Tram tro cay canh trieu nam tuoi

Thứ ba, 30 Tháng mười một 2010, 18:34 GMT+7
Tram tro cay canh trieu nam tuoi
Chiem nguong cay canh trieu nam tuoi
Toi nhu muon them mot lan quy lay cai su nhiem mau than thanh cua dat troi, khi duoc nhin tan mat, so tan tay vao cai cay canh hoa da do.

Cam giac dau tien la khong tin noi, lam sao lai co cai “cay” bang da ma lai that tha den vay, lai giong cai cay hon ca nhung cai cay ma toi van hang thay tren the gian nay den vay. Chi co mot dieu khac: Toan bo than, re, canh la, hoa qua, tung gan la, tung van tho cua cai cay do da va dang hoa da. Go vao keu coong coong, tung cai la bien thanh nhung mieng “la da” dich thuc.

Tram tro cay canh trieu nam tuoi, Tin tuc trong ngay, cay canh, trieu nam, bao vat, cay quy, vo gia

Cay hoa thach duoc tim thay o Thanh Hoa

PGS-TS Trinh Danh nguyen Giam doc Bao tang Dia chat Viet Nam, mot chuyen gia dau nganh, nguoi danh tam huyet ca doi minh cho nghien cuu hoa thach va du an thanh lap cac khu bao ton, cac cong trinh dia chat cua nuoc ta - da hon mot lan vao tan xu Thanh muc so thi cai “cay” do. Vi rat than trong, ong Danh chi co the dua ra nhung phong doan ban dau: Cai “cay” nay la mot tac pham cua tu nhien (khong phai do con nguoi lam ra), no co the co nien dai den hang trieu nam, ong da di nhieu, nghien cuu nhieu, cung chua bao gio gap mot cai cay hoa da tuong tu.

Di xem… tuong tam!

Ong Hoang Van Ngoc nam nay 56 tuoi, nha o huyen Ba Thuoc, tinh Thanh Hoa. Hai vo chong la can bo lam nghiep huyen ca mot doi. Que ong von van bat ngan rung gia va da nui. Me vo ong de duoc 16 nguoi con. Sau gan 30 nam lam re, ong Ngoc van dua la: Chua the nao nho het ten nhung nguoi anh chi em ruot thit cua vo. Giua khon kho va hoang vu cua thuong du xu Thanh, nguoi dan ong nho tho, tinh ranh do cu quay sang me cay canh va da canh. Mot niem dam me hon nhien, chu chang phai ban buon gi.

Tram tro cay canh trieu nam tuoi, Tin tuc trong ngay, cay canh, trieu nam, bao vat, cay quy, vo gia

PGS-TS Trinh Danh den huyen Ba Thuoc, tinh Thanh Hoa nghien cuu "cay da" duoc coi la vo cung ky la (nguoi dung o bia phai anh la ong Ngoc - chu so huu "cay canh trieu nam tuoi")

Den mot ngay co tin nong tu phuong san da canh bao ve. O xa Hien Kiet, huyen Quan Hoa, cach nha ong Ngoc nhung 70 cay so, ben bo song Ma, giap tan xu so cua nguoi Mong Muong Lat, co cau chuyen ky la nhat ma dong bao Thai noi nay tung duoc nghe. Ben bo song, mot pho tuong da linh thieng, cu ban dem thi tuong roi xuong song nam ngam nuoc, sac da den kit lai. Mat troi len, ban ngay, tuong lai dung day, trang nghiem, trang lop, nhin xuong dong song...

Von tinh hieu ky, ong Ngoc ben com nam muoi vung, them vai khau banh mi, tim len khuc song do rinh rap. Ngu tai hang nui cho doi... gio phut linh thieng. Ba con hoi, ong noi minh la thay phu thuy len de “xin lenh” don cu tuong ve tho phung o nha. Cang cho cang thay mat hut. Ong Ngoc tiec nuoi: “Ba con nguoi Thai o Quan Hoa that tha lam. Ho noi cai gi la chinh xac, chi co dieu, toi chua co duyen nen toi chua gap duoc ngai (tuong)”.

Tram tro cay canh trieu nam tuoi, Tin tuc trong ngay, cay canh, trieu nam, bao vat, cay quy, vo gia

Mot cai la dang hoa da dinh o ngang than cay, go vao keu va cung nhu da, nhung giua la van co co vet vo, o do khoang chat va la cay con mem va vun nhu cay rung dang ai muc...

Lai noi chuyen di vao hang ben bo song Ma phuc kich tuong. Khi da an het com nam, banh mi cung cung chang con cai nao, ong Ngoc chan nan toan bo ve. Chot nghe nguoi dan duong ke: Cai hang ong dang dung, mua nuoc can thi ho cua hang ra, chu mua lu, nuoc gao reo, cua hang nam duoi bung con song hung du. “Song Ma gam len khuc doc hanh” la cho nay day. Ong quyet dinh cam den pin, men theo hang toi vao cho no giong du son du thuy.

Tram tro cay canh trieu nam tuoi, Tin tuc trong ngay, cay canh, trieu nam, bao vat, cay quy, vo gia

Ngay ca khi hoa da, cay cung van "dau" qua nhu thuong. Can cu vao cac quan sat duoc tu "canh la hoa qua bang da" do la buoc dau du doan duoc ho va loai cua thu cay nay

“Diep vien 007” bat dac di

Chot anh den pin cua ong Ngoc sung lai truoc mot cai gi nghenh ngang dung an ngu loi di. Troi, mot con yeu tinh bang da? Khong phai, mot cai cay phu day reu moc? Ong Ngoc va nguoi dan duong so vao, go thu, thi tieng “la cay” keu coong coong nhu chuong khanh. Cai cay bang da u? Ong soi ky, no cao gan 3m, canh, tan, re, la, hoa, qua, cai gi cung bang da. Nhieu cai la sac nhu duoc mai rua, tu hinh dang den gan la, tho cay deu khong lan di dau duoc. Co cai la dang o giai doan hoa “da”, no con chat xo xam ngoet, so vao con vun bot nhu chiec la rung ai muc. La qua, nua doi nguoi yeu kinh thien nhien, tung vao hang ngan cai dong tren xu so nay, ong Ngoc tung thay mot cai cay bang da bi “dong bang” trong trang thai tuoi tot (la chua rung, hoa dang no, qua dang dau) nhu the nay.

Tram tro cay canh trieu nam tuoi, Tin tuc trong ngay, cay canh, trieu nam, bao vat, cay quy, vo gia

Cay canh trieu nam duoc trung bay trong tu kinh

Ong da giau kin phat hien nay, vuot song Ma, phong hon 70km ve que, goi hai dua con cua minh ra, thi tham, cam cua da len duong. Ho lai xin than linh, rang con xin ruoc “ngai cay da” nay ve nha trung bay. Cay da dai dung 2,7m, tu re len den chop la tren cung. Chi tiec, mot co con gai, mot cau con trai, lai them ong bo ngoai ngu tuan hom hem, “bo tam” cua den ngang chung thi cay da ky la bi gay. "Cu" gay lam ba manh, phan dau cao may chuc xangtimet con kha nguyen ven, voi canh la, re bam ven than, hoa qua ro rang. May khuc sau thi la cai than cay (giong cai cay hon ca cai cay) bang da, ong Ngoc quyet dinh ghep, dung “cac cu” vao mot phom chau canh lam... hon non bo.

“Cay canh” chua tung thay kia thi duoc giau kin trong nha. Bay gio, du chua co nha khoa hoc nao den nghien cuu, trong dau bo con ong Ngoc da nghi den mot bau vat vo gia, mot tai san hang trieu dola (nhu ong tin va phat gia). Nhung roi tieng lanh don xa, so nguoi ri tai nhau keo den nha ong cung nghin nghit, nuom nuop. Co khi nua dem, co khi to mo sang ong Ngoc van phai day pha nuoc, moi thuoc dam nguoi la.

Tram tro cay canh trieu nam tuoi, Tin tuc trong ngay, cay canh, trieu nam, bao vat, cay quy, vo gia

Tram tro cay canh trieu nam tuoi, Tin tuc trong ngay, cay canh, trieu nam, bao vat, cay quy, vo gia

Tram tro cay canh trieu nam tuoi, Tin tuc trong ngay, cay canh, trieu nam, bao vat, cay quy, vo gia

Cay quy khoe minh

Trong can nha lop la co o Ba Thuoc, cu da ruoc tu hang nui Hien Kiet nhieu khi phai duoc nguy trang kin, de phong dao chich. Ong Ngoc chang dam di dau xa, bo ca co ban xom mac de o nha, uong tra, hut thuoc, vua thuong thuc ve dep cua cay da, vua la de nai lung ra bao ve. Nan tiep khach tham quan khien ong Ngoc va vo con kiet suc.

Ho ben dem giau cay da di, ai hoi bao la da ban roi. Nguoi mua, sau ca nam ong Ngoc keu “ban roi” van deo bam, duong nhu ho biet la ong Ngoc noi thac nhu vay thoi. Co khi ong Ngoc va nhung nguoi than tin phai mang cay da ra “chay loan” nguoi Ha Noi, chu cai nha lop tranh chac gi da an toan. Co khi phai di chuyen, dong long kinh de bao ve, co khi manh dan dem ra trung bay nhu nhan dip nghin nam Thang Long - Ha Noi thang 10.2010 vua roi. Trung bay duoc mot ngay ruoi, thay nhieu nguoi xem qua, nhieu nguoi doi mua qua, ong Ngoc lai than trong khenh cay ve.

Ong bao, lau nay, ong phai song cai doi “diep vien 007”, than trong tung buoc di, tung cau noi, bi mat lap lung tung chi tiet ve cay da. Khi phong su “Pha rung trieu nam tuoi” viet ve tinh trang khai thac hoa thach bua bai o khu vuc dau tich nui lua Chu A Thai (tinh Gia Lai) duoc dang tai tren Bao Lao Dong, Thu truong Bo Tai nguyen - Moi truong Nguyen Xuan Cuong da yeu cau thanh lap doan kiem tra, di khap noi, thanh tra lai toan bo so phan cua cac di san dia chat quy bau o nuoc ta.

Doc duoc thong tin ve hoa thach va nhung van de dat ra nay, ong Ngoc da cho nguoi tam phuc de dat lien lac voi chung toi voi mong muon hoi them tu lieu. Sau may lan “nem da do duong”, mot buoi sang, ong Ngoc da quyet dinh gap toi, ong dem theo ca nguoi ba con va co con gai dang la giao vien rat sac sao cua minh... di ho tong, khi ca nhom da cam thay an toan thi ong moi cho toi di xem cay canh duoc khoe la “trieu nam tuoi”.

Cau chuyen chua tung thay

PGS-TS Trinh Danh cung duoc ong Ngoc biet den, khi xem kenh VTV2 cua Truyen hinh Viet Nam, thay “cu” di suot... 6 tap phim de tim hieu, ton vinh ve dep cua cac di san dia chat Viet Nam, dac biet la cac vung hoa thach nhu Cuc Phuong, Tay Nguyen, Lang Son; vi toi (nguoi viet bai) co tham gia lam bo phim tren, nen ong “diep vien cay canh” moi thay du niem tin moi toi va ong Danh cung di tham cay. Di tu Ha Noi, vuot may tram cay so vao Ba Thuoc, cai cay ky la duoc khenh ra tu trong buong toi. PGS Trinh Danh ngo ngang.

Tram tro cay canh trieu nam tuoi, Tin tuc trong ngay, cay canh, trieu nam, bao vat, cay quy, vo gia

Tram tro cay canh trieu nam tuoi, Tin tuc trong ngay, cay canh, trieu nam, bao vat, cay quy, vo gia

Khi nhung buc anh ve “cay hoa da” cung duoc toi chuyen qua email cho PGS-TS Nguyen Lan Cuong - nha khoa hoc voi rat nhieu “chuc danh”, trong do co “Pho Chu tich Hoi Co sinh dia tang Viet Nam"; ong Cuong da chia se hinh anh voi nhieu nha khoa hoc co quan tam, roi nhan dinh: Tac pham nay la cua troi dat sinh ra, tuy nhien, ong than trong hon ve nien dai cua no. “Tuoi cua no co the tre hon” nhieu, tuy theo nhung dieu kien hinh thanh trong cac boi canh khac nhau.

TS Vu Cao Minh - nguyen Pho Vien truong Vien Dia chat - sau khi tim hieu buoc dau ve cai cay, thi khang dinh: Co che de da voi hoa tan trong hang dong (tham chi ca cac dong suoi chay tu hang dong ra) phu len cai la, cai cay, khuc xuong dong vat roi bien chung thanh dang da, thi tuong doi pho bien, co the ly giai duoc. Tuy nhien, mot cai cay bi hoa da tron ven nhu o nha ong Ngoc thi ong Minh va cac dong nghiep, ban be nghien cuu ve co sinh hoc cua ong cung khang dinh la chua tung gap bao gio.

Chung ta tung co cac dang “bao ton thuc vat” hoa da nhu cac bao tu phan hoa nam trong da, cac hoa thach hat, qua, cac cay go lon, cac canh rung nguyen sinh tu nhieu trieu nam truoc bi vui lap roi dan da chat thuc vat von co cua thuc vat bi silic hoa hay cacbonnat hoa. Tom lai la vi bi vui duoi long dat, trong long da, trong dung nham nui lua, cac loai thuc vat kia da “hoa da”. Thuong no chi la nhung khuc go, cay go voi canh nhanh, hoac cung lam la mot tau la co kha nguyen ven nhu o My hoac Trung Quoc da cong bo. Neu dung nhu ong Ngoc mo ta ve qua trinh “cua cay” khoi hang toi nhu tren, thi viec co ca mot cai cay tron ven hoa da do, that su la chua tung thay.

Tram tro cay canh trieu nam tuoi, Tin tuc trong ngay, cay canh, trieu nam, bao vat, cay quy, vo gia

Chieu dai la cay

Sau khi nghien cuu ky cai cay ke tren, mot chuyen gia dia chat khang dinh voi chung toi: “Thuc chat thu “da” bao ben ngoai roi bien cai cay kia thanh “cay da” nguyen ven nhu ngay nay, no khong phai la da voi. No la mot thu bun voi (nguoi Trung Quoc goi la tuyen hoa). Se can phai nghien cuu them o thuc dia cai hang do, xem co cay nao nhu the nay nua khong, vi tri hang cho thay them dieu gi khong. Tam thoi co the ly giai, cai cay nay von moc trong hang khi hang co anh sang, hoac moc tren dinh nui ma tran hang bong bi thung, cay roi xuong long hang.

The roi, cay do no cu bi bun voi nho xuong hang trieu nam rong, thu “bun da” nay cu bao phu dan, xam chiem dan cac chat cua loai thuc vat, de bien no thanh dang “da” nhu ngay nay. Co the hinh dung, bun voi “thach nhu” cu dan dan khoac tung lop ao “da” cho cai cay duoc dat troi tinh co tien hanh “da hoa” tu khi dang song kia”.

Truoc sau, nhung nha khoa hoc, dia chat ma toi va ong Ngoc rut re chia se tai lieu ve cai cay da kia, ai cung sung so: Mot cai cay hoa da toan ven, dep chua tung thay. Voi tat ca su than trong cua minh, nguoi viet chi xin dua ra nhung “du lieu” that tha nhat, moi phan xet xin duoc nhuong cho cac chuyen gia.

(Theo Lao Dong)
Viet Bao
 
Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Trầm trồ cây cảnh triệu năm tuổi
Các tin khác:

Xem tiếp ...

Tin xa hoi