Xay tuong dai hoanh trang cung nhu nha ngheo nuoi voi choi

Thứ sáu, 23 Tháng chín 2011, 17:02 GMT+7

"Hinh thuc lam cong trinh tuong niem bay gio da rat khac. Gan day nhat, ky niem su kien 11/9 o My, ho cung khong lam nhung tuong dai cao vut, do so tren nen 2 toa thap cu", ong Pham Trung, Truong ban My thuat hien dai (Vien My thuat) trao doi voi TS.
> Quang Nam tran tinh ve 410 ty dong xay tuong dai me Viet Nam / Quang Nam tran tinh ve 410 ty dong xay tuong dai me Viet Nam

- Vua co chuyen tham mo hinh tuong dai me VN anh hung tai Quang Nam, cam nhan cua ong nhu the nao ve cong trinh nay?

- Truoc thong tin Quang Nam xay tuong dai me Viet Nam anh hung, nhung nguoi nghien cuu my thuat da rat quan tam boi le cong trinh doi gia nhieu lan voi so tien rat lon, tro thanh tuong dai co kinh phi lon nhat Viet Nam, vuot qua ca tuong dai chien thang Dien Bien Phu.

Khi toi xem mo hinh bang xi mang voi ty le 1/1, an tuong dau tien la khong thoa man, khong choang ngop ve tham my, ve hieu qua thi giac ma chi thay do so. Toi cung lien tuong ngay neu xay dung ngoai thuc dia, voi nhung cong nang long ghep (bao tang, noi nguoi dan toi vui choi, du lich…), trong khong gian nang va gio khac nghiet cua mien Trung thi khoi tuong nay se rat tho va kho.

Tac gia co the hien tu van hoc rat hay la tuong sung sung nhu nui, co ho nuoc phia duoi voi y tuong "Cong cha nhu nui Thai Son/Nghia me nhu nuoc trong nguon chay ra". Tuy nhien, cong trinh nay khong the hien duoc dieu do boi an tuong thi giac la kho, nhieu chi tiet vun, khong co su chat loc va khong co tinh dieu khac.

Anh: Vu Huy Thong.
Tuong me VN anh hung da xong mo hinh xi mang ty len 1/1. Anh: Vu Huy Thong.

Ve quy hoach mat bang, cau truc tong the cung khong thoa man, dan trai, roi rac, mac du ve sau co them tieu canh cay xanh trong khong gian chung. Co the lay mot vi du bang hang tru bieu ben ngoai. Tac gia co gang khai thac nhung hinh tuong nghe thuat, mo tip cham khac dan gian, nhu hoa sen, may, dan nhac, chan dung phu nu... nhung khi cang long ghep thi thay su ta ke, vun vat cang lo ro.

Noi thang la nhung minh hoa do mang tinh cai luong, “tan co giao duyen” va no cang lam cho tinh chat tuong niem va chu de ve me VN bi dan trai, suc thuyet phuc ve mat nghe thuat khong cao, mang nang tinh dan gian nhieu hon la tinh bac hoc, chuyen nghiep.

- Lanh dao tinh Quang Nam cho rang, tuong hoanh trang moi the hien het tam voc cua me VN anh hung, xung tam the gioi, ong nghi sao ve dieu nay?

- Tu duy tham my cua nguoi Viet tu hang nghin nam nay deu do dieu kien khi hau va dieu kien kinh te quy chieu. Nguoi Viet khong co tu duy phat trien theo chieu cao, khong co truyen thong lam tuong dai, tuong ngoai troi. Cac cong trinh kien truc thuong phat trien theo chieu ngang, tieu bieu nhu cac cung dien o Hue va dinh chua khap ca nuoc.

Tu nam 2006, Vien My thuat VN to chuc hoi thao ve dieu khac ngoai troi VN hien dai. Rat nhieu y kien canh bao tuong dai ngoai troi VN ngay cang xau di, xa roi tham my truyen thong cua nguoi Viet. Vay co nen lam tuong dai nua khong? The nhung, sau hoi thao khong thay tinh hinh tien bo ma cang co nhieu tuong dai to va xau hon.

Co the la do kinh te phat trien nen nhieu noi, nhieu nguoi muon lam to hon song dieu nguoc lai la hieu qua xa hoi tu cac cong trinh dem lai rat han che. Cang lam, cac cong trinh tuong dai cang tieu ton nhieu va khong tao ra duoc nhung diem nhan tham my thi giac boi tinh cong thuc va minh hoa co dong rap khuon, khong dat duoc thanh tuu ve giao duc cong dong va giao duc tham my.

O VN hien nay rat it nguoi co kha nang lam tuong dai ma ca tu duy lan tay nghe tot. Nhung cong trinh hoanh trang su thi chi dem tren dau ngon tay, vi du Me To quoc cua ong Nguyen Hai, tuong Nha tu Lao Bao cua Pham Van Hang, tuong dai Nga ba dong Loc cua Le Dinh Quy, mot so tac pham cua Phan Gia Huong, Luu Danh Thanh, Ta Quang Bao... Tuc la rat it nguoi lam duoc nhung cong trinh ma co cam giac co tinh hoanh trang, su thi. Ngay ca cac sang tac cua ho, chat luong nghe thuat cung khong on dinh.

Cac truong dao tao cua chung ta khong co chuyen nganh dao tao dieu khac hoanh trang, tru DH My thuat Cong nghiep Ha Noi. Cac truong khac chi day dieu khac tuong tron, con dieu khac ngoai troi doi hoi kinh nghiem va hinh thuc dao tao rieng thi ta khong co.

Anh: Vu Huy Thong.
Cac tru bieu voi nhieu hoa tiet. Anh: Vu Huy Thong.

- La nha nghien cuu nghe thuat, ong danh gia the nao ve xu huong lam tuong dai do so hien nay?

- Hien nay tren the gioi nguoi ta khong lam tuong dai nhu o ta nua. Ngay ca Trung Quoc cung lam rat it, chuyen sang nhung hinh thuc khac. Gan day nhat, ky niem 10 nam su kien 11/9 o My, tai khuon vien cua toa thap doi bi danh sap, ho khong lam nhung tuong dai cao vut, do so ma tai nen 2 toa thap cu, ho dao hai cai ho vuong, nuoc chay lien tuc vao day, xung quanh ghi ten nhung nguoi thiet mang. Ngay tuong niem ho chieu 2 cot den laser len troi, ky thuat khong co gi ghe gom nhung y nghia vo cung sau sac. Hinh thuc lam cong trinh tuong niem bay gio da rat khac. Cac nuoc co nhieu hinh thuc dang hoc hoi chu khong nhu cua ta, hang chuc nam nay van cong - nong - binh gio tay va tuong dai thanh cong thuc, mang nang tinh co dong, minh hoa.

Tat ca dieu do chung to su khong tien bo ve tham my den noi co y kien tieu cuc rang nen xep tuong dai vao linh vuc xay dung, khong ban ve tham my nua; hay nen chang dung xay tuong dai cho den sau 2020, de luc do kinh te on dinh, cac dieu luat ro rang hon thi moi ban... Trong mot cuoc hoi thao do Hoi My thuat VN to chuc cach day vai nam, co nha dieu khac co tham nien va uy tin trong viec lam tuong dai o nuoc ta tung dung cam thua nhan: “Tuong dai la noi lam kinh te cua cac nha dieu khac”.

- Nhan noi ve benh phi dai, ong danh gia the nao ve moi lien he cua phong trao dua nhau lam cai to nhat, lon nhat, lap ky luc o VN hien nay?

- Thuc ra, benh thanh tich, benh muon chung to minh la bieu hien cua su thut lui van hoa, mot bieu hien cua su thich on ao, khoe me cua tinh thuc dung kieu “troc phu” choi troi. Boi vi, minh phai biet minh la ai. Dan toc VN co truyen thong van hoa lau dai hang nghin nam, truyen thong chong ngoai xam. Tuy nhien, kinh te VN thi chi moi thoat ngheo va nuoc ta ve lanh tho, dan so la nuoc trung binh tren the gioi. Chung ta co quyen tu hao o nhung khia canh nhat dinh, the nhung khi ca xa hoi dua nhau lam moi thu ma cai gi cung muon ghi vao ky luc, nhung gia tri thuc chat thi rat dang ngo, thi no gay nen mot con sot ma co nha van hoa da noi la "su len dong tap the". O day, ro rang the hien su truc trac ve van hoa, mot loi song be noi, chup giat va ngao man.

Toi co the khang dinh, voi hinh thuc lam tuong dai ngay cang phong to ve quy mo, bao thu ve hinh thuc va ky thuat, tieu ton ngay cang nhieu tien ma lai long ghep nhieu cong nang trai chieu.... thi do se la mot su that bai ve mat nghe thuat cua VN. Tuong me VN la vi du chung cho su that bai nay.

Noi cach khac, xay dung tuong dai duoc vi nhu nha ngheo nuoi voi cuoi choi, ton kem vo cung, va su anh huong ve mat giao duc tinh than, xa hoi cho cong dong ngay tai khu dan cu co cong trinh xay dung va cho van hoa noi chung la khong cao, neu khong noi la rat dang ngai neu tuong dai do chat luong xay dung, tham my xau.

Anh: Nguyen Hung.
Ong Pham Trung: "Nhieu cong trinh dieu khac to lon, kenh cang, khoa truong khanh thanh gan day da keo thut lui tham my dieu khac, nghe thuat tuong dai tro ve nhu nhung nam 1960-1970, nang tinh chat minh hoa, co dong". Anh: Nguyen Hung.

- Vay theo ong cong trinh nay nen lam the nao cho phu hop voi hoan canh hien tai trong khi da trien khai du an duoc 4 nam?

- Khi lam tuong dai, co nhieu yeu to chi phoi. Hoi dong tham dinh dia phuong co nhieu thanh vien khong co chuyen mon nhung lai co tieng noi quyet dinh va ra nhung bai toan ma cac nghe si phai lam theo, thanh ra deo cay giua duong...

Toi cho rang, du luan co the cu phan doi, con dia phuong ho van se cu lam neu khong co chi dao nao tu cap cao hon. Theo nghe si Dinh Gia Thang, chi phi phong tuong chi la 1/2 cua con so hon 410 ty dong, con lai la cac hang muc, san vuon. Neu dia phuong co thuc tam cau thi thi ho se cat bot cac hang muc khac. Thuc ra neu ho dung tien ay lam nha tinh nghia, lam benh vien, truong hoc thi gia tri nhan van hon nhieu.

- Ca nhan ong, neu co tham quyen, ong se xu ly nhu the nao?

- Noi thang, neu co tham quyen toi se khong cho lam ngay tu dau, ma lua chon nhieu phuong an khac, tham chi co the mo nhieu cuoc thi, tim kiem cac do an, giai phap tren pham vi ca nuoc. Cong trinh nen chon phuong an xay dung vua phai, tinh xao. Van co the lay me Thu lam mo thuc chung, hoac hinh tuong nao do khai quat duoc lich su van hoa dan toc, nhung cai chinh phai la chon duoc nguoi sang tac co nghe. Bai toan ay phu thuoc vao de bai, cong trinh duoc dat o dau, y nghia, yeu cau cu the, vi tri dat thi se ra hinh thuc cu the. Khi cang co dong, suc tich thi cong trinh cang co tinh bieu tuong, dai dien cho van hoa dan toc.

Toi cung mong rang, nha quan ly nen cau thi, dung ham bot toc do xay tuong dai. Nen co hoi dong cap quoc gia de danh gia, dung, ham bot viec xay tuong dai hien nay. Thoi diem bay gio nen tinh toan lai, han che bot, nen co cac hinh thuc nghe thuat cong cong khac chu khong chi uu tien lam tuong dai. Day khong chi y kien cua rieng toi ma nhieu chuyen gia trong nganh kien truc, my thuat tung phat bieu.

Nguyen Hung thuc hien

Viet Bao
 
Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: "Xây tượng đài hoành tráng cũng như nhà nghèo nuôi voi chơi"
Các tin khác:

Xem tiếp ...

Tin xa hoi