Tay trang rang Con dao hai luoi

Thứ ba, 20 Tháng năm 2008, 14:44 GMT+7
Bom thuoc vao mang truoc khi long vao rang (anh minh hoa)

Cac benh ve rang mieng la noi kho cua dai bo phan nguoi dan nuoc ta, anh huong khong nho den tinh tham my cua “mot goc con nguoi”. Vi vay, co mot ham rang trang dep la niem mo uoc cua nhieu nguoi.

Hien nay, mong uoc nay da tro thanh hien thuc chi trong vong 1 gio voi phuong phap tay trang rang cap toc. The nhung, cung khong it nguoi vi khong tim den nhung co so rang ham mat uy tin nen “giac mo trang rang” vut bien thanh ac mong.

Ruoc hoa vi tay trang rang

Gap chi Kim Oanh - nha o pho Hoang Dao Thanh tai phong kham cua BV Rang Ham Mat TW, chi ke: Cach day khoang 2 thang, nguoi nha chi di Sai Gon ra mua cho chi mot hop thuoc tay trang rang, noi la cua My. Tren vo hop cung nhu to huong dan ben trong deu khong co tieng Viet, chi Oanh cung chi doc duoc vai tu tieng Anh bap bom nhung nguoi nha cua chi khang dinh thuoc nay khong co hai vi ban be cua chi ay dung loai nay nhieu roi, ket qua rat tot.

Tin loi, chi Oanh dung thuoc theo huong dan cua chi nguoi nha. Moi toi truoc khi di ngu, chi lai nho mot it thuoc vao mang dung thuoc (deo vua khit ham) den sang hom sau.

Tuy nhien, dung duoc vai hom chi thay nhuc buot het ham rang, nhai nhung thu hoi cung mot chut hoac do chua la thay buot len tan oc, loi bi sung tay, chan rang chay mau. Di kham, co cam theo hop thuoc, chi duoc cac bac si cho biet: Do thanh phan chat tay trang rang co rat nhieu Carboxyl, chat nay khi lot vao cac ong nga cua rang se gay e buot.

Them vao do, chi Oanh da su dung qua lieu luong khien cho cam giac e buot cang tang len. Khong nhung the, chi da de cho thuoc tay trang rang dinh vao loi, khien loi bi sung, viem gay dau. Tat ca nhung hau qua nay la do chi Oanh da tu y su dung thuoc tay trang rang ma khong di kham bac si, khong theo chi dan cua bac si.

Trong khi do, chi Nguyen Thi Lien (Hai Phong) da tung di tay trang rang cap toc o mot phong nha nhung do thay hieu qua lam trang rang khong duoc nhu y nen mua thuoc ve tay them.

Tuong tu nhu chi Oanh, sau khi ngam thuoc tai nha 2 ngay, chi Lien thay nhuc buot ca ham rang, an gi cung thay dau. Khi di kham chi duoc biet minh da su dung thuoc qua lieu nen lam anh huong den rang.

Benh nhan Nguyen Trung Hai (Ha Noi) thi tim den BV Rang Ham Mat TW boi sau khi dung thuoc tay trang rang, ca ham rang cua anh tro nen xam xit. Tuong mua phai thuoc dom nen anh Hai mang ca vi thuoc den benh vien cho bac si xem nhung khi nghe bac si phan tich, anh moi vo le thu pham la chat Amalgam - mot chat duoc dung de tram rang sau gay ra. Do thanh phan cua Amalgam co bac, thuoc tay la chat oxy hoa nen khi tac dung voi nhau, hai chat nay se tao ra oxit bac co mau nau xam hoac den.

Tay trang rang the nao cho dung?

Theo bac si Hoang Thi Binh Minh - Pho Truong khoa Dieu tri - Benh vien Rang Ham Mat TW: "Thuoc tay trang rang can duoc su dung theo dung chi dinh cua bac si, neu khong co the gay hai cho rang".

Mat khac, khong phai bat ky ai muon cung co the thuc hien tay trang rang boi dieu kien de duoc tay trang rang la rang khong bi hu, sau, vo nhieu hoac co cac mang tram rang lon.

Doi voi truong hop rang nhiem sac, chi nhan tay nhung nguoi co do nhiem tu trung binh den nhe. Ngoai ra, tay trang rang con chong chi dinh trong cac truong hop: Mac cac benh ve rang mieng nhu viem loi cap, rang qua nhay cam, mon co rang, nhung nguoi dang bi benh toan than (nhu benh tieu duong), phu nu dang co thai (vi khi mang thai nuou rat nhay cam)…

Duoi 18 tuoi cung khong nen tay trang rang tai phong nha vi vung tuy, ong nga lon, khi ngam thuoc se ngam nhanh de kich thich tuy hon, e buot rang nhieu hon.

Tuy nhien, viec tay rang dang duoc thuc hien tran lan tai cac phong nha tu nhan. Nhieu bac si tay rang cho bat cu ai co nhu cau ma khong giai thich cho ho ve nhung nguy co co the gap. Nguy hiem hon, nhieu benh nhan tu mua thuoc tay ban san tai cac sieu thi, nha thuoc ve de tay.

Va hau qua tat yeu da xay ra nhu voi nhung truong hop neu tren. Them vao do, neu mua phai thuoc dom, thuoc co thanh phan doc hai thi se rat nguy hiem.

Tai Anh da phat hien nhieu mau thuoc lam trang rang luu hanh tren thi truong co chua chat tay trang doc hai, cam su dung, trong do co chat hoa hoc duoc dung de tay toc den cho nhung nguoi muon nhuom toc vang. Cac chat nay la thu pham gay lo moi, viem loi va kich ung rang (cam thay e buot rang khi an do chua, nong). Mot so san pham thi chua chat lam trang rang cao gap… hang tram lan muc do cho phep.

Chinh vi vay, theo bac si Binh Minh: "Tay trang rang chi duoc thuc hien tai cac benh vien chuyen ve Rang Ham Mat hoac cac phong nha co uy tin. Truoc khi tay trang rang, benh nhan can duoc kham xem co mac benh ve rang mieng khong, neu co thi can chua khoi cac benh nay moi co the tien hanh tay trang rang duoc".

Cac nha si cung can cu vao do den xin cua rang can tay de su dung thuoc co nong do phu hop. De chuan bi tay, nha si dung mot loai chat deo lay dau rang, tao ra mot ham rang gia co kich thuoc va hinh dang giong het ham rang nguoi can tay de lam mang tay.

Benh nhan duoc cao voi rang de lay di cac chat ban va danh bong rang. Sau do, bac si cho thuoc tay vao mang de long vao rang. Benh nhan can deo mang nay 2 - 3 gio moi ngay, trong vong 3 - 4 tuan va co the tu thuc hien o nha. Neu sau khi deo mang vai ngay, benh nhan cam thay e buot rang thi can den gap nha si de duoc cho thuoc lam giam su e buot nay.

Bac si Hoang Thi Binh Minh cho biet: Ngoai tay trang rang tai nha, benh nhan co the lua chon phuong phap tay trang rang cap toc tai phong mach (bang anh sang laser, plasma… ). Benh nhan va cac bac si deu duoc deo kinh de tranh kha nang thuoc ban vao mat. Rang benh nhan duoc cach ly bang dung cu banh mieng thich hop, loi cua benh nhan duoc che phu bang mot loai composite dac biet de khong bi dinh thuoc tay rang.

Tat ca cac rang duoc chieu anh sang laser, co kha nang kich hoat tang tac dung khu mau cua thuoc tay rang. Thoi gian benh nhan ngoi tren ghe lau hay mau tuy thuoc vao muc do sam mau cua rang, thuong tu 30 phut den 1 gio. Tuy nhien, bac si van con to ra nghi ngai rang khi su dung phuong phap nay, do nhay cam cua rang co the tang hon khi su dung phuong phap tay tai nha (do thuoc tac dung nhanh va manh hon duoi anh sang laser).

Ngoai ra, con co phuong phap tay trang rang bang anh sang den plasma. Viec che phu loi va boi thuoc len mat rang giong nhu phuong phap tay rang bang anh sang laser, nhung phuong phap nay khong dung anh sang laser ma dung anh sang cuong do cao de lam tang kha nang xuyen tham cua thuoc qua men rang. Hieu qua tuong duong phuong phap su dung anh sang laser nhung thoi gian ngoi tren ghe rang lau hon, thuong tu 1 - 2 gio va cung re tien hon phuong phap su dung anh sang laser.

Neu khong the lam trang rang bang thuoc tay (do roi vao mot trong nhung truong hop chong chi dinh neu tren), co the chon mot so bien phap khac nhu dap rang bang composite (do ben khoang 2 - 3 nam) hoac boc su. Rang su rat ben nhung chi phi cao, lai phai mai rang cho that nho truoc khi boc. Dap composite re hon nhieu nhung lai de sut, de vo neu khong giu gin, rang cung co ve day hon.

Rang sau tay khong the trang vinh vien

Theo thong ke cua Vien Rang Ham Mat TW, 99,4% dan so Viet Nam mac cac benh ve rang mieng, tap trung vao cac benh nhu viem loi kem theo cao rang, co tui mu quanh rang hoac bi viem loi nhe…

Ty le sau rang o do tuoi duoi 18 la gan 90% (voi 2,84 chiec rang sau/nguoi); tu 33 - 44 tuoi la hon 80% (voi 4,7 chiec rang sau/nguoi) va tren 45 tuoi ty le nay la 90% (8,43 chiec rang sau/nguoi).

Bac si Binh Minh nhan manh: Hieu qua cua ky thuat tay trang rang phu thuoc rat nhieu vao benh nhan. Muc do tay trang duoc bao nhieu la do cau tao men rang, su khoang hoa o rang cua moi nguoi quyet dinh. Vi the, benh nhan khong nen ky vong rang se trang tinh sau khi tay.

Them vao do, moi nguoi co mot do trang gioi han, neu tay nhieu lan ma khong trang hon thi co the la da toi gioi han roi, khong nen tay trang nua. Ngoai ra, khong phai tay trang rang mot lan la xong ma sau khi tay trang khoang 2 - 3 nam, rang van co the bi nhiem mau tro lai. Thoi gian bi nhiem mau lai tuy thuoc vao che do an uong, che do cham soc rang mieng va ban chat rang cua tung nguoi.

Rang bi sam mau co the do tac dong cua nhieu yeu to. Vi du nhu: Khoi thuoc la, nuoc che, ca phe, can mau thuc an, co the do thuoc (nhu Tetracycline), do sang chan gay ran rang va nhiem mau vao cac vet ran. Rang doi mau con do tuoi, tuoi cang cao thi rang cang sam mau; do ham luong cac loai khoang co trong nuoc sinh hoat…

Muc do sang bong cua rang con do Gene quyet dinh nen mot so nguoi co mau men rang sang bong hon nhung nguoi khac. Vi the, de rang lau nhiem sac, benh nhan khong nen dung hoac han che toi da cac loai thuc pham co pham mau hay mau sac dam nhu ca phe, tra, thuoc la…

Bac si Binh Minh cung luu y, moi nguoi deu cho rang khi moc rang moi can giu gin rang nhung thuc ra, chat luong men rang nhu the nao da duoc quyet dinh tu… 1 thang tuoi. Khi do da bat dau thoi ky ngam voi (cho den khi ket thuc giai doan rang sua) de hinh thanh rang vinh vien. Do do, neu ngay tu nho tre da phai chiu nhung tac nhan co the gay hai cho rang, nhat la dung mot so loai khang sinh, co the bi suy dinh duong, viem ruot keo dai… se khong hap thu duoc day du chat dinh duong de hinh thanh ham rang co men rang dep.

Vay nen muon co mot ham rang dep, tre ngay tu luc moi sinh (nhat la thoi ky tu 1 - 12 thang tuoi) can duoc nuoi duong tot, day du chat dinh duong. Can cham soc tu nhung chiec rang sua dau tien.

Mot dieu cung rat quan trong de giu gin rang mieng la danh rang sau cac bua an va nhat la truoc khi di ngu. Dac biet chai rang ky truoc khi di ngu se giup giam nguy co sau rang den 25% so voi chi chai rang 1 lan trong ngay.

(theo GD&TD)

Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Tin Sức Khỏe >>