Su co suy buong trung som

Thứ năm, 19 Tháng ba 2009, 16:58 GMT+7
>
Su co suy buong trung som Do la truong hop phu nu gap su co buong trung ngung hoat dong qua som hay con goi la suy buong trung som (SBTS) khi chua den tuoi man kinh va con khoe manh.

Cham dut "thien chuc"?

Voi nhung phu nu bi suy buong trung som, kha nang sinh san giam (kho co con) va bat dau nhung dau hieu bat thuong ve chu ky kinh tu truoc tuoi 40. Doi khi xuat hien ngay tu tuoi vi thanh nien, truong hop nay goi la suy buong trung som nguyen phat.

Truoc day, benh nay duoc goi la man kinh som nhung thuat ngu nay khong mo ta dung thuc trang. Phu nu trai qua thoi ky man kinh tu nhien hiem khi thay kinh tro lai nhung nguoi phu nu bi SBTS rat co kha nang co nhung chu ky kinh nua du khong deu. Khong the co thai nhu voi phu nu man kinh tu nhien nhung trong mot vai truong hop SBTS van co the co thai.

Vi hai buong trung khong con hoat dong binh thuong nen rat kho co thai. Cho toi nay, chua co phuong phap dieu tri de cai thien kha nang sinh san cua phu nu. Tuy nhien, cung co khoang 5-10% phu nu SBTS co thai ma khong can dieu tri, tham chi, chuc nam sau moi co thai sau khi da duoc chan doan la SBTS.

SBTS co anh huong xau den suc khoe chung?

Vi nong do hormon giam nen co nguy co phat trien mot so benh sau:

- Loang xuong: Nguyen nhan la do khong con du estrogen de duy tri canxi va cac chat khoang khac o xuong, phong ngua su tieu xuong. Ty trong xuong giam la yeu to chinh dan den benh loang xuong.

- Suy chuc nang tuyen giap trang: Tuyen giap kiem soat su chuyen hoa cua co the va nong do nang luong. Giam hormon tuyen giap anh huong den chuyen hoa va lam cho phu nu co nang luong rat thap, voi nhung trieu chung nhu giam toc do hoat dong cua cac co quan trong co the, tri tue ve the chat va tam tri, hai chan lanh.

- Benh Addison: Day la benh tu mien dich. Cac te bao mien dich le ra bao ve co the chong lai vi khuan xam nhap lai quay ra tan cong cac tuyen thuong than, lam cho tuyen nay khong bai tiet ra hormon co chuc nang chong stress va dieu hoa muoi.

- Benh tim: Tuy rat hiem xay ra voi phu nu tre bi SBTS nhung mot so yeu to co the lam tang nguy co phat trien benh tim ve sau nay. Giam nong do estrogen trong benh SBTS co the lam tang nong do LDL-C (cholesterol xau), nguyen nhan chinh gay ra mang bam va nghen tac cac dong mach, tu do dan den dot quy.

Nong do thap estrogen trong SBTS cung dan den giam nong do HDL-C (cholesterol tot), chat giup ngan can su tao thanh nghen tac o cac dong mach.

Su co suy buong trung som, Y te - thiet bi,

Nhung he luy khac

Mot be gai moi sinh thong thuong co khoang hai trieu nang nguyen thuy o buong trung, du de ton tai cho den khi qua thoi ky man kinh. Tuy nhien, voi phu nu bi SBTS thi khong nhu vay vi co the thuoc ve hai nhom sau:

- Can kiet cac nang noan: Nhung nang con lai o buong trung khong dap ung nua. Cho nen co the khong co cach nao de tao them cac nang nguyen thuy, co the do viec dung hoa lieu phap hay tia xa trong cac lieu phap dieu tri ung thu manh - nhiem sac the X bat thuong hay thieu.

- Roi loan chuc nang cac nang noan: Hoat dong cua cac nang noan khong binh thuong, co the do hien tuong tu mien dich tuc he mien dich tan cong cac nang noan dang phat trien nen lam cho cac nang nay khong the hoat dong binh thuong. Ben canh do nang khong phat trien thanh the vang nhung se khong truong thanh va khong phong noan mot cach binh thuong duoc. Ngoai ra, nguyen nhan co the do lich su gia dinh mac benh SBTS, hinh thai di truyen cho thay SBTS khong hoan toan la benh ve gien.

Bo tay voi SBTS?

Hien nay, khong co phuong phap dieu tri nao phuc hoi hoat dong binh thuong cua buong trung, chi co the dieu tri mot so trieu chung cua SBTS. Mot trong cac lieu phap thuong dung nhat cho SBTS la lieu phap hormon thay the, tuc cung cap cho co the hormon estrogen va nhieu hormon khac ma buong trung khong tao ra duoc. Lam nhu vay, phu nu bi SBTS co the co kinh nguyet hoat dong deu tro lai. Dong thoi con lam giam nguy co bi benh loang xuong. Lieu phap hormon thay the thuong la su ket hop estrogen va progesterone (hoac progesterone tong hop goi la progestin).

Cac thay thuoc khuyen phu nu bi SBTS dung lieu phap hormon thay the den 50 tuoi loi ich cua lieu phap thay the la phong hien tuong tieu xuong o phu nu bi SBTS.

Phu nu co the tu kiem tra bang cach nao?

Neu phu nu biet quan tam den suc khoe sinh san cua minh thi dau tien la thay kinh nguyet that thuong - bieu hien rat hay gap trong SBTS. Phu nu duoi 40 tuoi hay bi mat kinh tu ba thang tro len can duoc do nong do FSH trong mau de xac dinh xem co SBTS o giai doan khoi dau hay da hoan toan ro rang. Neu nong do FSH trong pham vi cua phu nu man kinh thi co the da bi SBTS).

Truong hop kinh nguyet khong deu hay bi mat kinh tam thoi can gap bac si phu khoa de xac dinh nguyen nhan.

Tuy nhien, mot so phu nu bi SBTS cung co nhung trieu chung khac, tuong tu nhu buoc vao giai doan man kinh tu nhien. Nhung con boc nong, va mo hoi ve dem, trang thai de kich dong, kho tap trung tu tuong, it quan tam den tinh duc, dau khi quan he tinh duc, am dao kho, mat kha nang sinh san...

SBTS co the xay ra o phu nu tre tu 15-20 tuoi. O do tuoi 20-30 tuoi la 1/1000. O do tuoi 35 la 1/250. Va o do tuoi 40 la 1/100.

*

(Theo The gioi tieu dung)
Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Tin Sức Khỏe >>