Trung bay co vat Ly Tran Hien vat chua duoc phong phu

Thứ ba, 30 Tháng tám 2005, 17:34 GMT+7

Trung bay co vat Ly Tran Hien vat chua duoc phong phu

Cac bo suu tap: Am men ngoc, am hoa nau, am men nau

200 hien vat tinh chon tu 12 nha suu tap tu nhan, Bao tang Lich su Viet Nam va Bao tang Nam Dinh lan dau ra mat cong chung (tu 29-8 den het thang 12) tai phong trung bay Co vat Ly, Tran - dau an van minh Dai Viet the ky 11-14 (Bao tang Lich su Viet Nam) voi nhieu chat lieu: dat nung, gom, da, go, dong...

So hien vat nay du sao cung chi co gang phac hoa nhung net tong quan lich su, van hoa, xa hoi cua thoi ky huy hoang nhat trong lich su dan toc Viet.

Nhieu nha nghien cuu cho rang day la thoi ky "Phuc hung" sau dem truong Bac thuoc cua van hoa Dai Viet. TS Pham Quoc Quan cho biet: Rieng ve do vang bac, chung ta moi chi co hai suu tap mot la nhung chiec dia vang che tac tinh xao tuong truyen cua cong chua Ly, nay dat o Ngan hang Hung Yen, hai la trang suc (7 luong vang) tim thay trong ngoi mo hoang toc Tran o Phu Dien - Ha Noi.

Cac hoc gia nuoc ngoai tung khen ngoi VN nhu mot "cuong quoc gom su trong lich su", ma tieu bieu la gom hoa nau. Gom Viet noi chung, gom hoa nau noi rieng, da the hien su rieng biet ca tren chat lieu lan ky thuat che tac va hoa van trang tri. Do dat nung thoi Ly - Tran kha dam dac, va theo mot so nha khoa hoc, tai nghe kien truc dat nung cua Dai Viet co anh huong khong nho den kien truc den thap Cham, ma phat hien gan day o My Son voi vien gach co chu "Tran" la mot minh chung?

Do da Ly - Tran cung tuong doi pho bien. Nhung suu tap o Phat Tich (Bac Ninh), Chuong Son (Nam Dinh), Long Doi Son (Ha Nam), va dac biet, Hoang thanh Thang Long co the coi la nhung gia tri dac trung nhat cua nghe thuat dieu khac da thoi Ly - Tran.

Hoa van hinh hoa sen, hoa cuc, day, la de, chim than, vu nu...trung bay o cuoc nay khong nhung phan anh mot nen nghe thuat Phat giao doc ton ma qua do con lap lanh mot tinh than Dai Viet voi suc song tu than va hoi nhap tao nen nen nghe thuat doc lap khong phai Hoa Ha hay An Hang.

Tuy nhien, khach quan ma noi, chung ta chua han nhan thay su phong phu cua di vat ma cha ong tung so huu. TS Pham Quoc Quan noi: Nhin lai kho tang co vat thoi Ly - Tran, du chua day du nhung co the khang dinh rang, chung khong phong phu nhu ta tuong. Nhung chat lieu duoc coi la nhieu nhu do da, gom duoc luu giu trong moi di tich, moi bao tang va suu tap tu nhan co the dem tren dau ngon tay. Chinh su chep rang kien truc Ly - Tran vo cung dam dac nhung o cuoc trung bay, chi thay su hien dien (con tuong doi hoan hao) nam o canh cua chua Pho Minh, moc bai Da Boi, coc go Bach Dang...

Do dong con lai den hom nay rat it. Dan dong Thanh Oai (Ha Tay), chuong Van Ban, Do Son (Hai Phong), trong dong Dan Ha, xom Ram (Hoa Binh) duoc xem la dai dien sang gia cho do dong TK 11-14 may man con den ngay nay. Do dong - von duoc su cu ghi la quay tro ve truyen thong Dong Son - lai hiem hoi vay sao?

Giai thich cho dieu nay kha di hon ca la chinh sach dot sach pha sach cua Minh Thanh To khi xam chiem Dai-Viet, ben canh su tan pha cua thien nhien vung nhiet doi va chien tranh lien mien ma dan toc Viet phai duong dau.

Trong tuong lai gan, Bao tang Lich su Viet Nam se to chuc cuoc suu tam hien vat trong 5 nam nham chuan bi cho su hinh thanh Bao tang lich su quoc gia. Du an dang duoc trinh Bo VH-TT phe duyet.

Theo mot chuyen gia, trong boi canh hien tai, gioi khao co khong dam khai quat vi se khien tinh trang dao boi tu phat bung no trong dan.

Theo Tien phong

Viet Bao
 
Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Trưng bày cổ vật Lý - Trần: Hiện vật chưa được phong phú
Các tin khác:

Xem tiếp ...

Tin van hoa