Vet xuoc vung kin co the gay chet nguoi

Thứ ba, 16 Tháng tám 2011, 14:18 GMT+7
Vet xuoc "vung kin" co the gay chet nguoi

Da co nhieu cai chet dang tiec chi vi nguoi benh coi thuong viec dieu tri som nhung vet tray xuoc o "vung kin", dan den hoai tu tang sinh mon.

Hoai tu tang sinh mon la mot loai benh co ty le tu vong cao. Nhom nguoi duoc xac dinh de gap tai hoa nay la benh nhan tieu duong, nghien ruou, beo phi, xo gan, suy giam mien dich… Tang sinh mon la tu dung mo ta vung da giua biu va hau mon o phai nam, vung da giua am mon va hau mon o phai nu.

Hoai tu tang sinh mon la benh da duoc tac gia Fournier mo ta nam 1883 (Fournier’s gangrene). Luc dau benh Fournier’s gangrene mo ta nguyen nhan xuat phat tu duong tiet nieu va co quan sinh duc ngoai cua phai nam nhung ve sau nguoi ta phat hien them cac nguyen nhan khac xuat phat tu co quan sinh duc nu va vung hau mon.

Thu pham gay hoai tu tang sinh mon

Hoai tu tang sinh mon gay ra do vet thuong hay vet tray xuoc da o vung tang sinh mon, sau do cac vi trung se xam nhap qua vet thuong hay vet tray gay ra tinh trang pha huy da, mo duoi da, can co va co vung tang sinh mon.

Do nam o vung duoc che kin qua nhieu lop vai it thong thoang va am uot, neu khong chu y ve sinh (vi ly do nghe nghiep hay thieu hieu biet) thi day la moi truong sinh song cua nhieu vi khuan, khi co vet thuong hay vet tray xuoc de bi nhiem trung.

Vi khuan gay tinh trang hoai tu tang sinh mon thuong la loai vi khuan yem khi, vi khuan sinh mu nhu: streptocoque, staphylocoque, pseudomonas, staphylocoque aureus khang methicillin, nam…

Dac diem cua hoai tu tang sinh mon la gay tinh trang hoai tu dai can nong o vung tang sinh mon, toc do hoai tu nay rat nhanh, tu 2 - 3cm/gio va tu do lan nhanh den biu dai va duong vat. Toc do hoai tu nay neu khong ngan chan se an lan len vung ben, lam hoai tu ca vung ha vi.

Nguyen nhan gay tinh trang nhiem trung thuong xuat phat tu: co quan sinh duc nam (do lam thu thuat o nieu dao nhu dat thong tieu, nong nieu dao, chan thuong giap nieu dao, sau phau thuat tiet nieu, chich ma tuy vao tinh mach tren duong vat...); co quan sinh duc nu (apxe tuyen Bartholin, nhiem trung sau say thai, pha thai, phau thuat vung am dao…); hau mon (sau phau thuat o vung hau mon, hien nay gap nhieu nhat o benh nhan dieu tri tri ro theo kinh nghiem dan gian nhu boi thuoc, dap la thuoc…)

Khoi phat tu nhung con ngua vung kin

Trieu chung de phat hien hoai tu tang sinh mon thuong bat dau voi cac trieu chung am tham nhu ngua va kho chiu o co quan sinh duc ngoai, sau do dan den con dau du doi vung co quan sinh duc ngoai.

Tien trien cac trieu chung theo cac thoi ky nhu sau: trieu chung bao truoc (sot va lo do xay ra trong vong hai den bay ngay); dau du doi o vung co quan sinh duc ngoai kem theo phu ne da vung da tang sinh mon; dau tang dan o vung co quan sinh duc ngoai kem theo nhung not man do da vung da tang sinh mon; xuat hien cac vet sam den da va tieng lep bep duoi da vung da tang sinh mon; vet hoai tu xuat hien o vung da tang sinh mon va mu chay ra tu cac vet thuong.

Neu khong dieu tri kip thoi se dan den choang nhiem trung, nhiem trung huyet va hoai tu lan rong ra khoi vung tang sinh mon den vung bung duoi.

Tinh trang hoai tu tang sinh mon rat de phat trien o nhom benh nhan co nguy co cao nhu tieu duong (hon 60%), nghien ruou, lon tuoi, suy dinh duong, suy giam mien dich (HIV), beo phi, uong thuoc corticoid keo dai, xo gan, benh ung thu bach cau…

Benh thuong xay ra o tuoi tu 30 den 70, nhat la nguoi tren 70 tuoi, o tre em co it hon nhung neu xay ra thi thuong gap o tre nhu nhi duoi ba thang tuoi. Ty le benh xay ra o phai nam gap muoi lan phai nu.

Can phat hien som va phong ngua

Hoai tu tang sinh mon la loai benh nang, co ty le tu vong rat cao (4 – 75%) neu phat hien muon va khong dieu tri kip thoi. Ngay ca khi duoc chua lanh thi cung de lai di chung nang ne.

O Viet Nam, do thieu hieu biet nen nhieu nguoi dieu tri cac benh vung hau mon nhu tri, mach luon bang dap la thuoc, boi thuoc khong co nguon goc ro rang, chich thuoc lam rung tri… gay nhiem trung vung tang sinh mon, dan den hoai tu, nhiem trung huyet, rat de tu vong hay de lai di chung nang ne khong hoi phuc.

Dieu tri loai benh nay thuong rat kho khan do phai dung cac khang sinh the he moi va lieu cao tren benh nhan co suc de khang kem do bi benh man tinh (tieu duong, beo phi, xo gan, nghien ruou, suy giam mien dich…) Neu phat hien som tinh trang nhiem trung, se phau thuat rach thao mu va dan luu mu tranh lan rong vet hoai tu.

Chinh vi vay phong ngua va phat hien som benh la rat quan trong. Khong nen coi thuong cac vet thuong hay cac vet tray xuoc vung tang sinh mon o nhom nguoi co nguy co cao vi hoai tu tang sinh mon nam o vung kin dao, neu khong chu y tham kham ky se de bo sot thuong ton, den khi phat hien thi da muon.


(Theo Sai Gon tiep thi)

Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Giới Tính >>