Che do dinh duong cho benh nhan ung thu

Thứ bảy, 27 Tháng sáu 2009, 13:00 GMT+7
>
Che do dinh duong cho benh nhan ung thu Theo GS. BS Nguyen Chan Hung, Chu tich Hoi ung thu TP. HCM, da so benh nhan ung thu chi tap trung vao dieu tri ma chua chu trong den che do dinh duong de nang cao the trang.

Moi nam, nuoc ta co khoang 150.000 benh nhan chet vi ung thu, trong do 80% bi sut can, 30% chet vi suy kiet truoc khi qua doi do khoi u. The nhung, trong cac buoi kham benh, rat it benh nhan de cap den viec an uong the nao cho hop ly.

Con theo nghien cuu cua Vien Nghien cuu phong chong ung thu, o Viet Nam hien nay, rat nhieu benh nhan ung thu (BNUT) khong duoc cham soc dinh duong dung trong suot thoi gian tri benh nen da dan den tinh trang sut can, suy dinh duong va suy kiet tram trong hon. Trong khi do, nhieu nghien cuu tren the gioi da chi ra rang chi can sut 5% can nang da rut ngan 1/3 thoi giai song cua benh nhan.

An nhieu ca, rau qua, it thit

Tinh trang pho bien tren da so BNUT hien nay chinh la suy kiet co the. Day co the la phan ung phu cua qua trinh dieu tri hoac do tam ly chan nan, lo lang cua nguoi benh nhung phan nhieu la do chinh khoi u gay ra. Khoi u ac tinh lam thay doi chuyen hoa binh thuong cua co the, lam co the tieu hoa nang luong nhieu hon, cac te bao, mo cua co the bi pha huy, bao gom ca cac khoi co. Nhieu benh nhan khong the theo het duoc cac lieu phap dieu tri do can nang va the luc bi suy giam tram trong. Dieu nay anh huong lon toi hieu qua dieu tri va lam giam thoi gian song cua nguoi benh. Dong thoi, no cung lam tang gia tri ty le bien chung, nhiem trung va dan den tinh trang tu vong cua BNUT.

Che do dinh duong cho benh nhan ung thu, Bac si cua ban, Y te - thiet bi,
De dam bao dinh duong hop ly, nguoi benh can phai an uong day du thuc pham dam bao cac nhom chat: dam - bot duong - beo - vitamin, khoang chat - nuoc

Theo thong ke, con so 30% BNUT chet vi suy kiet co the truoc khi chet vi khoi ung thu da phan nao cho thay tac dong xau cua tinh trang sut can, suy kiet. Dinh duong luc nay co tac dung nang do de nguoi benh co du suc theo duoc het cac lieu phap dieu tri nang ne. Viec xay dung mot che do dinh duong hop ly truoc, trong va sau qua trinh dieu tri deu nham den muc tieu la tang cuong the luc cho benh nhan. An dung truoc, trong va sau khi dieu tri co the giup cho benh nhan giam thieu duoc nhung bat loi do cac tac dung phu cua phuong phap dieu tri va giup benh nhan co cam giac song khoe hon. De dam bao dinh duong hop ly, nguoi benh can phai an uong day du thuc pham dam bao cac nhom chat: dam - bot duong - beo - vitamin, khoang chat - nuoc.

Theo GS. BS Nguyen Chan Hung, mot che do an nhieu ca, rau, it thit, them dau thuc vat, uong nhieu nuoc va van dong, tap the duc the thao....se giup co the du chat dinh duong va suc khoe de chong lai ung thu chu khong phai la "cung cap them chat dam cho khoi u" nhu nhieu nguoi van lam tuong. Hon the nua, nen chieu theo khau vi cua nguoi benh, chia nho cac bua an de nguoi benh de hap thu duong chat. Nguoi nha cung nen khuyen nguoi benh chiu kho van dong, it nam mot cho de co the duoc thoai mai, dau oc duoc thu gian, tranh suy nghi qua se giup cho viec dieu tri dat ket qua cao hon.

Co mot so loai duong chat can dam bao trong bua an hang ngay doi voi benh nhan ung thu:

Dam: Thit cung cap cho co the cac loai acid amin thiet yeu. De dam bao cung cap du cac loai acid amin can an da dang cac loai thuc pham, khau phan an phai can doi giua protein dong vat va thuc vat. Cac loai thit mau trang nhu thit gia cam se co loi hon cho suc khoe. Co the cung can bo sung them cac nguon sat, kem...tu cac loai thit co mau do nhu thit lon nac, thit bo... Cac loai tom, cua, ca, nhuyen the va hai san cung la nguon cung cap cac acid amin va vi chat dinh duong quy gia cho co the.

Tinh bot: Nen chon cac loai ngu coc nguyen hat (gao, ngo, lua mi, hat lua mach), cac loai cu (khoai tay, khoai lang, khoai so, san...). Tranh cac loai thuc pham che bien san chua duong don, gay nhieu tac hai cho co the, dong thoi cac chat phu gia cho them vao thuc pham trong qua trinh che bien va bao quan cung la mot trong nhung nhan to gop phan lam tang ti le benh ung thu.

Chat beo (Lipid): La chat cho gia tri nang luong cao, giup hinh thanh cau truc te bao co the. Do do trong khau phan an hang ngay can phai co mot ham luong lipid nhat dinh, trong do ham luong acid beo khong no khong qua 50% tong nang luong.

Rau qua: Chon cac loai qua tuoi sach, dam bao chat luong ve sinh an toan thuc pham, bao quan trong dieu kien lanh, han che lam mat cac vitamin trong qua trinh che bien cung nhu so che, bao quan. Rau qua rat co loi cho suc khoe do cung cap cac loai vitamin.

Nhung bat loi thuong gap do ung thu

Dam bao du dinh duong se dem lai cho nguoi benh suc khoe de chong choi voi can benh va qua trinh dieu tri nang ne. Nhung, trong qua trinh benh va dieu tri benh, benh nhan ung thu cung gap phai nhieu bat loi.

Bieng an la van de thuong gap nhat. Nguyen nhan la do noi so hai, doi khi la do nhung tac dung phu cua qua trinh dieu tri, nhung thay doi ve khau vi... Doi voi mot so nguoi, bieng an chi keo dai trong vai ngay, nhung o nhung nguoi khac co the lau hon. Du voi bat ky ly do gi, tinh trang bieng an cung can phai cai thien. Loi khuyen la, nen an nhieu vao bua sang (1/3 nang luong ca ngay) va chia nho cac bua an tiep theo. Nen an giau nang luong, giau dam, uong nhieu nuoc, dac biet nhung thuc uong co chua duong chat, sua, nuoc ep (trai cay, rau, thit) , thuc an nghien... va nen da dang hoa thuc an, tao khong khi vui ve, thoai mai trong bua an...

Trong thoi gian benh va dieu tri, benh nhan cung thuong bi thay doi khau vi. Thuc pham dac biet la thit hoac nhung thuc pham co ham luong cao thuong gay cho benh nhan co cam giac dang hoac co mui tanh. Su thay doi khau vi nay se bien mat sau khi cham dut dieu tri. Tuy nhien, moi nguoi benh se co nhung anh huong khac nhau nen nhung phuong phap sau day chi co the giup nguoi benh giam thieu duoc tinh trang khoi chiu. Do la suc mieng truoc khi an; an nhung loai trai cay co vi chua nhu cam, quyt, chanh, buoi... (ngoai tru truong hop nhung benh nhan dang bi ton thuong dau o mieng, hau hong); an bua nho nhieu lan trong ngay; tang cuong an nhung thuc an khoai khau va khong nen an nhieu thit do; su dung cac loai gia vi va nuoc sot trong mon an...

Hoa tri lieu hoac xa tri o vung dau, co... co the gay ra su giam tiet nuoc bot va dan den kho mieng, gop phan lam tinh trang chan an cang tram trong. Trong truong hop nay, can luu y: nen an thuc an mem hoac che bien nhieu nuoc; nhai keo cao su hoac an them hoa qua chua nham tiet nuoc bot hon, tranh an nhieu duong; su dung do trang mieng uop lanh; ve sinh rang mieng va suc mieng toi thieu 4 lan 1 ngay; uong nhieu nuoc va uong tung ngum moi vai phut...

Dau va nhiem trung mieng, hau hong... thuong hay gap o nhung benh nhan ung thu dang phai chiu xa tri, hoa tri lieu hoac dang co nhung van de nhiem trung. Khi thay dau rang mieng, dau tien nen gap bac si chuyen khoa de dam bao chac chan rang van de dau o day la do tac dung phu cua lieu phap dieu tri chu khong phai do cac benh rang mieng gay ra. Mot so thuc pham nhat dinh co the kich thich nhieu hon tinh trang rang mieng cua chung ta do gia vi cay nong, cung qua kho nuot, do do can phai biet lua chon thuc pham. Nen an nhung thuc pham mem, de dang nhai va nuot; nhu trai cay mem, pho mai, bun, my, mien, sua, bot ngu coc... Nguoi benh cung nen tranh an cay, man, tranh cac loai trai cay co vi chua.

Da phan benh nhan hoa tri lieu thuong buon non va non. Loi khuyen la nen cho nguoi benh an truoc khi doi vi con doi lam tang cam giac buon non; uong nhieu nuoc, uong cham, nhieu hop trong ngay; tranh nhung thuc an dau mo, cay nong, nang mui...; an thanh nhieu bua nho va an nhung thuc pham kho nhu banh quy gion, banh mi nuong...

Van de uong nuoc cung la van de thuong gap. Nguoi benh thuong ngai uong nuoc. Nhung voi benh nhan ung thu, loi khuyen la nen uong 8-12 ly nuoc moi ngay. Nuoc o day co the la nuoc chin, nuoc ep rau, qua, sua hoac nhung thuc pham co chua nhieu nuoc... Dieu quan trong la uong nuoc ngay ca nhung luc khong khat, han che nhung thuc uong chua cafein...

Tao bon cung la mot van de rat thuong thay o benh nhan ung thu. Nguyen nhan co the la do thieu nuoc hoac thieu nhieu chat xo trong che do an, thieu hoat dong the luc, nhung tac dong boi lieu phap dieu tri. Mot so goi y sau day co the giup ngan ngua tao bon: an che do an nhieu chat xo (luong xo khuyen cao la 25-35g cho 1 nguoi/ngay) va uong tu 8-10 ly nuoc moi ngay; nen di bo va van dong thuong xuyen...

(Theo Tu van tieu dung)
Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Hỏi Đáp Sức Khỏe >>