Khi nao can do mat do xuong de chan doan loang xuong

Thứ sáu, 14 Tháng tư 2006, 17:25 GMT+7

Khi nao can do mat do xuong de chan doan loang xuong
Do mat do xuong cho benh nhan tai Vien lao khoa

Hien nay, co hien tuong ai cung so minh bi loang xuong va o at di do do loang xuong. Tuy nhien chung ta can phai nhan thuc duoc rang bat ky phuong phap chan doan nao cung co han che cua no va co the con mang lai su ton kem ve thoi gian, tien bac va mua them su lo lang, so hai...

Tai sao lai can phai do mat do xuong de chan doan LX?

LX la tinh trang benh ly cua he thong xuong duoc dac trung boi su giam khoi luong xuong (tuc la giam mat do chat khoang cua xuong, chu yeu la canxi), ket hop voi su hu bien vi cau truc cua to chuc xuong, lam cho xuong tro nen gion va co nguy co gay xuong. Ve ly thuyet, de chan doan duoc LX phai danh gia duoc dong thoi ca hai yeu to: mat do khoang hoa cua xuong va vi cau truc xuong.

Co nhieu phuong phap de chan doan LX. Dau tien la cac phuong phap danh gia cau truc cua xuong truc tiep (qua sinh thiet xuong), hay gian tiep (dung phuong phap cong huong tu hat nhan de danh gia cau truc xuong trong khong gian ba chieu). Sinh thiet xuong de chan doan LX gay dau don, chi thuc hien duoc o xuong canh chau, nen khong the pho cap duoc. Phuong phap cong huong tu hat nhan rat dat tien nen chua the co ung dung trong lam sang, ma chi moi dung lai trong cac nghien cuu khoa hoc.

Chan doan lam sang thuong muon do LX tien trien mot cach tham lang, khong co trieu chung va chi the hien ra o giai doan muon, khi da co bien chung. Do la dau cot song do lun xep dot song, kem theo giam chieu cao, gu hay gay cac xuong dui, co tay, xuong chau, xuong suon. Cac bien chung nay doi hoi chay chua lau dai, ton kem, voi ty le tu vong cao.

Phuong phap chan doan bang chup Xquang cung chi cho phep chan doan khi mat do xuong da bi mat tu 30-50%. Do vay Xquang khong duoc chi dinh de chan doan xac dinh LX. Cac xet nghiem sinh hoa de danh gia chu chuyen xuong (qua trinh tao xuong va huy xuong) rat ton kem va lai khong cho phep danh gia duoc mat do xuong cung nhu khong tien luong duoc nguy co gay xuong. Chinh vi vay, nguoi ta khong khuyen su dung cac chat danh dau chu chuyen xuong de chan doan va theo doi dieu tri.

Hien nay To chuc Y te The gioi (WHO 1994) quy dinh dung phuong phap do mat do khoang hoa cua xuong de chan doan LX. Do mat do xuong con cho phep chan doan LX o giai doan som, khi chua co nhung bien chung nang ne nhu gay xuong. Do vay do mat do xuong (MDX) duoc coi la tieu chuan vang de chan doan LX.

Nhung ai can phai do MDX?

Dau tien la nhung doi tuong co nguy co cao bi LX can duoc do MDX. Do la nhung nguoi cao tuoi, nguoi da trang hay chau A, co tien su gay xuong sau 40-45 tuoi, tien su gia dinh gay xuong hay LX, bat dong keo dai hay it hoat dong the luc, hay trong luong co the thap (BMI < 19kg/m2), gay sut, thieu estrogen, hut thuoc la va uong ruou, su dung it canxi va vitamin D va dung corticosteroid keo dai.

Mot so tac gia cho rang phu nu khong dung hormon thay the trong 5 nam dau sau man kinh cung bi nguy co LX cao hon nguoi khac. Khong can phai do MDX o tat ca phu nu sau man kinh. Chi can do MDX o nhung phu nu man kinh som truoc 40 tuoi hay nhung phu nu man kinh binh thuong nhung co tien su benh ly co the gay LX thu phat (suy sinh duc keo dai, cuong giap tien trien khong duoc dieu tri, cuong vo thuong than va cuong giap tien phat).

Tiep theo la can do MDX o nhung nguoi co bieu hien lam sang nghi ngo lun xep dot song, giam chieu cao, gu, hay bi gay xuong tay, chan, xay ra khong do chan thuong nang ne nao.

Khi nao can lap lai do MDX?

Neu nhu khong co chi dinh dieu tri sau khi do MDX, chi nen lap lai do MDX sau 2-3 nam, than chi 4 nam. De phat hien thay doi MDX 2-3% can phai 1-1,5 nam neu nhu sai so do la 1%, va 5 nam neu sai so cua may la 5%. Khi do lai, can do o cung mot may tren cung mot vi tri.

Trong truong hop dieu tri, co the do lap lai MDX o cot song that lung vi tac dung cua thuoc o vi tri nay kha ro ret.

Ngoai do MDX con phai chu y den yeu to nao nua?

Con co nhieu yeu to khac gay nga xuong chu khong chi la MDX. Do la cac yeu to nguy co gay gay, rat de dan den gay xuong dui nhu: thi luc yeu, giam van dong do bat dong, moi truong khong thich hop (tat ca nhung do gay nga o nha), giam co luc (kho khan leo cau thang, giam suc duoi goi, hay luc co tu dau dui), dieu tri thuoc an than hay anh huong den kha nang giu can bang. Kieu nga, chieu cao, chieu dai xuong dui cung la yeu to nguy co khong phu thuoc vao MDX.

Tom lai, chi nen do MDX o nhung nguoi co nguy co cao bi LX hay nghi nguoi bi LX. Chi khi do do MDX moi phat huy het tac dung cua no.

Theo Suc khoe & doi song

Viet Bao
 
Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Khi nào cần đo mật độ xương để chẩn đoán loãng xương?
Các tin khác:

Xem tiếp ...

Tin suc khoe