40 nam tham sat My Lai qua bao chi the gioi

Chủ nhật, 16 Tháng ba 2008, 10:39 GMT+7

Nhieu to bao uy tin quoc te AP, AFP, Time… da viet ve le ki niem tham sat My Lai voi su nhac nho ve toi ac chien tranh va niem hi vong ve hoa binh va tranh sai lam trong qua khu.

To Time viet, nhung nguoi song sot sau tham sat My Lai va mot vai nguoi My tung tham chien va truc tiep xa sung trong cuoc chien, tat ca nhung le ki niem ve toi ac khung khiep ay deu quan trong. Nhung le ki niem thu 40 nay co ve dac biet cap thiet doi voi mot mot vai nguoi My, nhung nguoi den de tuong niem ve vu tham sat.

40 nam tham sat My Lai qua bao chi the gioi
Nhung hinh anh nay da gay soc cho toan the gioi vi tinh chat tan bao, phi nhan tinh cua mot toi ac chien tranh.
Tai My Lai, nhieu thanh vien cua quan doan Charlie da tan sat 504 thuong dan vo toi, bao gom ca phu nu, tre em va nguoi gia khong he duoc vu trang.

Doi quan My nan long den My Lai voi nhiem vu “tim va diet”, tim kiem du kich Viet cong. Mac du khong he co mot bao cao nao ve phan ung cua ke thu, quan doi My bat dau giet hai dan lang nhu nga ra va cham lua dot nha ho.

Su viec gay soc doi voi nguoi My va xoi mon su ung ho doi voi cuoc chien.

Tap chi Time dan loi ba Do Thi Buong, 67 tuoi da thoat khoi vu tham sat 40 nam truoc trong khi me ba da bi ban chet trong vu tham sat: “Chung toi chi muon hoa binh. Chung toi khong muon bat ki mot dieu tuong tu xay ra o bat cu noi nao tren the gioi. Moi nam khi ngay nay den, toi luon cam thay dau buon va nho toi me toi”.

Trong bai viet cua AP, tac gia da nhac den ba Ha Thi Quy, 83 tuoi, mot trong nhung nguoi song sot sau vu tham sat. Ba da phai dau tranh de vuot qua duoc long cam phan va han thu trong suot 40 nam qua. Mot trong nhung thanh vien cua quan doan Charlie da ban vao chan ba, giet me, con gai 16 tuoi va con trai 6 tuoi cua ba.

Ban than chong ba sau do cung chet do bi thuong trong vu tham sat. Mot nguoi con trai khac da bi thuong o tay va chan sau khi bi ban vao ngay hom do.

Ba Quy song sot nho duoc che kin duoi nhung xac chet cua hang xom. Ba khong con bat cu hinh anh nao cua nhung nguoi thuong yeu vi quan doi My da dot nha ba.

AP dan loi ba Quy “Chinh phu My nen chap dut tien hanh nhung cuoc chien nhu da tung lam o Viet Nam. Cac con toi vo toi nhung nhung binh linh My da giet chung”.

Nhung buc anh o bao tang My Lai cho thay nhung phu nu va tre em nam trong vung mau va guong mat khung khiep vao thoi khac ho bi tan sat. Nhung nguoi linh My dung bat lua cham nhung ngoi nha trong lang.

Hang thong tan AP cung tuong thuat cuoc gap go cua Do Ba va an nhan cuu mang Larry Colburn trong le ki niem 40 nam vu tham sat. Co qua nhieu su thay doi dien ra tu lan gap go dau tien. Nuoc My va Viet Nam, nhung cuu thu da tro thanh ban be va phat trien moi quan he thuong mai manh me, ong Ba noi. “Toi vui mung thay Viet Nam va My tro thanh ban be. Nhung toi van ghet nhung ke da giet me, em trai, chi gai toi”.

Cac hang thong tan, to bao va tap chi deu dan cau chuyen tham sat My Lai toi nhung gi dang dien ra tai Iraq. Theo to Time, vu tham sat nhac Lawrence Colburn va cuu binh Mike Boehm toi nhung hinh anh ve su tra tan o nha tu Abu Ghraib o Iraq nam 2005.

“Chung ta cho rang da hoc tu sai lam lich su, nhung chung ta tiep tuc pham lai loi lam do”, Corburn noi. “Do la li do tai sao My Lai lai dac biet quan trong vao thoi diem nay”.

Boehm to chuc rat nhieu chuong trinh nhan dao tai tinh Quang Ngai. Ong da tra lai vao dip ky niem 30 nam su kien My Lai va van dang giup to chuc le ki niem nam nay.

“Neu theo doi cuoc chien o Iraq, ban se thay khong co gi thay doi. Tai My Lai cung nhu Abu Ghraib da co nhung hanh dong mat nhan tinh doi voi ke thu cung nhu chinh binh linh My”, Boehm noi.

Vu tham sat My Lai theo loi ke cua cac nhan chung:

Pham Thanh Cong, phu trach khu chung tich Son My:

Sang 16/3, khi tieng phao noi, ca gia dinh deu rut xuong ham tranh phao nhu moi khi. Gia dinh gom sau nguoi Cong, me va cac chi. Hai linh My da trang buoc den chia sung xuong ham me keo ca dan con nho len trinh dien mot cach cong khai, dung chan dap nguoc ca gia dinh te nhao vao ham va tung ngay luu dan xuong. Ca gia dinh tan xac, chi rieng Cong bi thuong nang va thoat chet do than the me va cac chi che cho...

Luc ay toi da 11 tuoi. Phut giay ay khong bao gio quen ke ca khuon mat lanh lung cua hai nguoi linh My. Neu bay gio ho xuat hien o day, toi van nhan ra”.

Do Thi Chuc, nguoi thoat chet trong vu tham sat:

Toi khong nho gi het ngoai nhung nguoi dan lang bi giet. Mau chay khap moi noi. Ca nhung linh My da trang ca nhung linh My da den deu ban, giet. Ho ban bua nhung cai dau lam doi va rat nhieu linh My tren nguoi dinh nhung manh thit. Ho da giet cua toi mot dua con gai 24 tuoi va mot dua chau nho 4 tuoi.

Trung si Micheal Bernhugh

Linh cua Caley ban nhu vai dan vao ngoi lang, nhung chang thay mot ai ban tra. Toi co mat o do du lau de khang dinh nhu the. Toi di toi truoc va thay nhung linh do dang lam nhung chuyen ky la. Thu nhat: Ho phong hoa nhung can nha choi la va cho nguoi trong do chay ra va ban loan xa vao ho. Thu hai: Ho di thang vao cac can nha va ban chet nguoi o trong do. Thu ba: Ho gom nguoi thanh nhom roi ban chet het.

…Toi thay toan linh ban mot qua M-79 vao mot nhom nguoi van con song. Nhung viec ban giet hau nhu da hoan tat voi mot khau lien thanh. Ho ban dan ba va tre em cung nhu moi nguoi khac

… Chung toi khong bi ton that gi. Nhu bao ngoi lang khac o Viet Nam, o My Lai la nhung ong gia, dan ba va tre con. Toi khong nho minh co nhin thay mot nguoi dan ong nao trong do tuoi cam sung duoc o khap ngoi lang do, du con song hay da chet. Tu nhan duy nhat toi thay la mot nguoi co 50 tuoi.

Herbert Carter, mot linh My da tu ban vao chan de khoi tham gia cuoc tham sat:

Toi thay mot cu gia dung giua ruong lua vay tay than thien. Nhung linh My ha sat ngay. Toi chang thay mot Viet cong nao ca, chi toan nhung nong dan chay ra khoi tup leu, bi dot va bi ban chet.

Binh si Paul David Meadl:

Co mot ong gia nup trong ham tru an. Ong ta ngoi co rum lai trong do. Mot ong gia rat gia. Vien trung si David Mitchell gao len: "Giet no di!". The la mot ai do giet ong gia.
Chung toi lua dan ong, dan ba, tre so sinh ra giua lang, mot lang tro troi nhu mot hon dao nho. Trung uy Calley xong toi va noi: "Cac nguoi co biet phai lam gi voi ho khong"?. Roi ong ta bat dau xa sung ban ho va ong ta bao toi cung phai ban. The la toi nhet bon bang dan vao khau sung M16 cua toi, co tat ca 68 vien va toi ban thang vao ho, toi da giet khoang 10-15 nguoi.

Jay Roberts, phu trach thong tin cua dai doi Charlie:

Co mot top phu nu va mot be gai chung 13 tuoi mac bo do mau den bi dan toi. Mot nguoi linh giang lay co be trong khi nhung ten khac giu chat co be cho han tut quan ao co be ra. Han bao: "Hay xem no nhu the nao nao!". Mot ten noi: "Tao dang nong day!". Trong khi bon ho giat bo quan ao co be, xung quanh tat ca boc chay: nhung can nha, nhung xac chet. Nguoi me cua co be xong vao de bao ve dua con. The la mot ten linh da ba ay nhieu cu va mot ten khac tat ba rat manh.

Ho chi dung khi Haeberle, mot phong vien anh, chay toi de chup mot kieu anh. Ho cu xu nhu tat ca do la chuyen binh thuong. Roi mot ten noi: "Bay gio chung ta lam gi?". Mot ten khac tra loi: "Giet no di!". Toi quay mat cho khac. Roi toi nhin thay nhung phu nu, co be va ca lu tre con deu chet.

Nhung nhan chung (co den hon 500 nguoi) qua hon 23.000 trang loi khai truoc cac uy ban toa an da cung vach ro mot su that ve vu tham sat. Phien toa xet xu trung uy W.Calley, nguoi bi xem la thu pham chinh thuc, da duoc goi la "phien toa dai nhat, lon nhat va dau don nhat cho nuoc My" trong the ky XX nay.

Ron Haeberle, phong vien anh thuoc dai doi Charlie, nguoi cong bo nhung tam hinh nay tren to Life hon 1 nam sau vu tham sat:

Thap thoang mot bong phu nu, roi cai dau xuat hien phia sau hang rao. Dam linh het len roi ban vao co ta va nguoi phu nu nga xuong bi moc vao mot cai coc. The la cai dau cua nguoi phu nu ay tro thanh diem ngam, ho ban vao cai dau, co the thay xuong so vang ra tung manh. Toi khong tin vao mat minh nua. Doc con duong mon chung toi gap hai dua tre: mot dua len bon va mot dua len nam, toi doan vay. Mot nguoi ban vao dua tre nho hon va dua tre lon hon lao vao de che cho cho no. Ten nay nha sau phat dan vao nguoi thang be.

Sau do chung toi gap mot nguoi dan ong voi hai dua tre khac, chung be ti xiu, mot be trai va mot be gai. Nhung tay sung no sung va cat ho ra lam doi. Dua be trai bi thuong vao canh tay va cang chan. Thang be nhao ve phia chung toi trong su that dam kinh hoang, nguoi no day mau. Toi qui goi de chup anh thang be va mot nguoi linh cung qui goi canh toi de ban no. Phat dau tien hat ngua thang be ra phia sau, phat thu hai hat tung no len cao, den phat thu ba thang be roi xuong.

Ban xong ten nay bo di dung dung. Khong co mot chut bieu hien nao tren bo mat cua han ta, khong co mot chut the hien nao tren guong mat cua tat ca nhung nguoi linh My. Ho pha huy, giet hai voi mot ve hoan toan than nhien, voi ve cua nguoi dang lam mot cong viec binh tam".

  • Phuong Loan (tong hop)

Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Tin Thế Giới >>