Chuyen ve nhung thuoc phim mau Dien Bien Phu

Dai tuong Vo Nguyen Giap tai mat tran Dien Bien Phu

Toi 5-4 tren song VTV1, Dai Truyen hinh VN (THVN) se phat song bo phim tai lieu mau mang ten Viet Nam cua dao dien Nga noi tieng Roman Karmen (1906-1978).

Day that su la mot dieu bat ngo vi tu truoc toi nay, khan gia THVN moi chi biet den ban den trang cua bo phim nay duoi ten goi Viet Nam tren duong thang loi voi loi binh khac cua nha van Nguyen Dinh Thi. Dieu dang noi, bo phim nay duoc quay luc vua ket thuc chien dich Dien Bien Phu...

Mua phim

Tu binh Phap tai Dien Bien Phu

Nguoi co cong phat hien nhung thuoc phim mau qui gia nay chinh la Thanh Lam, pho truong ban thoi su Dai THVN. Tu thang 4-2003, qua mot so moi quen biet, anh co dip tiep xuc voi Patrick Barberis, phong vien truyen hinh tu do nguoi Phap rat am hieu ve VN, den Ha Noi lam phim tai lieu ve cuoc chien tranh Dong Duong.

Thang 10-2003, nham chuan bi dot tuyen truyen ky niem 50 nam chien thang Dien Bien Phu, Thanh Lam duoc cu sang Phap gap go cac nhan chung lich su con song va tim kiem them cac tu lieu qui ve VN. Anh da tim gap Patrick va de nghi duoc giup do.

Roman Karmen - nha dao dien dien anh Xo viet noi tieng - da quay rat nhieu su kien cua the ky 20, nhu su sa lay cua thuc dan Phap o Dien Bien Phu, su that bai cua phat xit Duc o Stalingrad, chien thang cua Allende o Chile, cach mang o Cuba, chien tranh o Tay Ban Nha, ke hoach cua Mao Trach Dong khi ong moi chi la tu lenh... Nhung bo phim do R.Karmen de lai the hien su sau dam lich su, "sau dam den muc chung ta da quen mat rang chinh ong la tac gia". Do la mot thuc te ma chung ta khong phai luc nao cung co the y thuc duoc. L.Q.V.

Trong qua trinh tim kiem tu lieu, Patrick da cho anh xem mot bo phim tai lieu do minh lam dao dien co su dung hai phut phim mau lay tu bo phim Viet Nam cua dao dien Karmen. Thanh Lam vo cung xuc dong khi nhin thay nhung hinh anh song dong ve Bac Ho, ve ngay giai phong thu do... va quyet dinh xin hai phut phim nay mang ve nuoc.

Sau khi xem phim, ban thoi su Dai THVN da co y tuong mua ban quyen bo phim. Thang 2-2004, nhan mot chuyen cong tac Thuy Dien, Thanh Lam ghe qua Phap, tim gap Patrick, nho nha bao nay gioi thieu dau moi mua phim va biet duoc noi dang so huu bo phim chinh la Vien Luu tru phim anh - tai lieu quoc gia Lien bang Nga.

Thang 3-2004, duoc su dong y cua Dai THVN, Thanh Lam sang Nga, tim den Vien Luu tru phim anh - tai lieu Lien bang Nga va duoc giam doc cua vien giup do het suc nhiet tinh. Hai ben da nhanh chong ky ban hop dong mua ban ban quyen bo phim.

Theo do, Dai THVN duoc phep phat song bo phim ba lan trong vong mot nam voi chi chi ban quyen khoang 7.000 USD. Thanh Lam cho biet neu mua dut bo phim, gia tien se lon hon gap nhieu lan, khoang 800 USD/phut.

Chuyen dang sau bo phim

Roman Karmen va Bac Ho

Bo phim Viet Nam cua dao dien Roman Karmen thuoc the loai phim tai lieu nghe thuat co do dai 69 phut, thuat lai cuoc khang chien chong Phap cua dan toc VN ma dinh cao la chien thang lich su Dien Bien Phu trong boi canh ung ho cua ban be quoc te.

Phim co su dung mot so canh tu lieu cua cac nha quay phim hang dau nuoc ta thoi do nhu Mai Loc, Tien Loi, Hong Nghi, Quang Huy (canh may bay bi bo doi ta ban roi, canh doan tau hoa cua Phap bi quan ta dot chay...). Rieng nhung canh quay ve chien dich Dien Bien Phu, dao dien Karmen da phai dung lai.

R.Karmen den Dien Bien Phu mot thoi gian ngan sau khi chien dich Dien Bien Phu ket thuc va hoan thanh bo phim Viet Nam vao nam 1955. Dai ta Hoang Dang Vinh (mot trong nhung nguoi da tung tham gia bat song tuong De Castries ngay 7-5-1954) trong mot cuoc giao luu truc tuyen voi ban doc bao dien tu Dai Tieng noi VN ngay 13-3-2004 da ke lai rang vao ngay 20-5-1954, ong da gap lai tuong De Castries theo yeu cau cua doan lam phim Lien Xo do dao dien Karmen dan dau.

Nghe si uu tu - dao dien - nha quay phim Pham Viet Tung, 66 tuoi - nguoi da tung giup viec cho nha quay phim Tien Loi (mot trong nhung nguoi ho tro Karmen thuc hien phim Viet Nam), cho biet tinh chat cua phim tai lieu nghe thuat cho phep dung lai voi dieu kien nhan vat va cau chuyen la hoan toan co that.

Ban goc cua phim VN la ban phim mau. Sau khi hoan thanh bo phim nay, dao dien Roman Karmen da gui tang cac cong su VN; nhung do dieu kien ky thuat lam phim nhung nam 1950 con tho so nen chua the trang duoc phim mau. Phim Viet Nam chi duoc luu giu va pho bien qua ban phim den trang. Mai cho den nhung nam 1980, nuoc ta moi du dieu kien lam phim mau thi cau chuyen ve ban goc mau cua phim Viet Nam da gan nhu chim vao quen lang... Dao dien PHAM VIET TUNG

Nho co su giup do cua Bac Ho, dao dien R.Karmen da hoan thanh duoc nhung canh quay dung tai Dien Bien Phu sau khi chien dich ket thuc nhu: Ho Chu tich, dai tuong Vo Nguyen Giap duoi ham chi huy; bo doi ta ao at xong len tan cong ham De Castries; canh phat co tren noc ham...

De quay cac dai canh, hang ngan chien si Dien Bien da duoc huy dong dong phim. Cac nha lam phim cua ta cung da giup dao dien Karmen dung mot gian giao bang tre de dat may quay, sao cho goc quay that dep, that hoanh trang.

Ben canh guong mat cua cac vi lanh tu quen thuoc, rat nhieu khuon mat cua cac nhan vat lich su xuat hien trong phim nhu cac nha y hoc Ton That Tung, Ho Dac Di, Dang Van Ngu, thieu tuong Vuong Thua Vu, vi chu tich UBND dau tien cua thanh pho Ha Noi - bac si Tran Duy Hung... Do la nhung guong mat “vang” ma the he tre ngay nay it co co hoi duoc nhin thay.

Dep hon ca la canh doan quan giai phong tien vao tiep quan thu do trong su chao don nong nhiet cua dong dao nguoi dan Ha Noi. Dao dien Karmen da chuan bi cho nhung canh quay nay rat ky, voi mot niem uu ai va cam hung vo bo ben.

Xem xong phim, dao dien Pham Viet Tung nhan xet: “Bo phim Viet Nam cua dao dien Karmen xung dang la bac thay ca ve mat tu lieu va thu phap lam phim. Phim co gia tri giao duc rat lon, dac biet la doi voi the he tre”.

UYEN LY

* Tin bai lien quan ve Dien Bien Phu