Ky bi chuyen ran khong lo bao ve rung

Thứ tư, 11 Tháng năm 2011, 13:28 GMT+7

"Con ran nam cuon tron to hon ca lop xe o to, dau nghenh len mom da, hoa tiet tren nguoi no lap lanh, tren dau con “mang xa” co nhung o vuong nho ngoan ngoeo nhu nhung con co tuong...", ba Tinh ke lai.

Cau chuyen don thoi cua nhung nguoi tung gap ran khong lo da lam cho nhieu lam tac va tho san khong dam ben mang den khu rung Khe Mon (Vuon Quoc gia Phong Nha Ke Bang) o Quang Binh.

Vung dat cua ran…

Khe Mon nam ngay km4 cua duong 20 Quyet Thang. Khu rung nay nam canh khu dan cu, nhung la mot khu rung nguyen sinh, noi cu ngu cua nhieu loai thu quy hiem nhu khi, vooc, son duong va dac biet la ran.

Nhieu nguoi dan dia phuong cho biet, ho thuong xuyen gap nhung con ran ho mang banh, ran ho chua to nhu cot nha nho, dai 6 -7m. Nhieu nguoi con khang dinh ho da tung gap mot con ran khong lo to nhu cot nha cai, dai hon 10m xuat hien o rung Khe Mon.

Khu vuc rung Khe Mon, noi duoc cho la co ran khong lo sinh song.
Ky bi chuyen ran khong lo bao ve rung

Ong Hoang Van Nhuan (70 tuoi) nha o thon Phong Nha (xa Son Trach, huyen Bo Trach) von la mot tho san noi tieng ke lai rang: “Cach day hon 20 nam, mot lan vao rung Khe Mon dat bay, khat nuoc toi tim xuong khe de uong. Dang giua mua he, nuoc Khe Mon hau nhu da can het. Toi tim mai moi thay mot vung nuoc ben di den thi thay mot dong gi den si nam trong vung nuoc. Tuong hon da den, toi lai gan hon thi dieng nguoi khi thay do la mot con ran khong lo dang cuon tron ngam minh trong vung nuoc, dau ke sat len vach da. Toi co giu im lang khong de gay tieng dong, nhung nguoi cu run ban bat”.

Khong may man nhu ong Nhuan, ba Nguyen Thi Tinh, o thon Phong Nha, xa Son Trach, mot nguoi chuyen di rung tim phe lieu do sat da bi ran khong lo duoi, ve om nam mat gan 1 thang.

“Thang 4 nam ngoai, tui vo rung Khe Mon tim phe lieu, den buoi trua, an xong nam com dum tui di xuong suoi de uong nuoc va rua mat. Cach khe suoi do 50m tui nghe tieng tho phi phi duoi suoi, nhin xuong tui thay con ran nam cuon tron to hon ca lop xe o to, dau nghenh len mom da, hoa tiet tren nguoi no lap lanh, tren dau con “mang xa” co nhung o vuong nho ngoan ngoeo nhu nhung con co tuong. Chan tay bun run, nhung nghi no dang ngu nen tui van co de xem no la con gi, bat ngo con ran quay duoi, dau no phinh to nhu chiec mam lao len bo suoi, tui quay dau chay thuc mang…” – ba Tinh ke lai.

Ran bao ve rung?

Hoi ky nguoi dan o xa Son Trach thi co hang chuc nguoi khang dinh da tung gap con ran khong lo nay. Nguoi dan khang dinh day la ran chu khong phai la tran vi tran rat hien, khong khi nao duoi nguoi ca. Nhung ran gi thi moi nguoi noi moi khac, nguoi cho la ran ho dat, ran ho mang, ran ho chua…

Ky bi chuyen ran khong lo bao ve rung
Ba Nguyen Thi Tinh - nguoi bi con ran khong lo duoi khi tim phe lieu.
Dem cau chuyen ve con ran khong lo hoi anh Phan Hong Thai - Hat truong Hat Kiem lam Phong Nha - Ke Bang, anh Thai cho biet cung da tung gap con ran khong lo ay. Nhung nam 1997 – 1998, khi anh Thai dang lam Tram truong Tram Kiem lam so 4, de cai thien bua an cho anh em, anh Thai thuong xuong suoi tha luoi bat ca va da gap con ran nay.

Theo anh Thai, voi nhung dac diem anh quan sat duoc thi do la mot con ran ho chua va no da co mat o rung Khe Mon hang chuc nam nay. Hien tai, con ran khong lo nay van thinh thoang xuat hien o khu vuc Khe Mon.

Theo ong Bien - mot tho rung chinh hieu thi: “Gan Khe Mon ba con co canh tac duoc mot it dien tich lua. Co luc ngay hom nay vua gieo lua xong, sang hom sau ra xem lua thi thay nhu co khuc go to vua keo qua ruong lua boi con ran do bo qua”. Tuy nhien, tu truoc den nay cung chua ghi nhan co truong hop nao bi ran khong lo can chet hoac rao riet tan cong…

Tuy vay, voi su ngu tri cua con ran khong lo nay, rung Khe Mon gan nhu duoc bao ve nghiem ngat. Ong Nguyen Van Binh - mot tho san lao luyen o Son Trach - nuoi duoc 1 con cho san rat gioi. Cuoi mua he nam ngoai, ong Binh quyet dinh dua cho san vao khu vuc Khe Mon, hy vong gap duoc con ran khong lo. Gan het ngay ma khong co dong tinh, ong Binh chan nan dinh quay ve, thi nghe tieng con cho san sua vang phia duoi khe.

Ong Binh xach do nghe chay xuong, mot canh tuong kinh hoang dien ra khien ong khong con tin vao mat minh: Con “mang xa” dang ngam cho san cua ong. Con cho chi con lai 2 chan truoc va cai dau van co vung vay, bat ngo con ran quay duoi phinh dau nuot gon ca con cho. Ong Binh chay thuc mang ve nha. Va tu do ong Binh bo luon nghe san.

Nhieu tho san o khu vuc Phong Nha - Ke Bang da len “phuong an” chuan bi sung san, ra dien… dinh de diet con ran khong lo, nhung sau do vi so su don thoi nen cung tu bo…

Con anh Phan Hong Thai va cac chien si kiem lam o Vuon Quoc gia Phong Nha - Ke Bang thi xem con con ran khong lo nhu mot nguoi ban, mot chien si kiem lam vien thuc thu. “Voi dien tich rong, luc luong mong, mot vai noi o Phong Nha - Ke Bang con bi ke xau pha hoai rung, san bat thu quy hiem chu o Khe Mon thi chung toi hoan toan yen tam vi da co chien si kiem lam ran” – anh Thai noi.

(Theo Dan Viet)

Viet Bao
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Tin Xã Hội >>