Nhung cung nu cuoi cung cua trieu Nguyen

Thứ sáu, 30 Tháng bảy 2010, 13:35 GMT+7

O duong Chi Lang (TP Hue), van con mot trong nhung nguoi cung nu cuoi cung cua trieu Nguyen con song. Ba ten la Tran Thi Vui. Sau nam mang danh phan cung nu la khoang ky uc deo dang mai toi cuoi cuoc doi ba.

Nguoi cung nu ngay ay
 
Dung truoc mot ngoi nha nho ba gian kieu Hue, toi vua nhac den ten ba, nhung nguoi trong nha vong ra von va: “Co den tu hoi tu thien phai khong?”. Ngay sau do, toi duoc keo den mot can phong xi mang nong nuc, hoi ham.
 
Toi con ngo ngang, chua hieu moi chuyen thi mot nguoi chung tren 80 tuoi xuat hien, tu gioi thieu minh la Tran Thi Vui. Dang dieu ba khac kho, khong mang nhung net cao sang nhu nguoi ta van nghi den cai danh phan cua nguoi cung nu. Nhung net ho hoi cua ba thi hien ro. Co le lau lam roi moi co nguoi nhac den cai ten cua ba tu thoi thieu nu xa xoi...
 
Can gac ba o trong khong, chi duy nhat mot chiec tu nho cu ky thoi xua bang go. Cau chuyen cu the duoc bat dau trong khong gian chat va nong ay.
 
Me cua ba Vui cung la mot cung nu trong Dai Noi thoi vua Khai Dinh, co ten la Ton Nu Thi Bien. Ba Bien co qua lai voi mot nguoi dan ong ho Tran, chau cua mot phi, vo vua Dong Khanh. Khi ba Bien co thai thi khong duoc gia dinh kia chap nhan vi danh phan cung nu nen ba Bien o vay nuoi con. Nam ba Vui len 16 tuoi thi duoc me minh gioi thieu vao noi cung lam cung nu hau ba Tu Cung - me vua Bao Dai tai cung Tu Dien.
 
Ky uc ve mot thoi lam cung nu cua ba bat dau tu do.
 
Nhung cung nu cuoi cung cua trieu Nguyen
Ba Vui, nguoi cung nu nam xua, nhan chung song ve cuoc song hoang cung noi trieu Nguyen.
 
“Khong phai ai cung duoc tuyen vao lam cung nu, chi co nhung nguoi thuoc dong doi cua nha vua moi duoc vao lam. Me toi la chau he 5, phong hoang tu Dien Quoc Cong, vi vay toi moi co cai duyen phan duoc vao lam cung nu. Lam cung nu co le la quang thoi gian dep nhat voi toi”, ba Vui noi.
 
Theo nha nghien cuu Ho Tan Phan, nhung nguoi duoc tuyen vao lam cung nu da so deu chua co gia dinh. Ngay do, neu noi nguyen tac thi khong phai, tuy nhien cuoc song cua vua thi khong ai duoc tiet lo ra ngoai.
 
Cung vi ly do do, nhung cung nu khi duoc tuyen chon vao cung phai biet nguyen tac va khong ai duoc dua gion, chuyen tro nhieu. Doi voi xa hoi ngay ay, trong con mat cua nhung nguoi dan thuong, cung nu la nguoi co dia vi cao vi duoc phep ra vao noi vua o, duoc thay mat vua, thay mat me vua. Nhung thuc ra than phan cua cung nu trong noi cung la nhung than phan khong duoc tu chu.
 
Hoi uc ve vua Bao Dai
 
Mac du la cung nu hau me vua nhung ky uc cua ba Vui lai luu giu kha nhieu manh ghep lien quan den vua Bao Dai - vi vua cuoi cung cua trieu Nguyen. Ba nho lai: “Cong viec cua toi ngay ay la quat va bop chan hau ha ba Tu Cung. Co den bon, nam nguoi hau ha ba nhu chung toi. Nhung dieu ma toi nho nhat la nhung ky niem vun vat ve vua Bao Dai”.
 
Theo loi ke cua ba Vui, vua Bao Dai la nguoi rat hien dai. Ong khong co nhieu cung tan, thu phi nhu cac doi vua truoc. Ong va Nam Phuong hoang hau da cung the thot voi nhau va nen duyen vo chong. “Toi khong biet thuc te cuoc song hon nhan cua ong con co nguoi khac khong nhung o trong cung thi chi co duy nhat ba Nam Phuong hoang hau la chinh danh vo vua” - ba Vui cho biet.
 
Cung theo ba Vui, vi vua khong con nhieu cung tan, thu phi nen noi cung ngay do cung em tham, khong co nhieu nhung canh cac cung phi ghen ghet nhau hoac ngay ngay cho vua ban an sung.
 
Trong luc ke chuyen ve vua Bao Dai, ba Vui con dung day dien ta lai hanh dong cua vua moi khi cung Nam Phuong hoang hau den tham me. Vua cung hoang hau nhay xoay tron mot vong roi moi vao gap me.
 
Ba hao hung ke: “Vua Bao Dai hien va de tinh. Moi lan ong danh co, toc mai xoa xuong, cung nu quat hau khien toc ong bay vao mat nhung ong khong trach mang gi. Chi khi nao Nam Phuong hoang hau cau may thi nguoi hau moi hieu va tranh quat manh. Vua Bao Dai rat thich an vat, cac mon an nha vua thich luc nao cung duoc nha bep chuan bi san la banh beo, banh nam, banh bot loc”.
 
Nam 1945, khi vua Bao Dai thoai vi va trao an kiem lai cho Chinh phu lam thoi cua nuoc Viet Nam Dan chu Cong hoa, ba Vui cung me ruot cua minh ra khoi noi cung va tro ve lai cuoc song doi thuong. Sau do, ba Vui lay chong va tap quen di nhung thang ngay trong cung cam.
 
Ba Vui khong may man nhu nhieu phu nu khac. Sau khi lay chong, ba khong sinh duoc nguoi con nao nen da phai cuoi vo hai cho chong. Gio tuoi gia cua ba cung phai nuong nho vao nhung nguoi con cua chong.
 
Lang quen cai that...
 
Da bao nhieu nam troi qua, ba Vui cung phai quen dan cai danh phan minh tung mang.
 
Ba noi: “Nam ngoai, mot nhom khach Nhat ghe tham toi. Ho luon hoi toi ve trieu dinh nha Nguyen, ve vua Bao Dai, so thich cua nha vua va cong viec cua cung nu thuc su nhu the nao. Nhung nam nay thi khong thay ai ghe ve nua...”.
 
Hinh anh Dem hoang cung cua Hue voi cac cung nu (nhung sinh vien dong vai) pha tra, rot nuoc, noi chuyen... trong ta ao dai da khong con la trong mat du khach khi den Hue... The nhung dieu ma du khach chiem nguong van chi la nhung gi nguoi ta dung lai. Con nguoi cung nu cuoi cung cua trieu Nguyen van song that o doi chang ai biet.
 
Ban ve dieu nay, nha nghien cuu Ho Tan Phan ban khoan: “Toi khong hieu tai sao nganh du lich Hue lai khong nghi ra, rang chinh nhung con nguoi cua mot thoi do se la dac san cua nganh du lich Hue. Chi can ba Vui ngoi do, mac ao dai nhu cung nu, pha tra va ke lai mot vai cau chuyen, sinh hoat trong cung ngay xua. Vay thoi cung du hap dan du khach roi. Boi le nguoi dan thuong van luon to mo: Vua an mon gi nhi? Co phai toan la nhung mon son hao hai vi khong?... Tat ca nhung gi lien quan den vua chua, du la nhung dieu doi thuong nhat cung se la chuyen hay roi”.
 
Nha nghien cuu Ho Tan Phan giai thich: Cung nu trong vua co hai loai danh phan nhung deu la nhung nguoi hau ha vua va gia dinh nha vua. Thu nhat do la nhung nguoi con gai con trinh, duoc vua tuyen vao de co quan he hon nhan voi vua. Thu hai la duoc tuyen vao de hau ha cho gia dinh vua, duoc goi la cung nu hay thi nu, phuc vu viec vat nhu quat, tem trau, dam bop. Do ho la nhung nguoi khong co dia vi trong xa hoi phong kien ngay xua nen rat it tai lieu ghi chep ve ho.
 
Viet Bao (Theo Phap luat TPHCM)
 

E-mail Email bài viết này

Bài viết mới:

Các bài viết khác:

Tiếp theo >>

Việt Báo - Tin Xã Hội >>