dau bung voi tinh chat dau o vung ha suon phai (HSP), kieu dau quan gan, thuong xay ra sau bua an nhieu mo, dau nhieu ve dem khoang 23 - 24 gio; khi dau kem theo non, benh nhan khong dam tho manh; con dau keo dai vai gio den vai ngay. Roi loan tieu hoa: cham tieu, bung truong hoi, benh nhan so mo, tao bon hoac tieu chay sau bua an. Con dau nua dau (Migraine), dau nua dau du doi, khi dau co non nhieu. Sot do bi viem duong mat, tui mat, sot cao dot ngot keo dai vai 3 gio; sot va dau HSP di doi voi nhau, neu dau nhieu thi sot cao; co khi sot keo dai vai tuan, hang thang; co khi sot nhe 37,5 - 380C; neu khong viem thi khong sot.

Vang da va niem mac xay ra sau dau va sot 1 - 2 ngay; vang da kieu tac mat gom da, niem mac vang, nuoc tieu vang, phan bac mau; vang da co ngua, thuoc chong ngua khong ket qua, mach cham; vang da mat di cham hon dau va sot. Ba chung: dau, sot, vang da con goi la Tam chung Charcot  tai phat nhieu lan, khoang cach giua cac dot vai tuan, vai thang, vai nam. Kham thay: gan to deu, muc do to tu map me duoi bo suon  den 5 - 6cm duoi bo suon tuy muc do tac mat; mat gan nhan, mat do chac, bo tu, an dau tuc. Tui mat to cung voi gan to, tui mat to, dau khi so nan, co the co cung HSP. Xet nghiem mau: bilirubin toan phan tang. Sieu am thay soi tui mat, soi ong mat. Chup phim Xquang thay soi. 

 Tren thuc te thuong gap ba the benh chinh nhu sau: mot la truong hop dien hinh co Tam chung Charcot, hoi chung tac mat, benh tai phat nhieu lan, voi cac trieu chung nhu tren chan doan dung soi mat 60- 75%. Hai la trieu chung lam sang khong dien hinh: co con dau quan gan, khong vang da, khong tac mat; hoac tac mat nhung khong dau quan gan. Ba la benh nhan bi soi nhung den benh vien cap cuu vi bien chung nhu: viem phuc mac mat voi cac dau hieu nhiem khuan nang, bung cung, vang da; soc nhiem khuan; sot, tui mat to, dau; chay mau tieu hoa: non ra mau co hinh thoi kieu nhu ruot but chi; dau bung cap, non, truong bung.

Luu y trong dieu tri va phong benh 

Viec dung khang sinh chong nhiem khuan la rat quan trong trong dieu tri viem nhiem duong mat do soi. Tot nhat la dua vao khang sinh do de dung thuoc vua hieu qua, vua rut ngan thoi gian mac benh cho benh nhan. Truong hop chua lam duoc khang sinh do thi phai dung cac loai khang sinh co hoat pho rong, lieu cao nhu: colistin, cephalosporin, ampixillin, gentamyxin… Cac thuoc gian co, giam co that nhu atropin, spasmaverin…; thuoc loi mat nhu: sunfat magie, siro actiso, sorbitol…; cac thuoc lam tan soi dung trong cac truong hop vien soi nho duoi 2cm, tui mat con tot, benh nhan khong the mo duoc, hoac de phong soi tai phat sau mo. Phau thuat trong cac truong hop: soi gay viem tui mat hoai tu, viem phuc mac mat, viem tuy cap, dau du doi ma dung thuoc giam dau khong ket qua, chay mau duong mat, ap-xe duong mat doa vo, viem duong mat keo dai, tac mat keo dai,  tai phat nhieu lan, soi tui mat… Lay soi qua may soi ta trang…

Benh nhan bi soi mat can thuc hien mot che do an kieng hop ly do la: kieng an mo, nhat la cac loai thit mo dong vat nhu bo, ga, lon… An giam calo: chi an  2.000 calo/24 gio. Uong cac loai nuoc thuoc nam co tac dung ho tro dieu tri benh nhu nuoc  khoang, nuoc nhan tran, actiso.

Phong benh soi mat can thuc hien nhieu bien phap sau day: kham benh dinh ky de kip thoi phat hien va dieu tri cac benh la nguyen nhan gay soi mat nhu benh o doan ruot cuoi lam giam hap thu muoi mat, roi loan lipid mau; kiem soat an uong chong thua can beo phi; tranh an che do an giau calo; tranh dung cac thuoc oestrogen chua benh cho nguoi co benh soi mat tu truoc; dinh ky 6 thang mot lan tay giun, thuc hien an chin uong soi de tranh nhiem giun.

Viet Bao (Theo SK&DS)
 
Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Cách gì để nhận biết sớm bị sỏi mật
Các tin khác:

Xem tiếp ...

Nhung dieu nen biet