Lam gi cho benh nhan ton thuong tuy song

Thứ ba, 29 Tháng bảy 2008, 11:37 GMT+7

That kinh khung neu ban dang khoe manh, co mot cuoc song de chiu thi mot tai nan bat ngo ap den, khien ban khong the cu dong va lam viec nhu truoc, moi sinh hoat tham chi la don gian nhat cung phai co nguoi giup do. Ton thuong tuy song dat con nguoi vao tinh trang nhu the. O nhung nuoc dang phat trien, benh nhan ton thuong tuy song thuong chi duoc chu y dieu tri trong giai doan cap ma chua he duoc quan tam toan dien.


Ton thuong tuy song la nhung ton thuong gay liet hai chan hoac liet ca hai chan va hai tay kem theo nhung roi loan khac ve cam giac, dinh duong, bang quang, ruot, sinh duc. Cac benh ly nhu gu, veo, gai doi cot song hay viem tuy cat ngang, viem mang nhen tuy, xo tuy rai rac, u tuy cung gay ra ton thuong tuy song. Nhung chan thuong do tai nan (dac biet tai nan giao thong) la nguyen nhan hang dau trong cac nguyen nhan chan thuong gay ton thuong tuy song, sau do la tai nan lao dong, tai nan sinh hoat, tai nan the thao, bao luc, chien tranh.

Trong cac nguyen nhan do chan thuong, khong phai tat ca cac chan thuong cot song deu gay nen ton thuong tuy song, trong nhieu truong hop cap cuu ban dau do co dinh cot song bi ton thuong va van chuyen benh nhan khong dung nen rat co the lam cho tuy song bi ton thuong.

Bien chung va thuong tat thu phat thuong gap

Ngay sau tai nan, xay ra giai doan cap (choang tuy) keo dai vai gio cho den vai tuan. Bieu hien chinh trong giai doan nay la mat toan bo chuc nang tuy o duoi muc ton thuong, do la liet mem, mat tat ca phan xa, dai tieu tien khong tu chu. Sau khi duoc dieu tri xuat hien cac phan xa tu dong tuy o duoi muc ton thuong, dac biet la co cung. Mot so truong hop nang, ton thuong tuy hoan toan, tien luong thuong nang ca trong dieu tri va phuc hoi chuc nang. Cac bien chung thuong gap sau khi tuy bi ton thuong la:

Roi loan van dong: Giam hoac mat van dong chu dong hai chan (ton thuong doan lung, that lung) hoac ca hai chan va hai tay (ton thuong doan co). Roi loan truong luc co, co cung, co rut, teo co, cung khop, cot hoa lac cho, loang xuong, rong tuy sau chan thuong lam nang them tinh trang van dong cua benh nhan.

Roi loan cam giac: Giam hoac mat cam giac duoi vung tuy song bi ton thuong, dau do benh ly than kinh. Roi loan cam giac lam cho cac bien chung va thuong tat thu phat nhu loet do de ep de xay ra va tro nen ngay cang tram trong neu khong co su cham soc dac biet.

Cac roi loan than kinh thuc vat, roi loan phan xa tu dong, ha huyet ap tu the, tang tiet mo hoi, roi loan dieu nhiet, roi loan dai tieu tien, bien chung ho hap, bien chung tiet nieu, viem tac tinh mach do huyet khoi se lam cho tinh trang benh nhan nang them neu khong duoc cham soc va phuc hoi chuc nang kip thoi.

Can phuc hoi chuc nang mot cach toan dien

Muc tieu chinh cua phuc hoi chuc nang la lam cho nguoi bi ton thuong tuy song co the doc lap toi da trong cac hoat dong song hang ngay, tai hoa nhap voi gia dinh va cong dong.

Ve tam ly: Hau het nguoi benh ton thuong tuy song deu mac cam voi tinh trang suc khoe cua minh, nhieu nguoi thay doi han tinh net tu mot nguoi vui ve sang tram lang, khep kin va bi quan, tu ti. Chinh vi vay, nguoi than va ban be phai quan tam dong vien ho, tao dieu kien cho ho tham gia ket ban voi nguoi cung hoan canh ma da vuon len, cung can co su tham gia cua nhan vien tu van dong dang, nhom nhung nguoi khuyet tat va can bo xa hoi.

Ve tinh trang co the: Phong chong loet da do de ep la mot viec rat quan trong, can su dung dem chong loet (dem hoi hoac dem nuoc), thay doi tu the benh nhan 2 gio mot lan bang cac ky thuat vi the de loai bo de ep, giu cho da vung de bi loet luon kho rao va sach se, phat hien som cac vung da co nguy co loet de kip thoi xu ly, cham soc va dieu tri loet. Huong dan cho benh nhan va nguoi nha mot so ky thuat can thiet de ho co the tu lam.

Cham soc chuc nang tiet nieu bao gom cho benh nhan uong du nuoc (khoang 1,5 - 2 lit moi ngay), dat thong tieu luu trong giai doan choang tuy, sau do la thong tieu ngat quang 4 gio mot lan, huong dan nguoi benh tu thong tieu sau khi ra vien, tap phuc hoi chuc nang bang quang, phat hien va dieu tri som nhiem khuan tiet nieu.

Phuc hoi chuc nang tieu hoa: an du chat dinh duong voi luong chat xo phu hop, uong du nuoc, tap dai tien theo gio co dinh, tap the duc thuong xuyen, huong dan benh nhan tu kiem soat dai tien.

Nguoi benh phai kien tri van dong som co the ngan ngua duoc nhieu bien chung va thuong tat thu cap doi voi nguoi bi ton thuong tuy song nhu loet da do de ep, nhiem khuan ho hap, nhiem khuan tiet nieu, huyet khoi tinh mach sau, teo co, cung khop, co rut bien dang... Chuong trinh tap bao gom ca tap tho, tap ho, tap van dong dung tu the, tap theo tam van dong, tap di chuyen tai giuong, tap di chuyen tu giuong ra xe lan va nguoc lai, tap lam manh co, tap thang bang ngoi tinh va dong, tap di, tap voi cac dung cu tro giup.

Tro lai cong viec: La mot van de vo cung quan trong doi voi nhung benh nhan nay, lam viec va co thu nhap mang lai y nghia rat lon ve tam ly va giup ho kien tri cac bien phap luyen tap phuc hoi cac chuc nang. Chi mot so rat it co the tro lai cong viec cu, con hau het phai tim mot cong viec moi phu hop. Benh nhan can duoc lien he voi cac to chuc xa hoi de duoc huong dan va tao dieu kien. Ke ca nhung gia dinh co dieu kien kinh te van nen cho nguoi benh co hoi tim viec lam phu hop.

(BS. Phan Ngoc Minh- Suc khoe & Doi song)

Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Hỏi Đáp Sức Khỏe >>