Nha van co dangviet van

Thứ hai, 30 Tháng bảy 2007, 11:53 GMT+7

- Be tac tho, toi quay sang van xuoi hoac lam nghien cuu, phe binh. Khong noi nua thi toi dich hay lang thang qua cac xom lang de ghi chep Inrasara

> Nha van tre nghi gi, hieu gi ve van chuong?
> Nha van tre hom nay doc gi, nghi gi?

Nha van co dang...viet van?

Nha van co dang... viet van?

Nha van co dang...viet van?
Nguyen Danh Lam: - Toi van viet va nghi ve cong viec viet lach deu dan moi ngay, moi gio... Dang lap day mot tap truyen ngan, co le khoang cuoi nam nay toi se in. De song, toi lam bao. Cong viec “de song” nay that cuc nhoc. Mat thoi gian vo cung! Nhung toi luon luon co vai ba “tu” truyen trong dau. Ho ra vai gio la viet ngay. Toi tranh thu thoi gian ghe gom lam. Nhung toi nghi minh chang la thanh tuong gi, song thi phai co nghia vu hoan tat moi thu cong viec lien quan, doi khi la nhung thu cong viec hai huoc, quai go nhat.

Nha van co dang...viet van?
Thuan: - Tieu thuyet toi dang viet bat dau bang dam tang cua Guillaume Dustan - cai ten tru cot cua dong van hoc dong tinh duong dai Phap. Ngay tu ngay chua cam but, toi da bi am anh boi so phan cac nha van, nhung khong co du niem tin vao cac phuong tien thong tin dai chung. Mot su tinh co da cho toi gap roi tro nen than thiet voi Lisa, me cua Guillaume. Ve anh ta toi biet ca mot kho chuyen, nhung phai doi den dam tang cua Guilllaume, toi moi duoc lam quen, ma cung nhieu phan gia tao, ban tay gio mai cung chi cham lop go ao quan. Hoa hong, nuoc mat, dieu van, truyen hinh… Ong bo tung bo roi gia dinh ba muoi nam truoc thut thit “Guillaume, cha van nghi neu con khong thanh nha van thi con se la mot Che Guevara”. Lisa khong khoc, cau dau tien noi voi toi: “May qua, tim duoc mieng dat ngay canh mo Duras, dung nhu nguyen vong cua Guillaume”. (…)

Nhung Guillaume Dustan chi la cai co de tac pham buoc vao mot bi kich khac…Toi se khong viet that nhanh nhu truoc ma dinh hai nam cho tac pham nay. Hai nam de xem ke hoach ban dau thay doi toi tan dau.

Nha van co dang...viet van?
Inrasara: - Van dang viet. Be tac tho, toi quay sang van xuoi hoac lam nghien cuu, phe binh. Khong noi nua thi toi dich hay lang thang qua cac xom lang de ghi chep. Toi vua xong tieu luan Song thoai voi cai moi. Va bat dau dan vao cuon tieu thuyet thu hai. Di nhien toi van tiep tuc cac tap tiep theo cua bo Tu sach Van hoc Cham gom 10 tap.

Tu ve chan dung sau 10 nam?

Nha van co dang...viet van?
Tran Thu Trang: - Noi la du dinh thi cung khong han nhung hien gio toi dang “nham nhe” hoc them ky nang viet kich ban phim. So di toi muon vay vi co rat nhieu ban doc noi voi toi, ho muon duoc thay tieu thuyet cua toi tro thanh mot cau chuyen tren man anh. Day cung la huong di toi xac dinh tu dau, viet truyen, sau do thi tim cach bien truyen cua minh thanh phim. Toi khong dam nghi den toi cua 10 nam sau dau, phu nu so gia, so xau, so cu, ngay ca trong van cung khong ngoai le.
Nha van co dang...viet van?

Nguyen Danh Lam: - Du dinh cua toi la, cu deu dan khoang 2 nam cho in mot dau sach moi. Xen ke truyen ngan va tieu thuyet. Va neu vay, trong vong 10 nam nua, toi se co them 4- 5 dau sach. Toi dam lam tinh nhan nhu vay day. Boi toi da di voi mot van toc deu dan, li lom nhu vay suot nhieu nam, truoc khi viet van xuoi la lam tho. Tuy chi du dieu kien in mot tap, nhung toi lam tho rat deu. Chi tru khi co mot bien co tieu cuc nao do, khien toi khong the cam but, toi moi dung lai. Con mot bien co tich cuc, vi nhu mot su nhay vot chang han, toi da noi roi, khong the co! Toi biet minh la ai.

Nha van co dang...viet van?

Nguyen Ngoc Thuan

: - Cung van vay. Nhung van chuong se khac di, don gian hon, nhung y nghi rac roi, ruom ra se khong con, viet khoang 5 cuon sach. Va moi thu co sao that gian di.

Chon de tai nhu the nao?

Nha van co dang...viet van?
Nguyen Danh Bang: - Toi khong nghi Viet Nam co nhieu de tai phong phu cho nha van so voi nhung noi khac. Nhung hien nhien, neu nguoi viet la nguoi Viet, chac chan Viet Nam va nhung van de thoi su cua no la gan gui nhat. Cang di xa, co xat voi the gioi ben ngoai, ban cang nhan thuc duoc rang dan toc va quoc gia la nhung yeu tinh can ban trong moi con nguoi. Dieu do la chac chan. Ban mang theo nhung anh huong nhat dinh cua lich su, du hay hay do, cua dan toc minh. Tat ca moi co gang choi bo, vi bat cu ly do gi, chi cang lam ban bat on! Vi the mot nha van Viet, se tim duoc nhieu de tai hon neu viet ve Viet Nam.

Nha van co dang...viet van?
Thuan: - Da la sang tao thi moi de tai deu binh dang nhu nhau. Thach thuc cua nha van khong nam o viec lua chon de tai ma o kha nang sang tao tren de tai ay. Nong thon co le chiem hon nua so trang viet cua cac nha van Viet, tu Tu luc van doan toi Hien thuc xa hoi chu nghia, ca Doi moi lan Hau doi moi. Nhung chi voi Thuong nho dong que, Nhung nguoi tho xe, Con gai thuy than… thi nguoi nong dan moi hien ra la lung den the.

Theo cach danh gia cua toi, Nguyen Huy Thiep la nha van Viet Nam dau tien mang tu tuong Hau hien dai, mac du ban than tac gia co the cung khong y thuc duoc dieu ay. Cac tac pham thoi ky dau cua anh, voi cau truc mo, cung rat nhieu cau hoi, vua truc tiep, vua gian tiep, khien toi nhieu lan doc lai van khong het boi roi. Theo toi, net doc dao cua Nguyen Huy Thiep nam o do chu khong phai “phe phan xa hoi” hay “tham tram sau cay” nhu nguoi ta van dong khung. Tiec rang chinh Nguyen Huy Thiep ve sau cung bi cai khung do bao vay.

Nha van co dang...viet van?
Nguyen Danh Lam: - Toi nghi, de tai khong co bien gioi khong gian va thoi gian, no luon phong phu, o dau cung vay. Chua chac anh de cap ngay cai “soi suc” thoi anh dang song ma da ra doi mot tac pham hay. Can co mot do lui, mot su chiem nghiem, mot cai nhin lang qua lang kinh van hoa... luc ay moi co mot co tac pham chin muoi, du suc lay dong va ton tai sau xa. Khi anh co duoc mot cach nhin “phia sau doi mat” roi, thi ngo dau cung ra de tai. Vi vay, van de cua toi hien nay van la phai tich luy van hoa, duoc toi dau hay toi do.
Nha van co dang...viet van?

Nguyen Ngoc Thuan: - Lam the nao de thoat khoi su ruom ra trong cach nghi va viet, do la dieu toi quan tam. Toi khong phai la nha van hien thuc; hien thuc gan nhu khong co gia tri gi trong tac pham cua toi. Trong tam cua toi la con nguoi chung chung, khong han Viet Nam cung khong han nuoc ngoai. Hien thuc o dau, doi voi toi cung vay thoi.

Bao gio van chuong Viet Nam co duoc tac pham lon?

Nha van co dang...viet van?
Nguyen Vinh Nguyen: - Khi leo nui, cam giac vui thich thu nhat la trai nghiem va thich ung voi hiem nguy. Nguoi viet van o Viet Nam co le cung nhu nhung nguoi leo nui, chi mon men len toi dinh Fansipan la da giang co. It ai biet do la mot ngon nui co do cao va yeu to thoi tiet thay doi qua de dai; chua dang de dan leo nui thu thiet the gioi chon luyen tap. O Viet Nam, neu so sanh nghe van voi tap tinh cua nguoi leo nui, chung ta tu huyen hoac minh la chinh. Thay vi danh thi gio trang bi the luc, ky nang va tap du cam cho mot cuoc leo nui hiem nguy dai ngay nhung ben bi bang chinh suc manh, y chi va su hy sinh, chung ta lai danh thi gio de di may co, chuan bi nguoi chup anh cho minh va… mua ve may bay. Chung ta hinh dung cai dich tren dinh nui kha an toan va pho truong. The nen chung ta khong co nhung cuoc chinh phuc lon.

Nha van co dang...viet van?
Inrasara: - The nao la tac pham lon? Chung ta van chua rot rao tra loi cau hoi do. Van de nen tang nhat voi nha van moi thoi la han thuong xuyen luu tru noi vung ngoai o cua Que huong. Noi theo ngon ngu cua M.Heidegger: cu tru gan ben Noi chet. Hoac quyet liet nhu Duc Phat: Vo bo uy. Hay cu the va gan gui hon - W.Faulkner: nha van thoat khoi moi noi so hai. Chi khi do han moi noi den sang tao.
Nha van co dang...viet van?

Nguyen Danh Lam: - De co mot tac pham lon, ngoai phan y thuc co the thu xep duoc, toi nghi con mot yeu to khong kem phan quan trong, do la “vo thuc tap the”. No nhu mot thu cau hinh duoc cai dat san tu khi sinh ra trong co may tinh la moi nha van. Be day tram tich nay khong phai “di tat don dau” ma co duoc. No nhu the dau mo, phai tich luy dai lau duoi day sau tung via van hoa. Va ca nhan moi nguoi lam nghe thuat, cung nhung yeu to lien doi, se gop phan boi dap qua nhieu the he.

Nha van co dang...viet van?
Nguyen Thuy Hang: Co le ngoai yeu to tai nang, tinh chuyen nghiep, vv… thi hien nay nha van khong can bo qua nhieu nang luong va su quan tam cho gioi phe binh. Nghia la, mot tac pham khong nhat thiet phai co vai nha phe binh nao day nhac den va viet phan tich chin chu thi moi duoc goi la “tac pham lon”. Thuc te cho thay nha phe binh da khong lam noi cong viec ay. Vi vay, tac pham lon cang phai hoi tu nhieu yeu to. Theo toi, tinh tu quyet va tu khang dinh ve gia tri nghe thuat cua minh la mot yeu to quan trong trong qua trinh sang tac cua nha van.
Nha van co dang...viet van?

Tran Thu Trang: - Day la ca mot van de lon, co the viet thanh mot ban luan van duoc, toi kho co the tra loi trong dam ba cau. Van hoc thuoc ve kien truc thuong tang, no duoc quyet dinh boi co so ha tang. Ca nhan toi cho rang mot nuoc da nho ve dia ly yeu kinh te, dan tri lai thap thi kho co the co tac pham lon. Co le nen doi den mot luc nao do Viet Nam ta phat trien hon chang.

  • Thu Nhan (thuc hien)
Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Chuyên Đề >>