Khong the mai dong vai MC gioi thieu Bui Xuan Phai

Thứ hai, 06 Tháng chín 2010, 13:11 GMT+7

“Cong tam ma noi, tranh cu Phai khong phai buc nao cung dep va tranh cua Phuong khong phai tranh nao cung do. Tuy nhien tu khi cu Phai mat den nay thi ca nhung buc tranh chua dep cua cu cung van dat hon tat ca nhung buc tranh dep cua toi”- con trai co danh hoa Bui Xuan Phai noi ve tac pham cua cha va cua minh.

36 tac pham ve Ha Noi cua hoa si Bui Xuan Phai vua duoc trung bay tai Vien Goethe 56-58 Nguyen Thai Hoc, Ha Noi cuoi tuan qua nhan ky niem sinh nhat lan thu 90 cua co hoa si. Nhan dip nay, phong vien da co cuoc tro chuyen voi Bui Thanh Phuong, con trai danh hoa.

"Toi khong ban tam vi tri cua minh dang o dau"

-. Duoc biet gan day Natasha (vo cua co hoa si Vu Dan Tan) da gap anh va dat van de to chuc mot cuoc trien lam tranh o thap nien 80, 90 trong do co mot so buc cua anh. Nhung hinh nhu anh khong muon?


- Toi thay khong rieng gi hoi hoa ma trong nghe thuat noi chung, truong hop mot ca nhan phu nhan mot giai doan nao do da qua trong cuoc doi minh la chuyen rat doi binh thuong. Tham chi khi quay dau lai nhin, co nguoi con uat han, dau kho voi chinh minh. Cuoc hanh trinh cua nguoi nghe si la ca mot qua trinh tu deo got, loai bo di nhung cai thua, nhung cai khong hoan thien trong su nghiep cua minh. Giai doan cuoi cua su deo got, nhin ho se hoan hao hon, tien bo hon.

"Khong the mai dong vai MC gioi thieu Bui Xuan Phai"
Hoa si Bui Thanh Phuong, con trai danh hoa Bui Xuan Phai.
Natasha da den choi va noi chuyen ve du dinh muon lam mot cuoc trien lam trong bo suu tap tranh cua cac hoa si Viet Nam ma Natasha suu tap duoc tu nhung thap nien 80, 90 o the ky truoc, trong do co mot so tranh toi ve trong giai doan nay. Day la du dinh thu vi va dang tran trong. The nhung quan niem nghe thuat cua toi da duoc bien doi theo tung giai doan cua doi nguoi. Toi thay tranh minh o giai doan do co qua nhieu thu thua, chi nen giu lay mot, hai tac pham lam ki niem. Dac biet, truoc nam 1987, toi chiu anh huong qua nang ne tu cha toi, Bui Xuan Phai.

- Chung ta biet Bui Thanh Phuong dang muon vay vung thoat bot ra khoi cai bong cua cu Bui Xuan Phai, nhung co can phai quyet liet va cuc doan den the?

- Thuc ra thi voi toi, ly do nay quan trong hon: Do la, khong phai luc nao quan diem nghe thuat cung dung, nhat la khi nguoi ta con tre, o mot goc do nao do, co cai gi hoi hieu thang va ngong nghenh. Tuoi tre duom nhieu cam xuc, vua chu quan, vua han che ve trai nghiem ma lai day tu tin. Bay gio, toi da kinh qua bao nhieu kho khan vap vap, da xay dung cho minh mot chung muc diem dam trong ca tinh, trong cach song chu khong con hoang len nhu hoi tre. Tranh cua toi thoi ay khac bay gio. Thoi ay minh hon nhien, minh ve hoan toan la cuoc choi, cung co ban nhung voi gia rat re. Cac phuong tien thong tin dai chung luc do cung chua chu y den hoi hoa nhieu, vi the ma hoi hoa voi xa hoi khong co suc lan toa manh me va rong rai nhu hien nay.

Noi chung, khi xem lai so tranh minh ve tu thuo dau buoc vao cuoc hanh trinh tren con duong hoi hoa, toi da khong hai long. Nhung no da thuoc so huu cua Natasha, neu toi con giu thi chac se xoa trang roi. Toi noi voi Natasha rang, no chi co gia tri la dau vet cua mot thoi da qua, bay gio Phuong ve khac. Toi nghi khi nguoi hoa si con song, ho co quyen bay to chinh kien ve nhung tac pham cua minh va ho co the dong y hay khong chuyen tham gia vao mot cuoc trien lam bay truoc cong chung.

"Khong the mai dong vai MC gioi thieu Bui Xuan Phai"
Bui Thanh Phuong va cha, hoa si Bui Xuan Phai (Anh tu lieu gia dinh).
- Bui Xuan Phai da tao ra mot "thuong hieu Pho Phai" voi nhung dac trung rieng khac. Vay dau la dac trung cua tranh Bui Thanh Phuong, va anh nhan dinh the nao ve vi tri cua minh trong lang hoi hoa Viet Nam hien tai?

- Thoi diem nay, toi khong xem tranh cua minh la thanh cong nen cung chua noi den “dac trung”. Hay de cac cuoc trung bay sau nay nguoi xem danh gia ve tranh cua toi ra sao, nhu the se khach quan hon.

Phai noi rang, toi anh huong boi cha mot cach tu nhien, tu net chu, giong noi, den loi giao tiep hom hinh cua cu - khong he co su bat chuoc. Ve quan diem nghe thuat, cach ve, toi nghi minh giu lai va duy tri theo loi cu Phai cung tot, nhung toi y thuc duoc minh phai thoat ra khoi cai bong cua cha bang moi cach de di tim loi di rieng. Anh huong boi phong cach cua cha thi toi co the xoa di hoac chua lai bang cach phat hien va tim nhung de tai moi me, nhung de tai ma Bui Xuan Phai chua ve den.

Toi thich co don mot mot goc, mot coi rieng chu khong quan trong lam chuyen hon ho dua chen, canh tranh nhau. Lang hoi hoa ho ve the nay, toi ve the kia, do la viec cua moi nguoi. Toi khong ban tam viec vi tri cua toi o dau. Ban cu Phai xua kia cung da phan la nhung nguoi ve rat binh thuong, tai nang cua ho da roi vao quen lang, tru mot so nguoi nhu ong Sang, ong Lien, ong Nghiem. Nhung thoi do cac ong den voi nhau bang cai tinh chu khong phai cung dang cap ve tai nang thi moi choi than duoc voi nhau.

"Khong the mai dong vai MC gioi thieu Bui Xuan Phai"
"Khong the mai dong vai MC gioi thieu Bui Xuan Phai"
Mot so tac pham cua hoa si Bui Thanh Phuong.

Nguoi MC gioi thieu Bui Xuan Phai va di kien vi Bui Xuan Phai

- Vi sao su kien on ao cuoi nam 2008 ve viec anh vac don di kien to chuc Sotheby’s ban tranh gia cua cu Phai sau do lai im hoi lang tieng the?

- Theo suy doan cua toi, chinh ben so huu tranh da tu mua tranh cua minh, tu minh "lam gia" - chuyen do thuong xay ra nhieu. Vi du, ho chiu mat chut tien ky gui ban trong hang dau gia danh tieng mot se-ri tranh cua cu Phai (toan tranh gia), ho biet la gia nhung lai mua voi gia cao, 120 nghin do voi mot buc tranh gia. Toi nhan dinh la ho tu ban tu mua. Dong tac nay gioi buon tranh “cao gia” goi la "tien o tui ben trai chuyen sang tui ben phai" ho chi chiu mat mot chut tien phan tram cho hang to chuc dau gia nhung ho thu duoc cai loi la so tranh gia do cua ho tro nen co gia tri rat lon trong du luan nuoc so tai, tu day ho rat de ban chung.

Neu nhu ho dua nhung tranh gia cua cu Phai vao mot bo phim roi bo phim ay rat hot, rat an khach, doanh thu lon thi toi moi doi tien boi thuong. Nhung ban than to chuc lam gia chua thu duoc cai loi nao nen toi nghi minh nen dung lai o do. Toi cu kien ho, rot cuc ket qua chi la ho se dung day xin loi, roi lai bat tay thoi, boi vi ho noi khong phai ho ve, ho la nan nhan thi minh danh chiu. Khong phai toi so ly do nay khac ma toi hieu neu tiep tuc kien, toi se ton kem it nhat 50 nghin do. Neu so tien do toi co, tha rang toi nhap vao so Quy giai thuong Bui Xuan Phai co phai co hieu qua hon la viec cu co cong theo kien ma ben bo thi khong thay dau.

- Vay rot cuoc nhung dong thai on ao cua anh doi voi hang dau gia no co mang lai dieu gi?

- Cai tuyet voi trong tranh cu Phai la khong ai co the lam gia duoc. Boi dac thu trong tranh cu la dung dao miet, sau do moi xu ly bang but cho mem mai di, nen co nhung buc nua the ki ma mau van trong vat. Dieu toi dat duoc trong vu Sotheby’s la khien ho than trong hon, biet ton trong "chu nha" va ban quyen tac gia, chu khong nhang nhao "mua gay vuon hoang"" nhu truoc nua. Sau vu kien, toi nhan duoc kha nhieu nhung buc thu gui den tu nuoc ngoai, muon xin bang duoc chu ki cua toi de xac nhan nhung buc tranh cua Bui Xuan Phai. Neu nguoi so huu buc tranh that cua cu Phai muon in chung vao sach thi khong nha xuat ban nao dam chap nhan in neu khong co chu ky cua toi xac nhan do la tranh cua Bui Xuan Phai.

- Co ve nhu khi nhac den Bui Thanh Phuong thi nguoi ta van thay nhung hoat dong lien quan den di san cua cu Phai noi bat hon la hinh dung ve mot phong cach hoi hoa doc dao cua ca nhan Bui Thanh Phuong. Anh co chanh long khong?

- Van de cua minh, toi tam gac sang mot ben, khong muon cham den. Cai quan trong can duoc pho bien bay gio la di san hoi hoa cua cu Phai, toi coi do la trach nhiem lon lao cua minh. Tuy nhien, den mot luc nao do toi cung phai dung lai thoi, chu khong the suot cuoc doi minh phai dong vai mot MC gioi thieu ve cu Phai. Co nguoi treu, bay gio toi da tro thanh "ngoi sao truyen hinh", thuc ra, vi toi da xem do la cong viec, la trach nhiem nen buoc phai co gang thoi, dem nhung gi minh biet ve cu Phai de chia se voi moi nguoi. Hien nay, nhieu nguoi van chua hieu thau dao ve Bui Xuan Phai. Toi hoi ban, ngoai toi ra bay gio con ai la nguoi thau hieu, va nam giu duoc nhieu nhung cau chuyen ve Bui Xuan Phai?

Toi tu hao la hau due cua danh hoa ho Bui, nhung toi y thuc duoc rang khong bao gio nen venh vao voi thanh tuu cua nguoi khac, ong la than sinh ra toi, nhung o goc do nghe thuat thi ong van la "nguoi khac" doi voi toi chu. Toi co mot niem tin kha "ngong" (nhung chi am tham trong tam tri thoi nhe) rang se co luc nao do nguoi ta noi ve toi, nguoi ta se nghi den Bui Xuan Phai. Chu khong phai nhu bay gio, noi ve Bui Xuan Phai chan che roi ho moi keo toi vao mot chut. Tinh trang nay neu keo dai mai, qua that minh cung khong tranh duoc nhung mac cam va ton thuong cua nguoi nghe si.

"Khong the mai dong vai MC gioi thieu Bui Xuan Phai"
Bui Thanh Phuong tai buoi trien lam tranh cua cu Phai khai mac cuoi tuan truoc tai Vien Goethe (Ha Noi).
Mot dieu nua la hoi truoc tranh cua cu Phai xuat hien o thi truong cung nham cai thien kinh te gia dinh luc bay gio. Lan dau tien toi noi: "Nhung buc tranh nay bo se ban duoc ngay neu muon". Hoi do dau thap nien 80 o the ky truoc, o Ha Noi chi co mot gallery nho so 7 Hang Khay la nhan tranh ky gui tranh cua cac hoa si. Toi dem nhung buc tranh nho cua cha va ca cua minh ki gui o do. Tranh cua hai bo con ban bang gia nhau, so luong thi co tuan tranh ong ban duoc nhieu hon, co tuan lai it hon.

Khac voi cai dam dong "me tin" xem tranh Bui Xuan Phai chi co khen tro len, toi nhin tranh cu rat chan thuc va khat khe. Co luc toi nghi, neu cha con song toi se bao ong nen sua cho nay cho kia tren mot so buc ve cua ong. Toi noi vay khong co nghia su nguong mo cha trong toi bi suy giam. Cong tam ma noi, tranh cu Phai khong phai buc nao cung dep va tranh cua Phuong khong phai tranh nao cung do. Tuy nhien tu khi cu Phai mat den nay thi ca nhung buc tranh chua dep cua cu Phai cung van dat hon tat ca nhung buc tranh dep cua toi. Day la dieu tat yeu, boi cu Phai da ket thuc ve vang trang su cuoc doi thi cai gi thuoc ve cu Phai voi thien ha cung deu qui gia, tu nhung di but viet tay, den nhung do dung nhu chiec dong ho, cai kinh cu Phai tung dung cung rat co gia tri, huong ho lai la tac pham cua cu Phai. Do do su so sanh nao cung la thua.

Buc tranh dat nhat cua danh hoa Bui Xuan Phai

- Noi ve tri gia tranh Bui Xuan Phai o Viet Nam va tren the gioi, anh co the cho biet buc co gia cao nhat den thoi diem nay la buc nao?

- Tranh dat nhat cua Bui Xuan Phai den thoi thoi diem nay la buc "Ha Noi nam 46" thuoc so huu cua nha suu tam Tran Hau Tuan, co khach da tra toi 200 nghin do ma toi gio nguoi so huu van chua ban. Toi nghi trong tuong lai no co the se len den gia cao hon nua.

Do la mot buc tranh ma Bui Xuan Phai ve rat cham chut. Thong thuong, cu ve cang nhanh cang dep nhung nhung buc ve nhanh do chua the goi la tuyet pham, chua khien nguoi ta lui xa tien gan chiem nguong va dam minh trong thuong ngoan. Nguoi ta dang san tim cac doi tuong so huu nhung buc tranh "lan ra om" cua cu Phai. So di goi nhu vay vi trong nhat ki cua minh, cu Phai co ghi lai la "hom nay minh doc het suc, vat kiet suc luc de hoan thanh xong mot tac pham, bay gio thay trong nguoi ngay ngay sot, sap sua lan ra om”.

"Khong the mai dong vai MC gioi thieu Bui Xuan Phai"
Buc Ha Noi nam 46, buc ve ma theo thong tin tu hoa si Bui Thanh Phuong, la buc tranh Phai co gia cao nhat hien nay.
Thoi cu Phai, cu cach mot vai nam lai co mot cuoc trien lam hoac toan quoc hoac o Ha Noi. Ong tap trung thoi gian de ve cho trien lam chu khong phai ve choi nhu ve cheo, pho. "Lan ra om" ay khong nam o cheo, o pho. Moi khi cu loi cai toan to trang ra san de ve mot tac pham dap ung kip thoi vao cuoc trien lam truoc cong chung thi trach nhiem va y thuc cong dan duoc dat len hang dau, duoc the hien o moi buc "lan ra om" ay.

Neu dua ra cau hoi buc tranh nao cua cu Phai dep nhat trong nha toi hoac trong gioi suu tap co thi thuong ban se nhan cau tra loi, buc tranh to nhat cua cu Phai la buc dep nhat. The tang cu Phai tu khi con tre von da thu sinh, yeu ot. Thuong thi buc tranh duoc ve theo kho 90 cm x 1,2 m. Co nhung buc lon hon nhu "Quoc Tu Giam" len den 1,6 m x 1,2 m. Sau moi buc tranh ay la cu lai om, nam bet tren giuong mat vai ngay.

Moi buc tranh ay xuat phat tu viec dap ung nhu cau nghiep vu cua ong. Cha giai thich rieng tu voi toi rang "bo an luong cua Nha nuoc, phai phuc vu tan tuy". Bay gio to dan pho thac mac "sao ong nay khong di lam, chi o nha boi boi ve ve ma luong ong y cao nhat pho luon, la that!". Do do, cha toi rat co trach nhiem, cu do 3 thang hay mot quy lai co tranh de bao cao. Cu Phai luon co gang dap ung nhu cau o muc do lam the nao dep, dat gia tri nghe thuat va noi dung.

Can phai noi them, co trien lam cua Bui Xuan Phai, bao chi dua tin la 60 buc tranh cua ong duoc trung bay, cong chung ho hoi den xem nhung thuc ra do chi la nhung nhap minh hoa be bang 3, 4 ngon tay. Cai do neu goi la buc tranh la sai ma phai goi la di but, ky hoa, gia tri cua no khong cao lam, neu co ban thi cung rat re. Vi the ma nhieu nguoi hieu lam gia tranh cu Phai khong bang tranh cua cac hoa si duong thoi. Toi nghi gia tranh thoi nao cung vay, no nam ngoai gia tri nghe thuat. Nguoi xem khong nen nghe gia tranh de ma xem tranh ma hay nhin vao chinh buc tranh, bang cai nhin cua nguoi hieu biet. Nhieu hoa si tre hay khung bo nguoi yeu bong via bang cai gia rat cao, nguoi mo dieu khong quan tam den cai gia anh ta noi, ma nhin thang vao tac pham cua anh ta la hieu duoc ngay anh ta dang o dau.

- Xin cam on anh ve cuoc tro chuyen!

Thu Hong (thuc hien)
Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Tin Văn Hóa >>