Long nhan ai cua Bac Ho doi voi tu binh Phap o Mat tran Bien gioi 1950

Chủ nhật, 23 Tháng chín 2007, 09:44 GMT+7
Long nhan ai cua Bac Ho doi voi tu binh Phap o Mat tran Bien gioi 1950
Bac Ho o mat tran Dong Khe

Bac da chi thi phai cuu chua tan tinh cho thuong binh dich, khong duoc de tu binh thieu an trong luc thuoc men luong thuc ta khong he du dat. Bac chi thi cho Bo chi huy chien dich thong bao cho phia Phap rang tua se trao tra tat ca so tu binh bi thuong tai That Khe.

Giua thang 8/1950, Ban Quan bao Mat tran Bien gioi trieu tap cac can bo phu trach chuan bi tai lieu ve bo tri phong ngu cua Phap o Cao Bang, Dong Khe, That Khe ve Bo chi huy chien dich nghe pho bien chi thi.

Trung uong Dang va Bo Tong Tu lenh se chon tieu diet Dong Khe truoc, danh tiep vien tu That Khe len roi se danh That Khe, Cao Bang.

Dong chi Hoang Van Thai, Tong Tham muu truong thay mat Dai tuong Vo Nguyen Giap, chi huy truong chien dich, noi lai loi Bac Ho dan luc ra tran la o khu vuc Cao Bang, Lang Son dich bo tri nhieu don vi linh Au Phi tinh nhue nen can chon can bo quan bao thong thao tieng Phap, quan triet chinh sach chu truong khoan hong nhan dao cua Dang, Nha nuoc, Quan doi ta doi voi hang binh, tu binh dich da ha sung.

Vi ngoai mot so ten chi huy nang dau oc thuc dan, da so binh linh dich la nguoi lao dong di linh cho Phap vi nhieu ly do khac nhau, giac ngo cho ho muc dich chien dau chinh nghia cua chung ta, de ho tro thanh nguoi chong chien tranh phi nghia, nguoi dan luong thien khi duoc tra ve nuoc sau nay.

Toi tro ve lam Pho tram truong quan bao Dong Khe, khan truong chuan bi cho cac don vi chu luc buoc vao tran danh quyet dinh dau tien. Toi con duoc lenh chon mot mom nui da cao gan Chi huy so Bo chi huy chien dich o Na Lan, cach Dong Khe do 10 km, co the quan sat duoc tinh hinh cac mat tran tu That Khe len Dong Khe va Cao Bang. Vao buoi sang ngay 16/9/1950, quan sat dai nay duoc vinh du don Bac Ho len theo doi tran danh mo man qua ong nhom. Su kien nay da di vao lich su qua buc anh noi tieng cua nha nhiep anh Vu Nang An.

1. Voi long khoan dung, chung ta se nhanh chong giac ngo cho tu hang binh dich

Sau hai ngay chien dau ac liet ta tieu diet hoan toan cum Dong Khe, diet va bat song tren 300 dich gom toan bo Bo chi huy phan khu. Toi o lai kiem tra, xac minh lai cac tai lieu ma truoc day ta chua nam duoc.

Luc nay Tram Quan bao Dong Khe duoc giao trong nom khoang 20 sy quan va binh linh Au Phi bi thuong nang khong the chuyen ve tuyen sau duoc. Chung toi cung cac y sy, y ta cham soc ho tren tinh than khoan dung ma Bac Ho va Bo chi huy mat tran da chi thi.

Toi chia top tu binh nay ra thanh tung nhom: Binh sy rieng, sy quan rieng moi nhom o mot goc hang Nguom Kham, ban Bo Bach va cho ho an chao nong ngay.

Chinh nho thai do nhan dao nay, cac linh Au Phi bao cho chung toi biet co vien quan ba ten la Vo-le (Vollaire), chi huy pho Phong Khe, bi thuong nang, gay 1 tay mat nhieu mau dang nam la o goc hang dang kia. Chung toi cham soc vien quan ba nay chu dao hon, cho them thuc an, thuoc la lam cho y dan tro nen de gan hon.

Va y bat dau tam su ve gia dinh, vo con, viec tu mot nguoi tham gia giai phong Paris (Phap) sang Viet Nam danh nhau o chon bien ai nay. Cung chinh vien quan ba Vo-le nay som lo thong tin Chi huy Phap o Dong Duong dang co chu truong rut khoi Cao Bang, Dong Khe, That Khe ve cung co tuyen bao ve vung dong bang Bac Bo. Toi lien cho lien lac ve bao cao Ban quan bao mat tran tin quan trong nay va duoc xac minh khop voi mot so nguon tin khac.

Sang ngay hom sau, khi Vo-le thay chung toi uong tra sang thom thom thi xin duoc uong mot ca voi thai do thich thu, y khen nuoc tra gi ma thom, uong vao thay tim minh bot ron rang, de chiu. Toi giai thich do la nuoc la voi tuoi moc day ven suoi quanh day, Vo-le noi rang day chac la mot loai cay thuoc quy va xin duoc uong thuong ngay.

Dang noi chuyen voi Vo-le thi trinh sat ngoai don Dong Khe hot hai ve bao: Phi co dich vua tha 2 qua bom co cot khoi hinh nam den len cao va rat nong lam nhieu chien sy ta dang thu don tren Don Cao bi thuong, bong rat nang.

Toi hoi hoang, nghi rang co le My da vien tro cho Phap loai bom nguyen tu chien thuat nhu bao chi phuong Tay reu rao. Toi dem tin nay hoi Vo-le, y lay ban tay trai con lanh lan cam but chi toi dua viet nguech ngoach may chu “NAPALM” va giai thich day la loai bom xang dac, ten la Napan rat loi hai, phat minh moi cua My.

Toi lien viet bao cao, cho nguoi chay ngay ve Na Lan bao su viec vua xay ra. Dong chi Cao Pha, Truong ban quan bao cho biet Bo chi huy chien dich gui loi khen Tram da khai thac, bao cao tinh hinh kip thoi giup tim ra bien phap doi pho voi bom Napan moi sau nay.

Sau nay Vo-le da viet trong hoi ky cua minh: “Chu tich Ho Chi Minh va dan toc cua Cu da xem chung toi chi la nhung cong cu mu quang, nhung quan nhan bi lua phinh boi nhung luan dieu tuyen truyen doi tra.

Su giam giu nay khong phai la su trung phat ma la co hoi cho nhung tu binh bien cai tro thanh nhung chien sy hoa binh…” (Theo tac gia Huu Ngoc dang tren bao Le Courrier du Viet Nam so 1857 ngay 27/2/2000).

The la dung 50 nam sau, toi ngau nhien nhan duoc mot phan thuong thu vi, vi da lam dung theo loi day cua Bac Ho.

2. Bac gap tu binh Phap

Don Dong Khe bi danh tan, tram quan bao Dong Khe ket thuc nhiem vu. Toi phan cong cac trinh sat vien di theo cac don vi chu luc chuan bi cho danh binh doan Le Page (Lo-pa) tu That Khe len don binh doan Charton (Sac-tong) bo Cao Bang rut chay.

Toi va hai dong chi anh nuoi va lien lac thu xep gui 5 thuong binh nang cua dich cho don vi bo doi dia phuong de cho trao tra, con 15 tu binh da khoe theo chung toi ve trai. Chung toi ve Bo chi huy nhan nhiem vu xuong tram That Khe. Chung toi vua mang vac tai lieu thu duoc cua dich, vua gong ganh noi nieu xoong chao lai con deo bong 15 “ong Tay” to lon thi qua la lung tung.

Dong chi lien lac hien ke lot giay, tat treo len co tu binh la han het chay chon doc duong, thay hop ly la chung toi thuc hien ngay.

Doan ve qua Na Lan, gan Bo chi huy chien dich Bien gioi, Bac trong thay mot tu binh ao rach ta toi, Bac bao dong chi phuc vu lay mot cai ao trong ba-lo dem ra cho.

Sau do Bac goi dong chi Cao Pha – Truong ban quan bao den bao: “Sao chu cho lot giay tu binh roi treo len co ho? Doi voi nguoi phuong Tay, khong co giay dep ho di lai rat kho khan, kho so. Neu so tu binh chay tron thi chi it chu phai cho ho di tat chu!”.

Qua chuyen nay, toi vo cung an han vi Bac nhac nho rat dung. Tu do ve sau toi tu nhu phai luon sua minh, song cho nhan hau voi moi nguoi, ke ca ho la ke thu da buong sung.

Mot hom khac, Bac muon di gap tu binh. De giu bi mat, Bac hoa trang giong nhu mot chien sy bi thuong. Bac den tram, ba sy quan gom quan tu A-li-uc (Allioux), tieu doan truong, truong don Dong Khe va hai quan hai dung day khi Bac vao.

Bac noi ngay bang tieng Phap: “Toi tu gioi thieu, toi la Viet kieu o Phap da tham gia cung nhan dan Phap chong Phat xit Duc. Nghe loi keu goi cua Chinh phu Ho Chi Minh, toi ve nuoc cung dong bao toi khang chien. Con cac anh den day lam gi?”.

Ten quan tu tra loi: “Chung toi den day theo lenh cua cap tren”. Bac nhan manh: “Cac anh deu la nhung ke thuc dan. Nhan dan Viet Nam chong de quoc xam luoc de bao ve To quoc cua minh, cung nhu nhan dan Phap chong phat xit Duc truoc day…

Bay gio cac anh da bi bat lam tu binh, cac anh phai tuan theo nhung quy dinh cua trai. Sau nay neu cac anh co thai do tot thi toi se de nghi Chinh phu Viet Nam cho cac anh hoi huong. Cac anh co kien nghi gi thi gui len cho toi theo dia chi nay: Nguyen Thang – Co van Chinh tri mat tran”.

Cac sy quan Phap lang le cui dau suy nghi. Con chung toi dung xung quanh thi hon ho, lan dau tien duoc nghe Bac Ho noi tieng Phap vo cung chuan xac voi giong Pa-ri tram am va truyen cam. Chung toi hoc duoc cach doi nhan xu the cua Bac vo cung hop long nguoi, du do la ke moi vai ngay truoc la ke thu khong doi troi chung cua chung ta.

3. Dem lua trai chua tung thay

Sau chien thang Bien gioi – 1950, so tu binh rat dong, co nhieu nguoi bi thuong rat nang. Do la mot ganh nang qua lon voi nganh hau can. Bac da chi thi phai cuu chua tan tinh cho thuong binh dich, khong duoc de tu binh thieu an trong luc thuoc men luong thuc ta khong he du dat. Bac chi thi cho Bo chi huy chien dich thong bao cho phia Phap rang tua se trao tra tat ca so tu binh bi thuong tai That Khe.

Dong chi Cao Van Khanh, Dai doan pho Dai doan 308, duoc phan cong lam nhiem vu trao tra thuong binh dich cho Hong thap tu Phap. Dong chi trieu tap Ban chinh tri – dich van cua Dai doan va Truong tram quan bao That Khe den ban to chuc mot dem lua trai theo kieu Huong dao sinh de bo doi ta chao mung chien thang gion gia chien dich Bien gioi va gay an tuong sau sac doi voi thuong binh dich ma dong chi biet trong so ho the nao cung co nhieu nguoi truoc day la Huong dao sinh Phap (nguyen van dong chi noi la: Scout de France).

Dong chi Cao Van Khanh giao Truong ban chinh tri –dich van dai doan lo chuan bi va dieu khien noi dung chuong trinh cho soi noi, lien tuc va hoanh trang; va giao cho toi – Truong tram quan bao (truoc cung la mot huong dao sinh o Hue cung voi dong chi Cao Van Khanh) lo vat chat, tuc la chuan bi cui du cho mot “dai lua” that lon dam bao chay suot 4-5 tieng dong ho.

Trong dem lua trai, hau het thuong binh dich deu co mat, ke ca thuong binh nang nam trong leu nghe tieng hat, tieng dan, tieng vo tay vong vao cung xin cac anh chi ho ly khieng cang ra du cuoc vui. Quanh dong lua hong boc cao sang ruc, cac chien sy, bac sy, ho ly, dan cong hoa tuyen ta hat vang cac bai ca Cach mang. Cac thuong binh dich hat cac bai ca que huong minh bang tieng Phap va cac thu tieng Au, Phi.

Bat ngo mot tu binh bi thuong nao do ho to: “Vive Ho-Chi-Minh!” (Ho Chi Minh muon nam!) thi tat ca thuong binh dong loat ho theo.

Mot thuong binh dich om canh tay cut dung day nghen ngao noi bang tieng Phap: “Toi la nguoi Duc bi Phap bat lam tu binh roi ep sang day lam linh Le duong. Nam nam roi toi rat kho ma khong them khoc. Toi hom nay toi khoc vi sung suong.

Toi khong bao gio quen duoc buoi toi hom nay. Mai mai khi nho toi buoi lua trai nay toi se lai khoc. Cam on Chu tich Ho Chi Minh”. Nhung tieng ho “Vive Ho-Chi-Minh!” lai ro len huong ung cau noi cua anh thuong binh nguoi Duc.

“Dung that long ho! Hay qua! Y dich lai cho bo doi minh nghe ngay di”, dong chi Cao Van Khanh thot len. Toi bat day dich to, cham rai tung y cua anh thuong binh nguoi Duc vua noi. Lap tuc cac don vi bo doi du lua trai ho vang lien tiep: “Ho Chu tich muon nam! Ho Chu tich muon nam! Ho Chu tich muon nam!” va dong loat vo tay ran ran.

Hom sau, trong luc dang tien hanh trao tra tu binh bi thuong cho phia Phap, mot tu binh nam tren cang xin duoc o lai di chuyen sau va xin duoc gap nguoi can bo quan doi Viet Nam phu trach viec trao tra va noi:

“Toi suot doi song co don, xung quanh toi chi la su lua gat. Toi cam ghet tat ca, ke ca dan ba dep. Vi the toi vao linh Le duong de ban giet, de tra thu doi. Dem hom qua toi khong ngu. Toi keu khat nam lan. Ca nam lan co y ta deu mang nuoc den cho toi voi ve mat diu hien.

Toi hoi co vi sao co khong cam ghet toi? Co tra loi: “Neu gap anh ngoai mat tran, toi se ban anh nhu ban mot con cho dai. Nhung o day, anh la ke bai tran, anh da bi thuong, chung toi doi xu voi anh nhu nhung con nguoi”.

Toi chi con song it ngay nua, nhung thoi gian ngan ngui do la quang doi dep nhat cua toi. Quan doi ong se thang quan doi Phap. Ong hay tu hao. Xin ong nhan lay loi chuc mung day kinh trong cua mot ke bai tran, bai tran ma sung suong! Vinh biet ong”.

Chung toi cam nhan duoc nhung thai do, nhung loi noi nay cua tu binh dich bi thuong nang la nhung cam xuc thuc su xuat phat tu day long ho qua nhung ngay song duoi su quan ly cua quan doi chung ta da tham nhuan chinh sach nhan dao cua Dang va Nha nuoc ta truoc luc ra tran, nhat la cac loi dan do nhan hau cua Bac luon vang vong trong tri oc cua chung toi cho den tan bay gio.

Ha Noi, ngay 5 thang 7 nam 2007

Pham Y
(Cuu chien binh tai mat tran Bien gioi 1950)

(theo TP)

Viet Bao
 
Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Lòng nhân ái của Bác Hồ đối với tù binh Pháp ở Mặt trận Biên giới 1950
Các tin khác:

Xem tiếp ...

Tin xa hoi