Toi ac diet chung Khmer Do chuyen gio moi ke

Thứ tư, 06 Tháng chín 2006, 11:05 GMT+7

Youk Chhang quy goi ben rang cay thot not dang sau mot ngoi chua heo lanh, hoi nhe nhang \'\'Lam sao mot nguoi nhu Sous Thy lai la mot phan cua co may giet nguoi Khmer Do\'\'.

> Chan dung ten do te Khmer Do Ta Mok

> Muon con hon khong

Toi ac diet chung Khmer Do: chuyen gio moi ke
Tren canh dong chet tai Campuchia.

Sous Thy ngoi xom ben canh anh. Va o cai noi yen tinh va rieng tu nay, nguoi nong dan suong gio 45 tuoi dan dan tiet lo nhung bi mat ma ong giu kin trong suot 1/4 the ky qua.

Vang, ong noi ong la mot nguoi giu ho so tai nha tu Tuol Sleng, noi co it nhat 14.000 nguoi chet duoi thoi Khmer Do tu 1975 den 1979. Vao giai doan kinh hoang do, tong cong co toi 1,7 trieu nguoi Campuchia mat mang.

Ong duoc tuyen khi con la mot thieu nien, khong biet gi ngoai nhung canh dong lua xung quanh. Ong da co nhung nam thang o nha tu khet tieng tren, nghe thay nhung tieng keu thet cua tu nhan bi tra tan, tat ca khien cuoc song cua ong tro nen khiep dam.

"Moi ngay, toi deu so roi minh co the cung se bi bat nhu nhung nguoi khac. Va neu anh bi bat, chac chan anh se bi giet\'\', Sous Thy cho biet.

Youk Chhang lang le lang nghe va ghi chu ma khong dua ra bat ky nhan xet gi. Anh tre hon Sous Thy vai tuoi va cung tung la nan nhan cua Khmer Do. Anh thieu chut nua bi chet doi va mat nhieu nguoi than.

Gio day, trong mot nhiem vu ca cong va tu, Youk Chhang dang co gang lap ghep lai ky uc ve nhung nam thang do de lap ho so ngay ca khi khong the hieu noi - ve mot quoc gia lam the nao co the tu huy hoai minh bang su tan bao nhu vay.

Youk Chhang, 45 tuoi, lanh dao Trung tam tu lieu Campuchia, mot to chuc tu nhan trong thap ky qua da thu thap duoc 600.000 trang ho so, 6.000 buc anh va 200 bo phim tai lieu ve thoi Khmer Do.

Voi kinh phi chu yeu do Chinh phu My va Thuy Dien cung cap, moi dau chi co Youk Chhang va mot nhan vien, gio day Trung tam tu lieu Campuchia da co toi 50 nguoi. Trung tam da dinh vi duoc khoang 20.000 ngoi mo tap the, 189 nha tu, 80 dai tuong niem, va ghi chep lai 4.000 cuoc phong van voi cac cuu can bo Khmer Do.

Ke tu khi gap Sous Thy 10 nam truoc tai mot ngoi lang khong xa Phnom Penh, Youk Chhang da ghi duoc nhieu cau chuyen cua cac cuu quan chuc Khmer Do co le hon bat ky ai khac.

Va, anh nhan ra rang, nhung nguoi nhu Sous Thy va nhung nguoi giong anh deu co the de dang chuyen cho o.

"Ho la chung toi, va chung toi la ho\'\', anh noi trong mot cuoc phong van ngay tai van phong cua minh o Phnom Penh, noi treo nhieu tam anh ca cua nan nhan va nhung ke giet nguoi.

Toi ac diet chung Khmer Do: chuyen gio moi ke
Toi ac da man cua Khmer Do trong nha tu Tuol Sleng.

\'\'Ho la mat xau cua chung toi. Toi ac do con nguoi pham phai, nhung nguoi giong nhu toi\'\'.



Vao thang 7, toa an xet xu Khmer Do do LHQ bao tro chinh thuc nham chuc va bat tay vao qua trinh dua cac cuu lanh dao Khmer Do ra truoc vanh mong ngua.

Youk Chhang da chuyen giao hang tram nghin tai lieu, ho so de lam bang chung chinh tai toa, co the se dien ra vao nam sau.

Anh khong may cam tinh voi nhung nha lanh dao tu man, tu phong cua che do Khmer Do, nhung nguoi hien dang song tu do tai Campuchia, dong thoi la nhung doi tuong cua cuoc dieu tra. Tuy nhien, chua toi 10 nguoi trong so ho co the dung truoc toa.

Tuy nhien, sau nhieu cuoc gap voi cac cuu quan chuc cap thap cua Khmer Do, anh co cam giac o ho co cai gi do giong nhau - nhung ke co hanh dong ma anh ghe tom.

"Dieu loi cuon toi la noi chuyen voi nhung thu pham\'\', anh noi: \'\'Toi muon hinh dung toi da lam gi. Toi da tu nhu gi voi minh 28 nam truoc? Nhung nguoi cung trac tuoi toi, chi la nhung dua tre, ngay tho, trong trang\'\'.

Youk Chhang moi chi 14 tuoi khi Khmer Do len nam nguyen, va giong nhu nhieu thieu nien khac, anh bi ep di kho sai tren nhung canh dong. Luong thuc va cai chet la 2 thu am anh anh nhat.

Bo cua anh, mot kien truc su, da mat truoc khi Khmer Do cam quyen. Me anh - mot nong dan khong biet doc, biet viet, da may man song sot va hien dang song tai Phnom Penh.

Vai thap nien sau, tieng chuong buoi sang van lam y nghi cua anh xao lon.

"Anh co the nghe no tu sau tham tam hon minh: bang, bang, bang, bang, bang. No giong nhu am thanh cua cai chet. No vang len 3 lan vao moi sang va anh phai di lam, anh biet anh se phai chung kien nhung nguoi chet vao cai ngay do tren nhung canh dong xung quanh anh\'\'.

Mot trong nhung em gai cua anh da bi buoc toi an trom gao va bi mo bung. Nhung gi anh phai trai qua khien anh so hai truoc nhung hanh dong hung bao, ngay ca o muc do nho nhat.

"Khi toi thay nguoi ta danh tre con, toi khong the nao chiu noi\'\', anh noi, mot lan anh da phai huy cuoc hop voi nha truong khi anh thay giao vien danh hoc sinh \'\'Toi khong the noi chuyen voi anh ta. Toi phai bo di. Toi cam thay khong the chap nhan noi viec gay ton hai den con nguoi\'\'.

Khi Khmer Do bi lat do, cung voi hang tram nghin nguoi di cu, Youk Chhang da toi Dallas. Du anh da duoc cham soc y te, duoc an toan va co mot cuoc song moi, anh van con vet thuong long, giong nhu tat ca nhung nguoi song sot sau nan diet chung, ke ca nhung nguoi gay ra nan diet chung.

"Noi dau don ve the xac khong con. Nhung trai tim anh kho co the chua lanh. No giong nhu mot tam cua kinh ty vet trong mot nha tho. Tat ca mau sac toe toet duoi san. Toi nghi, lam the nao chung co the tai hop lai voi nhau\'\'.

  • Tran Kien (Theo IHT)
Viet Bao
  Tin the gioi